Właściwości farmakodynamiczne
Etoricoxib Teva 90 mg

Właściwości farmakodynamiczne leku Etoricoxib Teva

Etorykoksyb należy do grupy farmakoterapeutycznej określanej jako leki przeciwzapalne i przeciwreumatyczne, niesteroidowe, koksyby, oznaczonej kodem ATC: M01AH05. Charakteryzuje się specyficznym mechanizmem działania oraz udokumentowaną skutecznością kliniczną w leczeniu różnych schorzeń reumatologicznych.¹

Mechanizm działania

Etorykoksyb jest doustnym, wybiórczym inhibitorem cyklooksygenazy-2 (COX-2) w zakresie dawek klinicznych. W badaniach farmakologicznych wykazano, że Etoricoxib Teva podawany w dawkach do 150 mg na dobę powoduje zależne od dawki hamowanie COX-2, nie wpływając jednocześnie na aktywność COX-1. Ta selektywność jest kluczowa dla jego profilu działania terapeutycznego, ponieważ etorykoksyb nie hamuje syntezy prostaglandyn w żołądku oraz nie zaburza czynności płytek krwi.²

Cyklooksygenaza (COX) jest enzymem odpowiedzialnym za biosyntezę prostaglandyn. Zidentyfikowano dwie główne izoformy tego enzymu: COX-1 oraz COX-2. Izoenzym COX-2 jest indukowany przez czynniki prozapalne i odpowiada za syntezę prostanoidowych mediatorów bólu, stanu zapalnego oraz gorączki. Ponadto, COX-2 uczestniczy w wielu procesach fizjologicznych, takich jak:

• Owulacja i implantacja zarodka
• Zamknięcie przewodu tętniczego u płodu
• Regulacja czynności nerek
• Regulacja funkcji ośrodkowego układu nerwowego (indukcja gorączki, percepcja bólu, funkcje poznawcze)

COX-2 może również brać udział w procesie gojenia się wrzodów, choć mimo wykrycia tego izoenzymu w tkankach otaczających wrzody żołądka, nie ustalono dotychczas jednoznacznego związku z procesem gojenia wrzodów u ludzi.³

Skuteczność kliniczna

Skuteczność kliniczna etorykoksybu została potwierdzona w szeregu badań klinicznych w różnych wskazaniach reumatologicznych:

Choroba zwyrodnieniowa stawów (ChZS)

W leczeniu choroby zwyrodnieniowej stawów etorykoksyb w dawce 60 mg podawany raz na dobę wykazał znamienną poprawę w zakresie zmniejszenia bólu oraz w ocenie przebiegu choroby dokonywanej przez pacjentów. Korzystne efekty obserwowano już w drugiej dobie leczenia, a ich utrzymywanie się potwierdzono w badaniach trwających do 52 tygodni. Badania z zastosowaniem niższej dawki (30 mg) również wykazały przewagę etorykoksybu nad placebo w 12-tygodniowym okresie leczenia. Porównawcze badania dawek wykazały, że etorykoksyb w dawce 60 mg zapewniał znacząco większą poprawę niż dawka 30 mg we wszystkich trzech pierwszorzędowych punktach końcowych podczas 6-tygodniowego leczenia.⁴

Reumatoidalne zapalenie stawów (RZS)

W reumatoidalnym zapaleniu stawów etorykoksyb podawany raz na dobę w dawkach 60 mg i 90 mg powodował istotną poprawę w zakresie zmniejszenia bólu, redukcji stanu zapalnego oraz zwiększenia mobilności pacjentów. Korzystne efekty utrzymywały się przez cały 12-tygodniowy okres badań. Porównanie obu dawek wykazało, że zarówno 60 mg, jak i 90 mg etorykoksybu skuteczniej łagodziły objawy niż placebo, jednak dawka 90 mg okazała się skuteczniejsza w zmniejszaniu bólu ocenianego przez pacjentów, ze średnią poprawą -2,71 mm (95% CI: -4,98 mm, -0,45 mm) w wizualnej skali analogowej (0-100 mm).⁵

Dna moczanowa

W leczeniu ostrych napadów dny moczanowej etorykoksyb w dawce 120 mg stosowany raz na dobę przez 8 dni wykazał skuteczność porównywalną z indometacyną (50 mg trzy razy na dobę) w łagodzeniu umiarkowanego i ciężkiego bólu stawów oraz stanu zapalnego. Znaczące zmniejszenie nasilenia bólu obserwowano już po 4 godzinach od rozpoczęcia leczenia.⁶

Zesztywniające zapalenie stawów kręgosłupa

W zesztywniającym zapaleniu stawów kręgosłupa etorykoksyb w dawce 90 mg podawany raz na dobę powodował znamienną poprawę w zakresie zmniejszenia bólu kręgosłupa, redukcji stanu zapalnego i zesztywnienia oraz poprawę funkcjonalną. Kliniczną korzyść obserwowano już od drugiego dnia leczenia i utrzymywała się ona przez cały 52-tygodniowy okres badania. W dodatkowym badaniu porównującym dawki 60 mg i 90 mg, obie dawki wykazały podobną skuteczność jak naproksen (1000 mg na dobę). U pacjentów, którzy nie uzyskali zadowalającej kontroli bólu przy dawce 60 mg przez 6 tygodni, zwiększenie dawki do 90 mg zapewniało dodatkową poprawę kontroli bólu kręgosłupa ze średnią redukcją o -2,70 mm (95% CI: -4,88 mm, -0,52 mm) w wizualnej skali analogowej (0-100 mm).⁷

Ból pooperacyjny

Skuteczność etorykoksybu w leczeniu bólu pooperacyjnego potwierdzono w badaniu po stomatologicznym zabiegu chirurgicznym, gdzie lek podawano w dawce 90 mg raz na dobę przez maksymalnie 3 dni. W podgrupie pacjentów z umiarkowanym bólem wyjściowym działanie przeciwbólowe etorykoksybu (90 mg) było:

• porównywalne z ibuprofenem w dawce 600 mg (16,11 vs 16,39; p=0,722),
• silniejsze od paracetamolu z kodeiną w dawce 600 mg/60 mg (11,00; p<0,001),
• silniejsze od placebo (6,84; p<0,001)

według pomiaru zmniejszenia bólu w pierwszych 6 godzinach (TOPAR6).<sup data-drug="Etoricoxib Teva" data-section="Właściwości farmakodynamiczne" title="W badaniu klinicznym dotyczącym leczenia pooperacyjnego bólu związanego ze stomatologicznym zabiegiem chirurgicznym, etorykoksyb w dawce 90 mg podawano raz na dobę przez maksymalnie 3 dni. W podgrupie pacjentów, u których w chwili rozpoczęcia badania ból miał nasilenie umiarkowane, działanie przeciwbólowe etorykoksybu w dawce 90 mg było zbliżone do działania wywieranego przez ibuprofen w dawce 600 mg (16,11 względem 16,39; P=0,722) oraz silniejsze od działania paracetamolu/kodeiny w dawce 600 mg/60 mg (11,00; P<0,001) i placebo (6,84; P8

Odsetek pacjentów, którzy wymagali zastosowania leku doraźnego w pierwszych 24 godzinach wynosił:

• 40,8% w grupie etorykoksybu 90 mg,
• 25,5% w grupie ibuprofenu 600 mg podawanego co 6 godzin,
• 46,7% w grupie paracetamolu z kodeiną 600 mg/60 mg podawanych co 6 godzin,
• 76,2% w grupie placebo.

Mediana czasu do wystąpienia działania przeciwbólowego etorykoksybu 90 mg (zauważalne złagodzenie bólu) wynosiła 28 minut od podania leku.⁹

Bezpieczeństwo stosowania

Profil bezpieczeństwa etorykoksybu został szeroko oceniony w ramach wielonarodowościowego długoterminowego programu MEDAL (Multinational Etoricoxib and Diclofenac Arthritis Long-term), który obejmował trzy badania z randomizacją, podwójnie ślepą próbą i grupą kontrolną leczoną aktywnym komparatorem: MEDAL, EDGE II i EDGE.¹⁰

