drożdżyca inwazyjna
Drożdżyca inwazyjna (kandydoza inwazyjna) to poważne zakażenie grzybicze wywołane przez drożdżaki z rodzaju Candida, które przedostają się do krwiobiegu i rozprzestrzeniają na narządy wewnętrzne. W przeciwieństwie do powierzchownych infekcji grzybiczych, postać inwazyjna charakteryzuje się wysoką śmiertelnością, sięgającą 40-60%, szczególnie u pacjentów z obniżoną odpornością.
Główne czynniki ryzyka rozwoju drożdżycy inwazyjnej obejmują: długotrwałą antybiotykoterapię, stosowanie cewników dożylnych, żywienie pozajelitowe, zabiegi chirurgiczne w obrębie jamy brzusznej, neutropenię, immunosupresję, długotrwałą hospitalizację na oddziałach intensywnej terapii oraz ciężkie oparzenia. Najczęstszym patogenem jest Candida albicans, jednak obserwuje się wzrost zakażeń wywołanych przez gatunki non-albicans, często oporne na standardowe leki przeciwgrzybicze.
Diagnostyka drożdżycy inwazyjnej opiera się na posiewach krwi i innych płynów ustrojowych, badaniach obrazowych oraz testach serologicznych wykrywających antygeny grzybicze. W leczeniu stosuje się echinokandyny (kaspofungina, anidulafungina, mikafungina) jako leki pierwszego wyboru, a w dalszej kolejności flukonazol, worikonazol lub amfoterycynę B. Terapia powinna być prowadzona przez minimum 14 dni od ostatniego dodatniego posiewu krwi, z uwzględnieniem usunięcia potencjalnych źródeł zakażenia, takich jak cewniki naczyniowe.
Powiązane wpisy
- Leksykon substancji czynnych
Amfoterycyna B – Właściwości farmakodynamiczne
Amfoterycyna B to polienowy antybiotyk przeciwgrzybiczy o szerokim spektrum działania, produkowany przez Streptomyces nodosus, dostępny w postaciach konwencjonalnej (Fungizone), w kompleksach lipidowych (Abelcet) oraz liposomalnej (AmBisome). Mechanizm działania polega na wiązaniu się z ergosterolem w błonach komórkowych grzybów, co prowadzi do zaburzenia ich przepuszczalności i śmierci komórkowej. Amfoterycyna B wykazuje większe powinowactwo do ergosterolu niż do cholesterolu ssaków, co ogranicza jej toksyczność, choć nefrotoksyczność pozostaje istotnym problemem, zwłaszcza w postaci konwencjonalnej. Postacie lipidowe i liposomalne charakteryzują się korzystniejszym profilem bezpieczeństwa, umożliwiając podawanie wyższych dawek i dłuższe leczenie, szczególnie u pacjentów z upośledzoną funkcją nerek. Wrażliwość grzybów na amfoterycynę B w postaci liposomalnej (AmBisome) mieści się w zakresie MHK 0,01-8 µg/ml, z większością szczepów Candida, Aspergillus i mukormycetów hamowanych w stężeniach 0,03-4 µg/ml.
amfoterycyna B liposomalna, antybiotyk polienowy, Aspergillus, badanie podwójnie zaślepione, badanie prospektywne, badanie randomizowane, Candida, Cryptococcus neoformans, drożdżyca inwazyjna, działanie grzybobójcze, działanie przeciwgrzybicze, ergosterol, formulacja liposomalna, kompleks lipidowy, leiszmanioza trzewna, liposom, MIC 90, Mucor, mukormikoza, nefrotoksyczność, neutropenia, Streptomyces nodosus, szczepionka przeciw wściekliźnie, terapia empiryczna, wrażliwość in vitro, zakażenie grzybami strzępkowymi - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – AmBisome liposomal 50 mg
AmBisome liposomalny (amfoterycyna B 50 mg) to makrocykliczny polienowy antybiotyk przeciwgrzybiczy, stosowany ogólnie, o mechanizmie działania polegającym na wiązaniu się ze sterolami błony komórkowej grzybów, co prowadzi do zmiany jej przepuszczalności. Preparat charakteryzuje się silnym działaniem in vitro przeciwko szerokiemu spektrum drożdżaków i grzybów zarodnikowych, z zakresami MIC dla Candida albicans 0,015-0,12 µg/ml, Aspergillus fumigatus 0,5-2 µg/ml oraz dla mukormykozy (Rhizopus oryzae) 1-4 µg/ml. Wrażliwość patogenów może różnić się geograficznie i zmieniać w czasie, dlatego przed terapią zaleca się wykonanie badań mikrobiologicznych i dostosowanie leczenia po uzyskaniu wyników. AmBisome wykazuje porównywalną skuteczność do konwencjonalnej amfoterycyny B oraz mykafunginy w leczeniu inwazyjnych zakażeń grzybiczych, w tym u pacjentów z neutropenią, stosowany w dawce 3 mg/kg mc./dobę.
amfoterycyna B liposomalna, antybiotyk polienowy, Aspergillus fumigatus, badanie histopatologiczne, badanie mikrobiologiczne, badanie serologiczne, Candida albicans, Candida glabrata, Cryptococcus neoformans, drożdżyca inwazyjna, działanie grzybobójcze, działanie grzybostatyczne, fosfolipidy, leiszmanioza trzewna, lek przeciwgrzybiczny, monoterapia przeciwgrzybicza, mukormikozy, neutropenia, patogeny grzybicze, sterole błony komórkowej, Streptomyces nodosus, terapia skojarzona, wrażliwość drobnoustrojów, zakażenie grzybami strzępkowymi, zakażenie grzybicze, zygomikoza