krwawienie jako działanie niepożądane
Krwawienie jako działanie niepożądane stanowi istotne powikłanie występujące podczas stosowania wielu leków i procedur medycznych. Najczęściej obserwuje się je przy terapii lekami przeciwzakrzepowymi (antykoagulantami), przeciwpłytkowymi oraz niesteroidowymi lekami przeciwzapalnymi. Ryzyko krwawień wzrasta szczególnie przy jednoczesnym stosowaniu kilku leków wpływających na hemostazę.
Krwawienia mogą mieć różne nasilenie – od łagodnych (np. krwawienia z dziąseł, wybroczyny) po zagrażające życiu (krwotoki wewnętrzne, krwawienia do ośrodkowego układu nerwowego). Czynnikami ryzyka są wiek pacjenta (>65 lat), płeć żeńska, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, niekontrolowane nadciśnienie tętnicze oraz wywiad w kierunku wcześniejszych epizodów krwawień.
Monitorowanie pacjentów przyjmujących leki mogące powodować krwawienia powinno obejmować regularne badania parametrów układu krzepnięcia (INR, APTT, poziom płytek krwi), kontrolę morfologii oraz edukację pacjenta w zakresie rozpoznawania objawów alarmowych. W przypadku wystąpienia krwawienia konieczne może być odstawienie leku, podanie antagonistów (np. protamina dla heparyny, witamina K dla warfaryny) lub zastosowanie koncentratów czynników krzepnięcia.
W praktyce klinicznej zawsze należy rozważyć bilans korzyści i ryzyka związanego z terapią mogącą powodować krwawienia, szczególnie u pacjentów z grupy wysokiego ryzyka. Ważne jest również stosowanie najniższych skutecznych dawek leków oraz wdrażanie strategii minimalizacji ryzyka krwawień, takich jak jednoczesne stosowanie inhibitorów pompy protonowej u pacjentów przyjmujących NLPZ.
Powiązane wpisy
- Leksykon substancji czynnych
Paroksetyna – Właściwości farmakodynamiczne
Paroksetyna jest silnym, selektywnym inhibitorem wychwytu zwrotnego serotoniny (SSRI), wykazującym skuteczność w leczeniu depresji, zaburzenia obsesyjno-kompulsyjnego, fobii społecznej, zaburzenia lękowego uogólnionego, zespołu stresu pourazowego oraz zaburzeń lękowych z napadami paniki. Mechanizm działania opiera się na wybiórczym hamowaniu wychwytu zwrotnego 5-HT w neuronach mózgowych, bez istotnego wpływu na receptory cholinergiczne muskarynowe, adrenergiczne alfa-1, alfa-2, beta, dopaminergiczne D2, serotoninergiczne 5-HT1, 5-HT2 oraz histaminowe H1. Paroksetyna nie wywołuje znaczących zmian w funkcjach psychomotorycznych, nie nasila działania etanolu na OUN, a jej stosowanie nie wpływa negatywnie na ciśnienie tętnicze, częstość akcji serca ani EKG. Dawkowanie w zakresie 10-40 mg/dobę wykazuje dobrą tolerancję i skuteczność, a zwiększanie dawki powyżej zalecanej nie zawsze przekłada się na lepsze efekty terapeutyczne.
