Przedawkowanie
Choligrip (750 mg + 10 mg + 60 mg)/sasz.

Przedawkowanie leku Choligrip

Przedawkowanie produktu leczniczego Choligrip, zawierającego paracetamol (750 mg), chlorowodorek fenylefryny (10 mg) oraz kwas askorbowy (60 mg) w saszetce, stanowi poważne zagrożenie dla zdrowia i życia pacjenta. Ze względu na złożony skład leku, objawy przedawkowania mogą być różnorodne, jednak najbardziej niebezpiecznym składnikiem pozostaje paracetamol, który może prowadzić do ciężkiego uszkodzenia wątroby.¹

Objawy przedawkowania paracetamolu

W przypadku przedawkowania paracetamolu, składnika leku Choligrip, objawy mogą rozwijać się stopniowo i początkowo nie odzwierciedlać powagi sytuacji. W pierwszej dobie po przedawkowaniu paracetamolu pacjent może doświadczać: bladości, nudności, wymiotów, braku łaknienia oraz bólu brzucha. Objawy te mogą sugerować zatrucie, jednak pełny obraz kliniczny uszkodzenia wątroby może ujawnić się dopiero po 12-48 godzinach.²

Po tym czasie mogą pojawić się bardziej specyficzne symptomy uszkodzenia wątroby, takie jak rozpieranie w nadbrzuszu, nasilenie nudności oraz żółtaczka. W przebiegu zatrucia paracetamolem mogą również wystąpić zaburzenia metabolizmu glukozy oraz kwasica metaboliczna.³

W przypadkach ciężkiego zatrucia, postępująca niewydolność wątroby może prowadzić do szeregu zagrażających życiu powikłań, takich jak:⁴

• Encefalopatia wątrobowa – zespół zaburzeń neuropsychiatrycznych
• Krwotoki – związane z zaburzeniami syntezy czynników krzepnięcia
• Hipoglikemia – niebezpieczne obniżenie poziomu glukozy we krwi
• Obrzęk mózgu – poważne powikłanie mogące prowadzić do wgłobienia
• W skrajnych przypadkach – śmierć pacjenta

Należy pamiętać, że przedawkowanie paracetamolu może również prowadzić do ostrej niewydolności nerek z ostrą martwicą kanalików nerkowych. Objawia się to bólem w okolicy lędźwiowej, krwiomoczem i białkomoczem. Co istotne, niewydolność nerek może rozwinąć się nawet przy braku ciężkiego uszkodzenia wątroby.⁵

W literaturze medycznej opisywano również przypadki zaburzeń rytmu serca oraz zapalenia trzustki w przebiegu zatrucia paracetamolem.⁶

Objawy przedawkowania fenylefryny

Przedawkowanie chlorowodorku fenylefryny, drugiego aktywnego składnika leku Choligrip, powoduje nasilenie działań niepożądanych charakterystycznych dla tej substancji. Dodatkowo mogą wystąpić: rozdrażnienie, niepokój ruchowy, nadciśnienie tętnicze oraz odruchowa bradykardia.⁷

W ciężkich przypadkach przedawkowania fenylefryny może dojść do wystąpienia:⁸

• Splątania – zaburzenia świadomości i dezorientacja
• Halucynacji – zaburzenia percepcji
• Arytmii – zaburzenia rytmu serca

Warto jednak podkreślić, że dawka fenylefryny, która mogłaby wywołać poważne objawy toksyczne, wiązałaby się jednocześnie z przyjęciem takiej ilości paracetamolu, która spowodowałaby ciężkie uszkodzenie wątroby.⁹

Objawy przedawkowania kwasu askorbowego

Kwas askorbowy (witamina C) jest trzecim składnikiem aktywnym leku Choligrip. Wysokie dawki kwasu askorbowego, przekraczające 3 g, mogą powodować przejściową biegunkę osmotyczną oraz objawy żołądkowo-jelitowe, takie jak nudności i dyskomfort w jamie brzusznej.¹⁰

Należy zauważyć, że efekty przedawkowania kwasu askorbowego zawartego w leku Choligrip byłyby prawdopodobnie maskowane przez jednoczesne ciężkie zatrucie wątroby wywołane przedawkowaniem paracetamolu.¹¹

Postępowanie w przypadku przedawkowania

W przypadku przedawkowania leku Choligrip konieczne jest natychmiastowe wdrożenie odpowiedniego leczenia. Postępowanie powinno opierać się na ustalonych wytycznych medycznych, ze szczególnym uwzględnieniem toksyczności paracetamolu.¹²

Nawet przy braku wczesnych objawów, pacjenta należy bezzwłocznie skierować do szpitala, gdyż początkowe symptomy (nudności, wymioty) mogą nie odzwierciedlać stopnia przedawkowania ani ryzyka uszkodzenia narządów wewnętrznych.¹³

Schemat postępowania w przypadku przedawkowania paracetamolu powinien obejmować:¹⁴

1. Wywołanie wymiotów – jeśli od spożycia nie upłynęła więcej niż godzina, a pacjent przyjął jednorazowo 5 g lub więcej paracetamolu
2. Podanie 60-100 g węgla aktywnego doustnie, najlepiej rozmieszanego z wodą
3. Oznaczenie stężenia paracetamolu w osoczu po 4 godzinach od spożycia (wcześniejsze pomiary są niewiarygodne)

Kluczowym elementem leczenia przedawkowania paracetamolu jest zastosowanie N-acetylocysteiny (NAC) jako specyficznego antidotum. Leczenie N-acetylocysteiną można wdrożyć do 24 godzin po spożyciu paracetamolu, jednak najwyższą skuteczność wykazuje do 8 godzin od przedawkowania.¹⁵

W razie konieczności pacjentowi należy podać N-acetylocysteinę dożylnie, zgodnie z ustalonym schematem dawkowania. Jeżeli nie występują wymioty, alternatywnym rozwiązaniem może być doustne podanie metioniny, szczególnie w sytuacjach, gdy pacjent znajduje się w znacznej odległości od szpitala.¹⁶

Postępowanie z pacjentami z ciężką niewydolnością wątroby po upływie 24 godzin od zatrucia powinno być konsultowane ze specjalistą hepatologiem. Całość leczenia zatrucia paracetamolem musi odbywać się w warunkach szpitalnych, na oddziale intensywnej terapii.¹⁷

W przypadku ciężkiego nadciśnienia wywołanego przedawkowaniem fenylefryny może być konieczne zastosowanie leków blokujących receptory alfa-adrenergiczne, takich jak fentolamina.¹⁸

Szczegółowe zestawienie objawów przedawkowania

Monitorowanie pacjenta po przedawkowaniu leku Choligrip powinno uwzględniać ocenę funkcji wątroby, nerek, parametrów krzepnięcia, gospodarki węglowodanowej oraz stanu świadomości. Kluczowe znaczenie ma wczesne wdrożenie odpowiedniego leczenia, zwłaszcza podanie antidotum (N-acetylocysteiny) w przypadku zatrucia paracetamolem.¹⁹