farmakodynamika paracetamolu

Farmakodynamika paracetamolu (acetaminofenu) obejmuje złożony mechanizm działania, który do dziś nie został w pełni wyjaśniony. Głównym mechanizmem jest hamowanie cyklooksygenazy (COX) w ośrodkowym układzie nerwowym, ze szczególnym wpływem na izoenzym COX-3, co prowadzi do zmniejszenia syntezy prostaglandyn odpowiedzialnych za powstawanie bólu i gorączki.

Paracetamol wykazuje działanie przeciwbólowe i przeciwgorączkowe, natomiast w przeciwieństwie do niesteroidowych leków przeciwzapalnych (NLPZ), jego działanie przeciwzapalne jest minimalne. Wynika to z faktu, że paracetamol działa głównie ośrodkowo, a jego aktywność w tkankach obwodowych jest ograniczona przez obecność nadtlenków i wolnych rodników w miejscach zapalenia, które inaktywują lek.

Lek wpływa również na układ kanabinoidowy i serotoninergiczny, co może częściowo tłumaczyć jego efekt przeciwbólowy. Paracetamol jest metabolizowany do AM404, który hamuje wychwyt zwrotny anandamidu (endogennego kanabinoidu) oraz moduluje aktywność receptorów waniloidowych TRPV1, co przyczynia się do jego działania przeciwbólowego.

Warto podkreślić, że paracetamol charakteryzuje się wąskim indeksem terapeutycznym. Przy przedawkowaniu wykazuje znaczną hepatotoksyczność związaną z metabolitem N-acetylo-p-benzochinonoiminą (NAPQI), który w warunkach normalnego dawkowania jest neutralizowany przez glutation wątrobowy. Przekroczenie zdolności detoksykacyjnych wątroby prowadzi do uszkodzenia hepatocytów i potencjalnie zagrażającej życiu niewydolności wątroby.

Powiązane wpisy

  1. 13.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl