brodawczakowatość układu oddechowego
Brodawczakowatość układu oddechowego (ang. recurrent respiratory papillomatosis, RRP) to rzadka choroba charakteryzująca się nawracającym wzrostem brodawczaków w drogach oddechowych, szczególnie w krtani, tchawicy i oskrzelach. Schorzenie jest wywoływane przez infekcję wirusem brodawczaka ludzkiego (HPV), najczęściej typami 6 i 11.
Wyróżnia się dwie postacie choroby: młodzieńczą (JORRP), rozpoczynającą się przed 12. rokiem życia, oraz dorosłych (AORRP), z pierwszymi objawami po 20. roku życia. U dzieci zakażenie najczęściej następuje podczas porodu, gdy matka ma aktywną infekcję HPV, natomiast u dorosłych główną drogą transmisji jest kontakt seksualny.
Główne objawy kliniczne obejmują chrypkę, stridor, duszność wysiłkową i spoczynkową, nawracające infekcje dróg oddechowych oraz zaburzenia połykania. W przypadkach zaawansowanych może dojść do całkowitej niedrożności dróg oddechowych, wymagającej pilnej interwencji.
Diagnostyka opiera się na badaniu laryngologicznym, w tym laryngoskopii i bronchoskopii z pobraniem materiału do badania histopatologicznego. Leczenie jest głównie chirurgiczne i polega na usuwaniu brodawczaków z zachowaniem funkcji narządu. Stosuje się techniki mikrochirurgiczne, laseroterapię, kriochirurgię oraz metody endoskopowe. W przypadkach opornych wykorzystuje się terapie adjuwantowe, w tym interferon, cidofowir czy bewacyzumab.
Ze względu na nawrotowy charakter choroby, pacjenci wymagają regularnych kontroli i często wielokrotnych zabiegów operacyjnych. W ciężkich przypadkach może dojść do złośliwej transformacji brodawczaków, szczególnie u pacjentów poddawanych radioterapii. Profilaktyka zakażeń HPV, w tym szczepienia, może zmniejszyć częstość występowania tej choroby w przyszłości.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Zaburzenia głosu – Epidemiologia
Zaburzenia głosu stanowią istotny problem zdrowotny o zróżnicowanej częstości występowania w populacjach ogólnej (20,6% doświadczyło dysfonii w życiu) oraz szczególnych grupach, takich jak nauczyciele szkół publicznych (46,5%, 95% CI: 41,5%-51,5%) i akademiccy (57,7% łagodne, 22,8% umiarkowane, 19,5% ciężkie). Kobiety są bardziej narażone na specyficzne zaburzenia, np. dystonię spastyczną (stosunek 4:1), a wiek jest istotnym czynnikiem ryzyka – chrypka występuje u 41% osób w wieku 50-79 lat. U dzieci dysfonię obserwuje się z częstością 4,4%-30,3%, głównie z powodu nadużywania głosu i zmian krtaniowych (guzki, zgrubienia, zapalenia). Czynniki ryzyka obejmują narażenie na kurz, hałas, stres zawodowy, palenie tytoniu oraz nowe czynniki, takie jak korzystanie z technologii telekonferencyjnych i asystentów głosowych. U osób starszych zaburzenia głosu korelują z chorobami współistniejącymi (np. POChP, choroby tarczycy, depresja) oraz czynnikami psychospołecznymi.
astma, brodawczakowatość układu oddechowego, choroba naczyniowo-mózgowa, choroby tarczycy, depresja, dysfonia, dysfonia czynnościowa, dystonia spastyczna, gruźlica krtani, guzek głosowy, Międzynarodowa Klasyfikacja Funkcjonowania, obrzęk Reinkego, ostre zapalenie krtani, owrzodzenie, porażenie strun głosowych, prezbifonia, proces zapalny, przewlekła obturacyjna choroba płuc, przewlekłe zapalenie krtani, refluks żołądkowo-przełykowy, torbiel, wskaźnik masy ciała, zaburzenie głosu, zaburzenie snu, zapalenie oskrzeli, zapalenie stawów, zwłóknienie - Leksykon chorób i schorzeń
Szczepionka przeciw wirusowi brodawczaka ludzkiego – Leczenie
Terapeutyczne szczepionki przeciw wirusowi brodawczaka ludzkiego (HPV) stanowią obiecującą innowację w leczeniu istniejących zakażeń i zmian przednowotworowych, w przeciwieństwie do szczepionek profilaktycznych, które zapobiegają jedynie nowym infekcjom. Mechanizm ich działania opiera się na aktywacji odporności komórkowej, zwłaszcza cytotoksycznych limfocytów T CD8+ i pomocniczych limfocytów T CD4+, skierowanych przeciwko onkoproteinom E6 i E7 HPV. W fazie badań klinicznych znajduje się ponad 20 kandydatów, w tym szczepionki oparte na wektorach wirusowych, białkowe, DNA/RNA oraz pełnych komórkach. Szczególnie obiecujące są szczepionki mRNA, które w modelach przedklinicznych skutecznie eliminowały nowotwory związane z HPV i mogą stanowić nieoperacyjną alternatywę dla leczenia zmian wysokiego stopnia (HSIL) związanych z HPV16. Przykładowo, szczepionka Vvax001 w badaniu fazy II indukowała regresję zmian CIN3 u 50% pacjentek oraz eliminację HPV16 u 10 z 16 ocenianych, co potwierdza jej potencjał terapeutyczny.
brodawczakowatość układu oddechowego, brodawka narządów płciowych, CIN3+, cytotoksyczny limfocyt T, Gardasil 9, HGSIL, HPV, immunoterapia, inhibitor punktów kontrolnych, komórka nowotworowa, komórka prezentująca antygen, konizacja, limfocyt T CD4+, limfocyt T CD8, nowotwór płaskonabłonkowy, odporność komórkowa, onkoproteina E6 i E7, rak szyjki macicy, śródnabłonkowa neoplazja szyjki macicy, szczepionka DNA, szczepionka mRNA, wirus brodawczaka ludzkiego, zakażenie HPV, zmiana przednowotworowa