antybiotyk polienowy

Antybiotyki polienowe to grupa naturalnych związków przeciwgrzybiczych, charakteryzujących się obecnością w swojej strukturze pierścienia makrolidowego zawierającego kilka wiązań podwójnych. Do najważniejszych przedstawicieli tej grupy należą amfoterycyna B, nystatyna i natamycyna.

Mechanizm działania antybiotyków polienowych polega na wiązaniu się z ergosterolem – składnikiem błony komórkowej grzybów. Prowadzi to do tworzenia porów w błonie, zwiększenia jej przepuszczalności oraz zaburzenia równowagi jonowej, co skutkuje śmiercią komórki grzyba. Selektywna toksyczność tych leków wynika z większego powinowactwa do ergosterolu grzybów niż do cholesterolu komórek ssaczych.

W praktyce klinicznej amfoterycyna B stosowana jest w leczeniu ciężkich zakażeń grzybiczych, w tym aspergilozy, kandydozy inwazyjnej i kryptokokozy. Nystatyna, ze względu na słabe wchłanianie z przewodu pokarmowego, znajduje zastosowanie głównie w miejscowym leczeniu zakażeń grzybiczych skóry, błon śluzowych jamy ustnej i pochwy. Natamycyna stosowana jest w okulistyce oraz jako konserwant żywności.

Głównym ograniczeniem w stosowaniu antybiotyków polienowych, szczególnie amfoterycyny B, jest ich toksyczność, zwłaszcza nefrotoksyczność. Nowsze formulacje lipidowe amfoterycyny B (liposomalna, kompleks lipidowy, dyspersja koloidalna) charakteryzują się lepszym profilem bezpieczeństwa przy zachowanej skuteczności przeciwgrzybiczej.

Powiązane wpisy

  1. 12.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl