anilid

Anilidy to grupa związków chemicznych, które stanowią pochodne aniliny, gdzie grupa aminowa (-NH2) jest zastąpiona grupą acylową (zwykle acetylową). W medycynie anilidy znalazły zastosowanie jako substancje aktywne w lekach przeciwbólowych, przeciwgorączkowych i przeciwzapalnych.

Najpopularniejszymi przedstawicielami anilidów stosowanych w farmakoterapii są paracetamol (acetaminofen) i fenacetyna. Paracetamol działa poprzez hamowanie cyklooksygenazy (COX) w ośrodkowym układzie nerwowym, co prowadzi do zmniejszenia produkcji prostaglandyn odpowiedzialnych za ból i gorączkę, przy minimalnym wpływie na procesy zapalne na obwodzie.

Metabolizm anilidów odbywa się głównie w wątrobie, gdzie ulegają one procesom oksydacji, redukcji i sprzęgania. Przy przedawkowaniu, szczególnie paracetamolu, może dojść do wyczerpania zapasów glutationu w hepatocytach, co prowadzi do gromadzenia się toksycznych metabolitów i w konsekwencji do uszkodzenia wątroby.

Zastosowanie kliniczne anilidów obejmuje leczenie bólu o łagodnym i umiarkowanym nasileniu, stanów gorączkowych oraz jako składnik preparatów złożonych stosowanych w przeziębieniach i grypie. W przeciwieństwie do niesteroidowych leków przeciwzapalnych (NLPZ), anilidy wykazują mniejsze ryzyko wystąpienia działań niepożądanych ze strony przewodu pokarmowego.

Powiązane wpisy

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl