uszkodzenie genomu

Uszkodzenie genomu obejmuje szereg zmian w strukturze DNA, które mogą prowadzić do mutacji, aberracji chromosomowych oraz zaburzeń w replikacji i ekspresji genów. Do najczęstszych przyczyn uszkodzeń genomu należą czynniki fizyczne (promieniowanie UV, jonizujące), chemiczne (mutageny środowiskowe, leki) oraz procesy endogenne (reaktywne formy tlenu, błędy replikacji).

Komórki posiadają złożone mechanizmy naprawy uszkodzeń DNA, takie jak naprawa przez wycinanie nukleotydów (NER), naprawa przez wycinanie zasad (BER), naprawa pęknięć dwuniciowych oraz rekombinacja homologiczna. Niewydolność tych systemów może prowadzić do akumulacji uszkodzeń i niestabilności genomowej.

Klinicznie uszkodzenia genomu są związane z procesami starzenia komórkowego, kancerogenezą oraz chorobami genetycznymi. Szczególnie istotne są zespoły chorobowe związane z defektami naprawy DNA, takie jak xeroderma pigmentosum, zespół Cockayne’a czy zespół Lyncha. Diagnostyka uszkodzeń genomowych obejmuje badania cytogenetyczne, molekularne oraz funkcjonalne testy naprawy DNA.

Powiązane wpisy

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl