krwiomocz i białkomocz
Krwiomocz (hematuria) to obecność krwi w moczu, która może być widoczna gołym okiem (makroskopowa) lub wykrywalna tylko badaniami laboratoryjnymi (mikroskopowa). Najczęstsze przyczyny to infekcje układu moczowego, kamica nerkowa, urazy, nowotwory, choroby kłębuszków nerkowych, zaburzenia krzepnięcia oraz stosowanie niektórych leków. Diagnostyka obejmuje badanie ogólne moczu, badania obrazowe (USG, tomografia komputerowa) oraz w wybranych przypadkach cystoskopię.
Białkomocz (proteinuria) oznacza nadmierne wydalanie białka z moczem, przekraczające 150 mg/dobę. Jest to jeden z najważniejszych objawów chorób nerek, szczególnie kłębuszków nerkowych. Może występować jako objaw przemijający (np. po intensywnym wysiłku fizycznym, w gorączce) lub przewlekły, wskazujący na poważniejsze schorzenia jak nefropatia cukrzycowa, kłębuszkowe zapalenie nerek czy amyloidoza. Diagnostyka obejmuje ilościowe oznaczenie białka w dobowej zbiórce moczu lub określenie stosunku białka do kreatyniny w pojedynczej próbce.
Współwystępowanie krwiomoczu i białkomoczu jest szczególnie niepokojącym objawem, sugerującym choroby kłębuszków nerkowych, takie jak nefropatia IgA, toczeń rumieniowaty układowy z zajęciem nerek, czy zespół Goodpasture’a. Pacjenci z tymi objawami wymagają szybkiej diagnostyki nefrologicznej, obejmującej poza standardowymi badaniami również badania immunologiczne, a w niektórych przypadkach biopsję nerki. Wczesne rozpoznanie i leczenie przyczyny może zapobiec postępowi choroby i rozwojowi przewlekłej choroby nerek.