chwiejność emocjonalna, ciężkie zaburzenie depresyjne, duża depresja, działanie przeciwcholinergiczne, fobia społeczna, funkcja psychomotoryczna, inhibitor monoaminooksydazy, inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny, krwawienie jako działanie niepożądane, leczenie podtrzymujące, lek przeciwdepresyjny trójpierścieniowy, myśl samobójcza, nawrót depresji, ośrodkowy układ nerwowy, próba samobójcza, receptor adrenergiczny alfa 1, receptor cholinergiczny muskarynowy, receptor dopaminergiczny, receptor histaminowy, receptor serotoninergiczny, serotonina, wrogość, zaburzenie depresyjne, zaburzenie lękowe uogólnione, zaburzenie lękowe z napadami lęku, zaburzenie obsesyjno-kompulsyjne, zaburzenie stresowe pourazowe, zachowanie samobójcze, zapobieganie nawrotom, zawroty głowy, zmniejszenie łaknienia - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Arketis tabletki 20 mg 20 mg
Paroksetyna, substancja czynna Arketis 20 mg, jest selektywnym inhibitorem wychwytu zwrotnego serotoniny (SSRI) o kodzie ATC N06AB05, wykazującym wysoką selektywność wobec układu serotoninergicznego w OUN. Charakteryzuje się niskim powinowactwem do receptorów cholinergicznych muskarynowych, adrenergicznych alfa-1, alfa-2, beta, dopaminergicznych D2, serotoninergicznych 5-HT1 i 5-HT2 oraz histaminergicznych H1, co przekłada się na ograniczone działania niepożądane i brak wpływu na funkcje psychomotoryczne oraz ciśnienie krwi. Paroksetyna wykazuje skuteczność terapeutyczną w leczeniu zaburzeń depresyjnych, zaburzeń obsesyjno-kompulsyjnych, fobii społecznej, zaburzeń lękowych uogólnionych, pourazowych oraz lękowych z napadami lęku, z dawkami terapeutycznymi w zakresie 10-40 mg/dobę. Długoterminowe badania potwierdzają jej skuteczność w zapobieganiu nawrotom depresji (12% vs 28% placebo), zaburzeń obsesyjno-kompulsyjnych (38% vs 59% placebo) oraz zaburzeń lękowych z napadami lęku (5% vs 30% placebo).
chwiejność emocjonalna, ciśnienie krwi, czynność serca, EKG, farmakodynamika, fobia społeczna, funkcja psychomotoryczna, inhibitor monoaminooksydazy, inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny, krwawienie jako działanie niepożądane, myśl samobójcza, paroksetyna, receptor adrenergiczny alfa 1, receptor adrenergiczny alfa-2, receptor adrenergiczny beta, receptor cholinergiczny muskarynowy, receptor dopaminergiczny, receptor histaminergiczny, receptor serotoninergiczny, selektywny inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny, skuteczność długoterminowa, zaburzenie depresyjne, zaburzenie lękowe uogólnione, zaburzenie lękowe z napadami lęku, zaburzenie obsesyjno-kompulsywne, zaburzenie stresowe pourazowe, zachowanie samobójcze - Leksykon leków
Działania niepożądane – Apixaban Aurovitas 5 mg
Bezpieczeństwo stosowania apiksabanu zostało ocenione w czterech badaniach klinicznych fazy III, obejmujących ponad 15 000 pacjentów, w tym ponad 11 000 z niezastawkowym migotaniem przedsionków (NVAF) oraz ponad 4 000 z żylno-zakrzepową chorobą zakrzepowo-zatorową (ZŻG i ZP). Średni czas ekspozycji na lek wynosił 1,7 roku dla NVAF oraz 221 dni dla ZŻG i ZP. Najczęstszymi działaniami niepożądanymi były krwawienia, stłuczenia, krwawienia z nosa i krwiaki. W badaniach NVAF częstość działań niepożądanych związanych z krwawieniem wynosiła 24,3% (apiksaban vs. warfaryna) oraz 9,6% (apiksaban vs. ASA). Duże krwawienia z przewodu pokarmowego spełniające kryteria ISTH występowały z częstością 0,76% rocznie, a poważne krwawienia wewnątrzgałkowe 0,18% rocznie. W badaniach dotyczących ZŻG i ZP częstość krwawień wynosiła 15,6% (apiksaban vs. enoksaparyna/warfaryna) oraz 13,3% (apiksaban vs. placebo).
aminotransferaza alaninowa, aminotransferaza asparaginianowa, anafilaksja, apiksaban, fosfataza zasadowa, gamma-glutamylotransferaza, krwawe stolce, krwawienie jako działanie niepożądane, krwawienie pooperacyjne, krwawienie spojówkowe, krwawienie wewnątrzbrzuszne, krwawienie wewnątrzgałkowe, krwawienie z nosa, krwawienie z przewodu pokarmowego, krwawienie z żylaków odbytu, krwawienie zaotrzewnowe, krwiak pooperacyjny, krwiomocz, krwioplucie, krwotok śródmózgowy, małopłytkowość, niedokrwistość, niedokrwistość pokrwotoczna, niezastawkowe migotanie przedsionków, obrzęk alergiczny, obrzęk naczynioruchowy, rumień wielopostaciowy, udar krwotoczny mózgu, zapalenie naczyń krwionośnych skóry, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa