czynność przymusowa

Czynność przymusowa (inaczej kompulsja) to zachowanie, które pacjent odczuwa jako konieczne do wykonania w celu zmniejszenia lęku lub zapobieżenia pewnym negatywnym wydarzeniom. Jest jednym z głównych objawów zaburzenia obsesyjno-kompulsyjnego (OCD) i charakteryzuje się powtarzalnymi, stereotypowymi działaniami, które osoba wykonuje wbrew racjonalnemu osądowi.

Czynności przymusowe mogą przyjmować różnorodne formy, takie jak wielokrotne mycie rąk, sprawdzanie (np. zamków, wyłączników), układanie przedmiotów w określonym porządku, powtarzanie słów lub liczenie. Pacjenci zwykle zdają sobie sprawę z irracjonalności tych zachowań, jednak nie potrafią ich powstrzymać ze względu na silny niepokój towarzyszący próbom zaniechania kompulsji.

W diagnostyce różnicowej należy odróżnić czynności przymusowe od tików, stereotypii w zaburzeniach ze spektrum autyzmu oraz rytuałów charakterystycznych dla niektórych kultur. Leczenie obejmuje przede wszystkim psychoterapię poznawczo-behawioralną, szczególnie technikę ekspozycji i powstrzymania reakcji (ERP), oraz farmakoterapię, głównie z wykorzystaniem selektywnych inhibitorów zwrotnego wychwytu serotoniny (SSRI).

Powiązane wpisy

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl