zdarzenia naczyniowo-mózgowe

Zdarzenia naczyniowo-mózgowe (ZNM), określane również jako incydenty mózgowo-naczyniowe lub udary mózgu, stanowią grupę stanów chorobowych charakteryzujących się nagłym wystąpieniem objawów neurologicznych spowodowanych zaburzeniem krążenia mózgowego. W zależności od mechanizmu patofizjologicznego, wyróżnia się udary niedokrwienne (około 85% przypadków) oraz krwotoczne (około 15%).

Udary niedokrwienne powstają na skutek zablokowania naczynia mózgowego przez zakrzep lub zator, prowadząc do niedokrwienia i martwicy tkanki nerwowej w obszarze unaczynienia. Udary krwotoczne obejmują krwotoki śródmózgowe (wylew krwi do miąższu mózgu) oraz krwotoki podpajęczynówkowe (krwawienie do przestrzeni podpajęczynówkowej).

Główne czynniki ryzyka zdarzeń naczyniowo-mózgowych to nadciśnienie tętnicze, cukrzyca, dyslipidemia, migotanie przedsionków, palenie tytoniu, otyłość oraz podeszły wiek. Objawy kliniczne zależą od lokalizacji i rozległości uszkodzenia mózgu, ale typowo obejmują nagły niedowład lub porażenie połowicze, zaburzenia czucia, trudności w mówieniu lub rozumieniu mowy, zaburzenia widzenia, zawroty głowy czy nagły, silny ból głowy.

Diagnostyka ZNM opiera się na badaniach neuroobrazowych (TK, MRI), badaniach naczyniowych (angio-TK, angio-MR, USG naczyń) oraz ocenie kardiologicznej. Postępowanie w ostrym udarze niedokrwiennym obejmuje trombolizę dożylną (w oknie czasowym do 4,5 godziny) lub trombektomię mechaniczną (do 24 godzin u wybranych pacjentów), podczas gdy w udarze krwotocznym może być konieczna interwencja neurochirurgiczna.

Profilaktyka wtórna po przebytym ZNM obejmuje leczenie przeciwpłytkowe lub przeciwkrzepliwe (w zależności od etiologii), kontrolę ciśnienia tętniczego, leczenie hipolipemizujące, modyfikację stylu życia oraz leczenie chorób współistniejących. Rehabilitacja neurologiczna stanowi integralną część kompleksowego postępowania, znacząco wpływając na poprawę funkcjonalną i jakość życia pacjentów po udarze mózgu.

Powiązane wpisy

  1. 15.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl