badanie doświadczalne na zwierzętach

Badanie doświadczalne na zwierzętach to metoda naukowa wykorzystywana w medycynie, farmakologii i naukach biologicznych do testowania hipotez, leków, procedur medycznych oraz mechanizmów chorobowych przed wprowadzeniem ich do badań klinicznych z udziałem ludzi. Model zwierzęcy pozwala na kontrolowane badanie procesów patofizjologicznych w żywym organizmie.

W badaniach przedklinicznych najczęściej wykorzystywane są myszy, szczury, króliki, świnie i naczelne inne niż człowiek. Wybór gatunku zależy od celu badania, podobieństwa do ludzkiej fizjologii w zakresie badanego układu oraz względów etycznych i prawnych. Metody te podlegają ścisłym regulacjom prawnym i etycznym, w tym zasadzie 3R (Replacement, Reduction, Refinement), która promuje zastępowanie badań na zwierzętach metodami alternatywnymi, ograniczanie liczby wykorzystywanych zwierząt oraz udoskonalanie procedur.

Komisje etyczne ds. doświadczeń na zwierzętach oceniają protokoły badawcze pod kątem uzasadnienia naukowego, minimalizacji cierpienia zwierząt oraz stosowania odpowiednich metod znieczulenia i eutanazji. W ostatnich latach obserwuje się rozwój metod alternatywnych, takich jak hodowle komórkowe 3D, organy na chipie (organ-on-a-chip) czy modelowanie komputerowe, które mogą częściowo zastąpić badania na zwierzętach w niektórych obszarach.