deficyt umiejętności społecznych
Deficyt umiejętności społecznych to zaburzenie charakteryzujące się trudnościami w nawiązywaniu i utrzymywaniu relacji interpersonalnych oraz w adekwatnym reagowaniu w sytuacjach społecznych. Stanowi istotny problem kliniczny, często występujący w spektrum zaburzeń neurorozwojowych, takich jak zaburzenia ze spektrum autyzmu, ADHD, czy niektórych zaburzeniach osobowości.
Z perspektywy neurobiologicznej, deficyt umiejętności społecznych wiąże się z nieprawidłowym funkcjonowaniem obszarów mózgu odpowiedzialnych za przetwarzanie informacji społecznych, w tym kory przedczołowej, układu limbicznego oraz tzw. neuronów lustrzanych. W diagnostyce klinicznej ocenia się zdolność do rozpoznawania emocji, rozumienia perspektywy innych osób (teorii umysłu), adekwatność zachowań społecznych oraz umiejętność komunikacji niewerbalnej.
Terapia deficytu umiejętności społecznych obejmuje treningi umiejętności społecznych (SST), terapię poznawczo-behawioralną, interwencje wykorzystujące techniki modelowania i odgrywania ról, a w niektórych przypadkach również farmakoterapię wspomagającą. Wczesna interwencja znacząco poprawia rokowanie, szczególnie u dzieci z zaburzeniami neurorozwojowymi. W praktyce klinicznej istotna jest kompleksowa diagnostyka różnicowa, gdyż deficyty społeczne mogą być zarówno pierwotne, jak i wtórne względem innych zaburzeń psychicznych.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Zaburzenie osobowości schizotypowe – Objawy
Schizotypowe zaburzenie osobowości (STPD) charakteryzuje się deficytami w umiejętnościach społecznych i interpersonalnych, ekscentrycznym zachowaniem oraz zniekształceniami poznawczymi i percepcyjnymi. Diagnoza wymaga obecności co najmniej pięciu objawów, takich jak idee odnoszące, myślenie magiczne, podejrzliwość, dziwaczne zachowanie i ograniczony afekt. Częstość występowania wynosi 1-4% populacji, z nieco wyższą zapadalnością u mężczyzn. Objawy utrzymują się przez całe życie, a ryzyko konwersji do schizofrenii lub innych zaburzeń psychotycznych wynosi 20-40%. Współistniejące zaburzenia to depresja (30-50%), lęk społeczny oraz zaburzenia osobowości i używania substancji. STPD powoduje znaczne trudności w relacjach społecznych, funkcjonowaniu zawodowym i edukacyjnym oraz zwiększa ryzyko zachowań autodestrukcyjnych, w tym prób samobójczych i samookaleczeń.
atypowy lek przeciwpsychotyczny, deficyt umiejętności społecznych, Diagnostyczny i Statystyczny Podręcznik Zaburzeń Psychicznych, duże zaburzenie depresyjne, ekscentryczne zachowanie, ekscentryczność, fobia społeczna, halucynacja, ideacja paranoidalna, iluzja cielesna, lek przeciwdepresyjny, lek przeciwlękowy, myślenie magiczne, objaw psychotyczny, ograniczony afekt, olanzapina, osobowość borderline, próba samobójcza, psychoterapia wspierająca, risperidon, samookaleczenie, schizotypowe zaburzenie osobowości, spektrum schizofrenii, substancja psychoaktywna, terapia poznawczo-behawioralna, terapia rodzinna, trening umiejętności społecznych, urojenie, zaburzenie psychiczne, zachowanie autodestrukcyjne, zniekształcenie poznawcze