enancjomery
Enancjomery to cząsteczki chemiczne, które są swoimi odbiciami lustrzanymi, ale nie nakładają się na siebie, podobnie jak lewa i prawa dłoń. W medycynie i farmakologii mają ogromne znaczenie, ponieważ często tylko jeden z enancjomerów wykazuje pożądane działanie terapeutyczne, podczas gdy drugi może być nieaktywny lub nawet toksyczny.
W organizmie ludzkim receptory i enzymy wykazują stereoselektywność, co oznacza, że reagują różnie z poszczególnymi enancjomerami. Klasycznym przykładem jest tragedia talidomidu, gdzie jeden enancjomer działał jako lek przeciw porannym mdłościom u kobiet w ciąży, a drugi powodował wady rozwojowe płodu.
Współczesna farmacja przykłada dużą wagę do rozdziału enancjomerów i produkcji leków enancjomerycznie czystych. Metody takie jak chromatografia chiralna, krystalizacja enancjoselektywna czy synteza asymetryczna pozwalają na uzyskanie pojedynczych enancjomerów, co zwiększa skuteczność i bezpieczeństwo terapii.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Egoropal 100 mg
Egoropal to preparat zawierający palmitynian paliperydonu, będący prolekiem paliperydonu, dostępny w formie zawiesiny do wstrzykiwań o przedłużonym uwalnianiu w dawkach od 25 mg do 150 mg paliperydonu (odpowiednio 39 mg do 234 mg palmitynianu paliperydonu). Po podaniu domięśniowym lek uwalnia się powoli, z maksymalnym stężeniem (Cmax) osiąganym po medianie 13 dni, a działanie utrzymuje się co najmniej 4 miesiące. Miejsce podania ma istotny wpływ na farmakokinetykę – wstrzyknięcie do mięśnia naramiennego powoduje około 28% wyższe Cmax niż do mięśnia pośladkowego, co jest kluczowe przy optymalizacji schematu dawkowania, zwłaszcza w fazie początkowej terapii, gdzie stosuje się dwie dawki: 150 mg w dniu 1. oraz 100 mg w dniu 8. Całkowita dostępność biologiczna wynosi 100%, a okres półtrwania paliperydonu waha się od 25 do 49 dni, co umożliwia rzadsze podawanie leku i poprawia adherencję pacjentów.
biodostępność, Cmax, dawkowanie, ekspozycja na substancję czynną, enancjomery, farmakokinetyka, hydroliza, leczenie początkowe, mięsień naramienny, mięsień pośladkowy, mieszanina racemiczna, okres półtrwania, osmolarność, palmitynian paliperydonu, podanie domięśniowe, prolek paliperydonu, przedłużone uwalnianie, stężenie terapeutyczne, stężenie w osoczu, Tmax, wiązanie z białkami osocza, zawiesina do wstrzykiwań o przedłużonym uwalnianiu - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Elvanse 60 mg
Przedkliniczne badania lisdeksamfetaminy dimezylanu wykazały, że lek posiada potencjał uzależniający, jednak jego działanie na ośrodkowy układ nerwowy charakteryzuje się opóźnionym początkiem i przemijającym efektem, z niższym wpływem na układ nagrody w porównaniu do metylofenidatu czy kokainy. W badaniach toksyczności po podaniu wielokrotnym obserwowano typowe dla psychostymulantów zmiany behawioralne, takie jak zwiększona aktywność, a także zmniejszenie masy ciała, apetytu i spowolnienie wzrostu. Testy genotoksyczności (test Amesa, test komórek chłoniaka myszy, test mikrojądrowy mysich komórek szpiku) nie wykazały działania genotoksycznego. Brak jest bezpośrednich badań rakotwórczości dla lisdeksamfetaminy, jednak badania na myszach i szczurach z mieszaniną enancjomerów D i L amfetaminy (dawki do 30 mg/kg mc./dobę u myszy i 5 mg/kg mc./dobę u szczurów) nie wykazały działania rakotwórczego.
deksamfetamina, działanie genotoksyczne, ekspozycja prenatalna, enancjomery, genotoksyczność, kokaina, lek psychostymulujący, lisdeksamfetamina dimezylan, metylofenidat, neurotoksyczność, ośrodkowy układ nerwowy, potencjał rakotwórczy, rakotwórczość, rozwój embrionalny, szpik kostny, test Amesa, test mikrojądrowy, toksyczność ostra, włókna nerwowe, zaburzenia pamięci, zaburzenia rozrodu, zaburzenia uczenia, zmiany neurochemiczne - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Egoropal 50 mg
Palmitynian paliperydonu, będący prolekiem paliperydonu o bardzo niskiej rozpuszczalności w wodzie, jest stosowany w postaci zawiesiny do wstrzykiwań o przedłużonym uwalnianiu (Egoropal) w dawkach od 25 mg do 150 mg. Po podaniu domięśniowym uwalnianie paliperydonu rozpoczyna się już pierwszego dnia i trwa co najmniej 4 miesiące, co zapewnia długotrwałe działanie terapeutyczne. Maksymalne stężenie w osoczu (Cmax) osiągane jest po medianie czasu Tmax wynoszącej 13 dni. Miejsce podania ma istotny wpływ na farmakokinetykę – wstrzyknięcie do mięśnia naramiennego powoduje wzrost Cmax o około 28% w porównaniu do mięśnia pośladkowego. Schemat dawkowania początkowego z dwoma wstrzyknięciami (150 mg w 1. dniu i 100 mg w 8. dniu) umożliwia szybkie osiągnięcie stężeń terapeutycznych. Całkowita dostępność biologiczna wynosi 100%, a farmakokinetyka wykazuje nieliniowość przy dawkach powyżej 50 mg, gdzie Cmax rośnie mniej niż proporcjonalnie do dawki.
dostępność biologiczna, ekspozycja na paliperydon, enancjomery, farmakokinetyka nieliniowa, mięsień naramienny, mięsień pośladkowy, mieszanina racemiczna, objętość dystrybucji, okres półtrwania, palmitynian paliperydonu, parametry farmakokinetyczne, prolek paliperydonu, schemat dawkowania, stan stacjonarny, stężenie paliperydonu w osoczu, stężenie terapeutyczne, uwalnianie substancji czynnej, wiązanie z białkami osocza, wstrzyknięcie domięśniowe, zawiesina do wstrzykiwań o przedłużonym uwalnianiu - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Lenalidomide Ranbaxy 25 mg
Lenalidomid jest lekiem podawanym doustnie, charakteryzującym się szybkim wchłanianiem z osiągnięciem maksymalnego stężenia w osoczu (Cmax) w ciągu 0,5-2 godzin po podaniu na czczo. W farmakokinetyce lenalidomidu obserwuje się proporcjonalny wzrost Cmax oraz pola pod krzywą (AUC) wraz ze wzrostem dawki, bez istotnej kumulacji przy wielokrotnym podawaniu. Spożycie posiłków wysokotłuszczowych i wysokokalorycznych zmniejsza AUC o około 20% i Cmax o 50%, jednak w badaniach klinicznych lek był podawany niezależnie od posiłków. Lenalidomid wykazuje niski stopień wiązania z białkami osocza (23-29%) i jest wydalany głównie przez nerki (90% dawki w postaci niezmienionej), z okresem półtrwania około 3-5 godzin. Metabolizm leku nie obejmuje enzymów cytochromu P450, co minimalizuje ryzyko interakcji farmakokinetycznych z inhibitorami lub substratami tych enzymów. Ponadto, lenalidomid nie jest substratem ani inhibitorem kluczowych transporterów leków, co dodatkowo ogranicza potencjał interakcji.
asymetryczny atom węgla, białko ekstruzji wielolekowej, białko oporności raka piersi, białko oporności wielolekowej, chłoniak z komórek płaszcza, cytochrom P450, enancjomery, filtracja kłębuszkowa, hydroksy-lenalidomid, klirens kreatyniny, klirens nerkowy, mieszanina racemiczna, N-acetylo-lenalidomid, okres półtrwania, pole pod krzywą stężenia, polipeptyd transportujący aniony organiczne, pompa eksportująca sole kwasów żółciowych, stężenie w osoczu, szpiczak mnogi, transporter anionów organicznych, transporter kationów organicznych, wiązanie z białkami osocza, wzór Cockcrofta-Gaulta, zespół mielodysplastyczny