zapalenie błony surowiczej
Zapalenie błony surowiczej (serositis) to stan zapalny błon surowiczych wyścielających jamy ciała oraz pokrywających znajdujące się w nich narządy wewnętrzne. Dotyczy najczęściej opłucnej (pleuritis), osierdzia (pericarditis) lub otrzewnej (peritonitis). Może występować jako izolowany problem lub jako element choroby układowej.
Etiologia zapalenia błony surowiczej jest różnorodna i obejmuje choroby autoimmunologiczne (szczególnie toczeń rumieniowaty układowy, reumatoidalne zapalenie stawów), infekcje (bakteryjne, wirusowe, grzybicze), nowotwory, urazy, a także reakcje polekowe. W wielu przypadkach ma charakter idiopatyczny.
Objawy kliniczne zależą od lokalizacji procesu zapalnego. Zapalenie opłucnej objawia się bólem opłucnowym, zapalenie osierdzia – bólem w klatce piersiowej i tarcia osierdziowego, zaś zapalenie otrzewnej – bólem brzucha, nudnościami i wzdęciami. Towarzyszą im często objawy ogólne jak gorączka, osłabienie i utrata masy ciała.
Diagnostyka obejmuje badania laboratoryjne (markery stanu zapalnego), obrazowe (RTG, USG, CT, MRI) oraz badania inwazyjne (biopsja, nakłucie). Leczenie jest ukierunkowane na przyczynę podstawową oraz opanowanie procesu zapalnego, najczęściej przy użyciu niesteroidowych leków przeciwzapalnych lub glikokortykosteroidów.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Dexamethasone Zentiva 0,5 mg
Dexamethasone Zentiva, dostępny w dawkach 0,5 mg, 1 mg i 4 mg w formie tabletek, jest glikokortykosteroidem o szerokim spektrum zastosowań klinicznych, obejmujących stany zapalne, immunosupresję oraz reakcje alergiczne. Wskazania do stosowania obejmują m.in. obrzęk mózgu (w tym obrzęk okołoguzowy, po neurochirurgii, w bakteryjnym zapaleniu opon mózgowo-rdzeniowych i ropniu mózgu), ciężkie napady astmy oskrzelowej, rozległe choroby skóry (erytrodermia, pęcherzyca zwykła, ostra egzema), choroby autoimmunologiczne (układowy toczeń rumieniowaty), aktywne reumatoidalne zapalenie stawów, ciężkie choroby zakaźne ze stanami toksycznymi (gruźlica, dur brzuszny), leczenie paliatywne nowotworów oraz COVID-19 u pacjentów wymagających tlenoterapii (wiek ≥12 lat, masa ciała ≥40 kg). Dodatkowo, tabletki 0,5 mg i 1 mg stosuje się w leczeniu wrodzonego zespołu nadnerczowo-płciowego u dorosłych, a dawki 1 mg i 4 mg w profilaktyce i terapii wymiotów pooperacyjnych oraz wywołanych chemioterapią. Dawkowanie jest indywidualizowane, z naciskiem na najmniejszą skuteczną dawkę, a leczenie w niektórych wskazaniach wymaga hospitalizacji i ścisłej kontroli lekarskiej.
antagonista receptora 5-HT3, antagonista receptora NK1, astma oskrzelowa, burza cytokinowa, ciśnienie śródczaszkowe, COVID-19, dur brzuszny, egzema, erytrodermia, glikokortykosteroid, gruźlica, guz mózgu, hiperkalcemia nowotworowa, leczenie paliatywne, niewydolność nadnerczy, obrzęk mózgu, pęcherzyca zwykła, reumatoidalne zapalenie stawów, ropień mózgu, terapia przeciwinfekcyjna, tlenoterapia, toczeń rumieniowaty układowy, wydzielanie kortyzolu, wymioty po cytostatykach, wymioty pooperacyjne, zapalenie błony surowiczej, zapalenie naczyń, zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, zapalenie twardówki, zespół nadnerczowo-płciowy