heparynoid
Heparynoidy to grupa leków przeciwzakrzepowych, które strukturalnie i funkcjonalnie przypominają heparynę, ale charakteryzują się nieco odmiennym mechanizmem działania i profilem farmakologicznym. Wśród najbardziej znanych heparynoidów znajduje się sulodeksyd, danaparoid i dermatan siarczan.
Mechanizm działania heparynoidów polega głównie na hamowaniu czynnika Xa kaskady krzepnięcia, choć wykazują one również, w mniejszym stopniu niż heparyna niefrakcjonowana, działanie hamujące wobec trombiny (czynnika IIa). Dzięki swojej budowie chemicznej heparynoidy mają mniejsze powinowactwo do białek osocza i płytek krwi, co przekłada się na mniejsze ryzyko trombocytopenii indukowanej heparyną (HIT).
Wskazania do stosowania heparynoidów obejmują profilaktykę i leczenie żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej, szczególnie u pacjentów z HIT, niewydolnością nerek lub wątroby. Sulodeksyd jest stosowany również w leczeniu przewlekłej niewydolności żylnej oraz w nefropatii cukrzycowej ze względu na jego działanie protekcyjne na śródbłonek naczyniowy i właściwości przeciwzapalne.
W praktyce klinicznej heparynoidy są cenioną alternatywą dla heparyny u pacjentów z przeciwwskazaniami do jej stosowania. Ich stosowanie wymaga jednak monitorowania parametrów krzepnięcia, choć w mniejszym zakresie niż w przypadku heparyny niefrakcjonowanej.
Powiązane wpisy
- Leksykon substancji czynnych
Heparyna sodowa – Przeciwwskazania stosowania
Heparyna sodowa, stosowana miejscowo w formie żeli i kremów, jest szeroko wykorzystywana w leczeniu schorzeń żylnych, jednak jej aplikacja wymaga uwzględnienia licznych przeciwwskazań. Podstawowym jest nadwrażliwość na heparynę lub inne składniki preparatu, w tym heparynoidy (np. w Heparinum GSK) oraz parabeny, które występują w wielu produktach (Heparin-Hasco, Fortiven Gel, Heparizen 1000, Lioton 1000). Preparaty te nie powinny być stosowane na uszkodzoną, zakażoną skórę, otwarte, krwawiące rany, błony śluzowe oraz okolice oczu. Szczególne ograniczenia dotyczą także stosowania u dzieci (Lipohep poniżej 11 lat, Savarix poniżej 12 lat) oraz pacjentów z zaburzeniami krzepnięcia i trombocytopenią (przeciwwskazane w Lipohep 2400 j.m./g). Ponadto, niektóre preparaty zawierają substancje dodatkowe, takie jak alkohol (Heparinum GSK) czy benzokaina (Savarix), które nakładają dalsze ograniczenia stosowania.
benzokaina, heparyna sodowa, heparynoid, krwawiąca rana, nadwrażliwość na heparynę, nadwrażliwość na substancję czynną, paraben, parahydroksybenzoesan metylu, parahydroksybenzoesan propylu, radioterapia, schorzenie żylne, skłonność do krwawień, trombocytopenia, uszkodzenie skóry, wyciąg z kasztanowca, zaburzenie krzepnięcia, zakażenie ropne skóry, zakażenie skóry - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Heparinum GSK 300 j.m./g
Przed rozpoczęciem terapii kremem Heparinum GSK (300 j.m./g heparyny sodowej) konieczna jest szczegółowa ocena przeciwwskazań, w tym nadwrażliwości na heparynę, heparynoidy oraz składniki pomocnicze, zwłaszcza alkohol cetostearylowy (5 g/100 g). Preparat nie powinien być stosowany na otwarte rany, błony śluzowe oraz okolice oczu ze względu na ryzyko podrażnień i potencjalne wchłanianie systemowe. Ponadto, stosowanie kremu na zmiany skórne o nieustalonej etiologii lub z objawami wtórnej infekcji bakteryjnej, grzybiczej bądź wirusowej jest przeciwwskazane, aby uniknąć maskowania objawów lub rozprzestrzeniania infekcji.
alkohol cetostearylowy, błona śluzowa, ciągłość naskórka, diagnostyka różnicowa, działanie niepożądane, heparyna, heparyna sodowa, heparynoid, infekcja bakteryjna, infekcja grzybicza, infekcja wirusowa, miejscowa reakcja skórna, nadkażenie, nadwrażliwość na substancję czynną, otwarta rana, preparat do stosowania zewnętrznego, reakcja nadwrażliwości, wchłanianie systemowe, worek spojówkowy, zmiana skórna - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Hirudoid 0,3 g/100 g
Preparat Hirudoid w postaci żelu o stężeniu 0,3 g/100 g zawiera mukopolisacharydowy polisiarczan (Mucopolisaccharidum polisulphatum) w ilości odpowiadającej 25 000 jednostkom aktywności, określonym na podstawie częściowego czasu aktywowanej tromboplastyny (APTT). Substancja ta, należąca do grupy organo-heparynoidów (kod ATC: C05BA01), wykazuje właściwości przeciwtrombinowe, co stanowi podstawę jej działania farmakologicznego. Po miejscowej aplikacji mukopolisacharydowy polisiarczan wchłania się przez skórę i działa w tkankach podskórnych, przyspieszając resorpcję krwiaków oraz wykazując działanie przeciwzapalne, potwierdzone zarówno w badaniach przedklinicznych na modelach zwierzęcych, jak i w badaniach klinicznych u ludzi.