Opis programu MEDAL

Badanie MEDAL koncentrowało się na ocenie wyników kardiologicznych i obejmowało 17 804 pacjentów z ChZS oraz 5 700 pacjentów z RZS, którzy otrzymywali etorykoksyb w dawce 60 mg (ChZS) lub 90 mg (ChZS i RZS) albo diklofenak w dawce 150 mg na dobę. Średni okres leczenia wynosił 20,3 miesiąca (maksymalnie 42,3 miesiąca, mediana 21,3 miesiąca). W tym badaniu rejestrowano wyłącznie ciężkie działania niepożądane oraz przypadki przerwania leczenia z powodu jakichkolwiek działań niepożądanych.¹¹

Badania EDGE i EDGE II koncentrowały się na porównaniu tolerancji ze strony przewodu pokarmowego etorykoksybu i diklofenaku:

• Badanie EDGE objęło 7 111 pacjentów z ChZS leczonych etorykoksybem w dawce 90 mg na dobę (1,5 razy większej niż zalecana w ChZS) lub diklofenakiem w dawce 150 mg na dobę przez średnio 9,1 miesiąca (maksymalnie 16,6 miesiąca, mediana 11,4 miesiąca).
• Badanie EDGE II objęło 4 086 pacjentów z RZS leczonych etorykoksybem w dawce 90 mg na dobę lub diklofenakiem w dawce 150 mg na dobę przez średnio 19,2 miesiąca (maksymalnie 33,1 miesiąca, mediana 24 miesiące).

Łącznie w programie MEDAL wzięło udział 34 701 pacjentów z ChZS lub RZS, leczonych przez średnio 17,9 miesiąca (maksymalnie 42,3 miesiąca, mediana 16,3 miesiąca), w tym około 12 800 pacjentów było leczonych dłużej niż 24 miesiące. Pacjenci włączeni do programu reprezentowali szerokie spektrum wyjściowych czynników ryzyka sercowo-naczyniowego i żołądkowo-jelitowego. Z badania wykluczono pacjentów, którzy przebyli niedawno zawał mięśnia sercowego lub u których w ciągu 6 miesięcy przed włączeniem wykonano operację pomostowania tętnicy wieńcowej lub przezskórną interwencję wieńcową. W trakcie badań dozwolone było stosowanie leków gastroprotekcyjnych oraz kwasu acetylosalicylowego w małej dawce.¹²

Wyniki bezpieczeństwa

Bezpieczeństwo ogólne: W programie MEDAL wykazano następujące elementy profilu bezpieczeństwa etorykoksybu w porównaniu z diklofenakiem:

• Nie stwierdzono znaczących różnic w częstości występowania zakrzepowych zdarzeń sercowo-naczyniowych
• Działania niepożądane związane z zaburzeniami czynności serca i nerek występowały częściej podczas stosowania etorykoksybu, a efekt ten był zależny od dawki
• Działania niepożądane dotyczące przewodu pokarmowego i wątroby obserwowano znacznie częściej w przypadku diklofenaku
• Ogólna częstość działań niepożądanych w badaniach EDGE i EDGE II oraz działań niepożądanych uznanych za ciężkie lub prowadzących do przerwania leczenia w badaniu MEDAL była większa dla etorykoksybu niż dla diklofenaku

¹³

Bezpieczeństwo sercowo-naczyniowe: Częstość występowania potwierdzonych ciężkich zakrzepowych zdarzeń sercowo-naczyniowych (obejmujących zdarzenia sercowe, naczyniowo-mózgowe i obwodowo-naczyniowe) była porównywalna w grupach leczonych etorykoksybem i diklofenakiem. Nie wykazano istotnych statystycznie różnic w częstości występowania zdarzeń zakrzepowych między etorykoksybem a diklofenakiem w żadnej z analizowanych podgrup, w tym u pacjentów z różnym wyjściowym ryzykiem sercowo-naczyniowym. Ryzyko względne dla potwierdzonych ciężkich zakrzepowych zdarzeń sercowo-naczyniowych dla etorykoksybu w dawce 60 mg lub 90 mg było podobne w porównaniu z diklofenakiem w dawce 150 mg.¹⁴