mediatory bólu

Mediatory bólu to substancje chemiczne uwalniane w odpowiedzi na uszkodzenie tkanek, które aktywują nocyceptory (receptory bólowe) i inicjują proces odczuwania bólu. Do głównych mediatorów bólu należą: bradykinina, prostaglandyny, histamina, serotonina, substancja P, leukotrieny oraz jony potasu i wodorowe.

Prostaglandyny, szczególnie PGE2, odgrywają kluczową rolę w uwrażliwianiu zakończeń nerwowych na działanie innych mediatorów bólu, co nasila odczuwanie bólu. Niesteroidowe leki przeciwzapalne (NLPZ) hamują produkcję prostaglandyn poprzez blokowanie enzymów cyklooksygenazy (COX), co wyjaśnia ich działanie przeciwbólowe.

Substancja P jest neuropeptydem uwalnianym z zakończeń włókien C, który nie tylko bezpośrednio pobudza receptory bólowe, ale również powoduje rozszerzenie naczyń krwionośnych i zwiększa przepuszczalność naczyń, nasilając obrzęk tkanek. Hamowanie uwalniania substancji P jest jednym z mechanizmów działania przeciwbólowego niektórych leków, w tym opioidów.

W procesie sensytyzacji nocyceptorów, długotrwała ekspozycja na mediatory bólu prowadzi do obniżenia progu pobudliwości zakończeń nerwowych, co klinicznie objawia się hiperalgezją (zwiększoną wrażliwością na bodźce bólowe) i allodynią (odczuwaniem bólu w odpowiedzi na bodźce normalnie niebolesne). Zjawisko to ma istotne znaczenie w rozwoju bólu przewlekłego.

Powiązane wpisy

  1. 09.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl