winkrystyna siarczan
Winkrystyna siarczan to alkaloid barwinka różowego (Catharanthus roseus), należący do grupy leków przeciwnowotworowych zwanych alkaloidami vinca. Jego działanie polega na wiązaniu się z tubuliną, co prowadzi do zahamowania polimeryzacji mikrotubul i zatrzymania mitozy w fazie metafazy. W rezultacie komórki nowotworowe nie mogą się dzielić i ulegają apoptozie.
Winkrystyna siarczan jest stosowana w leczeniu różnych nowotworów, w tym białaczek (szczególnie ostrej białaczki limfoblastycznej), chłoniaków (m.in. chłoniaka Hodgkina i nieziarniczych chłoniaków złośliwych), mięsaka Ewinga oraz niektórych guzów litych. Lek często stanowi składnik schematów wielolekowych, takich jak CHOP, ABVD czy VAC.
Do najważniejszych działań niepożądanych winkrystyny siarczanu należy neurotoksyczność, która przejawia się neuropatią obwodową (zaburzenia czucia, osłabienie mięśni, parestezje), zaparciami, bólami żuchwy oraz rzadziej neuropatią autonomiczną. Inne działania niepożądane obejmują mielosupresję (zwykle łagodną), łysienie, zespół nieprawidłowego wydzielania hormonu antydiuretycznego (SIADH) oraz miejscowe reakcje po wynaczynieniu. Lek wymaga ostrożnego dawkowania u pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Przedawkowanie – Vincristine Teva 1 mg/ml
Przedawkowanie siarczanu winkrystyny prowadzi do nasilenia typowych działań niepożądanych, z ciężkimi objawami neurotoksycznymi, hematologicznymi i ze strony przewodu pokarmowego. U dzieci poniżej 13 roku życia dawki rzędu 3-4 mg/m² powierzchni ciała mogą wywołać poważne objawy, a dawka dziesięciokrotnie większa od zalecanej może być śmiertelna. U dorosłych ciężkie objawy pojawiają się przy dawkach ≥ 3 mg/m². Objawy obejmują arefleksję, zaburzenia czucia i motoryki, senność, ból brzucha, porażenną niedrożność jelit, trombocytopenię oraz leukopenię. W przypadku przedawkowania nie istnieje specyficzne antidotum, a leczenie ma charakter objawowy i podtrzymujący, z koniecznością intensywnego monitorowania pacjenta.
- Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Vincristine Teva 1 mg/ml
Badania przedkliniczne winkrystyny siarczanu (Vincristine Teva) wykazały istotne działania toksyczne, które mają kluczowe znaczenie dla praktyki klinicznej. Substancja wykazuje wyraźne działanie teratogenne, potwierdzone w modelach zwierzęcych, prowadząc do wad rozwojowych płodów oraz zaburzeń płodności, co wskazuje na wysokie ryzyko dla kobiet w ciąży i pacjentów w wieku rozrodczym. Ponadto, winkrystyna wykazuje neurotoksyczność manifestującą się neuropatią obwodową, mielotoksyczność skutkującą leukopenią i trombocytopenią, a także toksyczność przewodu pokarmowego, co koreluje z obserwowanymi objawami klinicznymi. Zahamowanie spermatogenezy potwierdza negatywny wpływ na męski układ rozrodczy.
aberracje chromosomowe, aneuploidia, cytostatyk, działanie teratogenne, farmakoterapia w ciąży, genotoksyczność, leukopenia, mielosupresja, mielotoksyczność, neuropatia obwodowa, neurotoksyczność, poliploidia, toksyczność płodowa, toksyczność przewlekła, toksyczność reprodukcyjna, toksyczność żołądkowo-jelitowa, trombocytopenia, wada rozwojowa płodu, winkrystyna siarczan, zaburzenia hematologiczne, zaburzenia płodności, zahamowanie spermatogenezy