Właściwości farmakokinetyczne nebiwololu

Nebiwolol jest lipofilnym, kardioselektywnym lekiem blokującym receptory beta-adrenergiczne, pozbawionym wewnętrznej aktywności sympatykomimetycznej i działania stabilizującego błonę komórkową (l-enancjomer). Dodatkowo charakteryzuje się działaniem rozszerzającym naczynia krwionośne za pośrednictwem tlenku azotu (d-enancjomer).¹

Wchłanianie

Oba enancjomery nebiwololu są szybko wchłaniane po podaniu doustnym. Co istotne z punktu widzenia przyjmowania leku, pokarm nie wpływa na proces wchłaniania substancji czynnej, dlatego preparat może być przyjmowany zarówno podczas posiłków, jak i niezależnie od nich.²

Dystrybucja

Enancjomery nebiwololu w osoczu wiążą się głównie z albuminami. Stopień wiązania z białkami osocza jest bardzo wysoki i wynosi 98,1% dla enancjomeru SRRR oraz 97,9% dla enancjomeru RSSS. Objętość dystrybucji mieści się w szerokim zakresie od 10,1 do 39,4 l/kg, co wskazuje na dobry rozkład leku w tkankach.³

Metabolizm

Nebiwolol podlega intensywnemu procesowi metabolizmu, częściowo przekształcając się w aktywne hydroksymetabolity. Drogi metaboliczne obejmują:

• Alicykliczną hydroksylację
• Aromatyczną hydroksylację
• N-dealkilację
• Sprzęganie z kwasem glukuronowym
• Tworzenie glukuronidów hydroksymetabolitów

Metabolizm nebiwololu poprzez aromatyczną hydroksylację jest ściśle zależny od genetycznego polimorfizmu oksydacyjnego enzymu CYP2D6. Ta zależność ma istotne implikacje kliniczne, ponieważ warunkuje biodostępność leku.⁴

Biodostępność nebiwololu po podaniu doustnym u osób z szybkim metabolizmem wynosi około 12%, natomiast u osób z wolnym metabolizmem jest niemal całkowita. To zróżnicowanie ma znaczący wpływ na farmakokinetykę leku – w stanie stacjonarnym, po zastosowaniu identycznych dawek, maksymalne stężenie niezmienionego nebiwololu w osoczu jest około 23 razy większe u osób wolno metabolizujących w porównaniu z osobami o szybkim metabolizmie.⁵

Różnica maksymalnego stężenia w osoczu pomiędzy obiema grupami pacjentów, przy uwzględnieniu zarówno postaci niezmienionej, jak i czynnych metabolitów leku, jest mniejsza i wynosi od 1,3 do 1,4 razy. Ze względu na te różnice w szybkości metabolizmu, dawkę leku Nebispes należy zawsze ustalać indywidualnie dla każdego pacjenta, zwracając szczególną uwagę na osoby ze słabym metabolizmem, które mogą wymagać stosowania mniejszych dawek.⁶

Ponadto, indywidualna modyfikacja dawkowania jest konieczna również w przypadku:

• Pacjentów w wieku powyżej 65 lat
• Pacjentów z zaburzeniami czynności nerek
• Pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby⁷

Okresy półtrwania

Okres półtrwania w fazie eliminacji enancjomerów nebiwololu jest zróżnicowany w zależności od zdolności metabolicznych pacjenta:

U osób z szybkim metabolizmem stężenie enancjomeru RSSS w osoczu jest nieco większe od stężenia enancjomeru SRRR, a różnica ta jest jeszcze bardziej wyraźna u osób wolno metabolizujących.⁸

Stan stacjonarny i proporcjonalność dawki

U większości pacjentów (szybko metabolizujących) stan stacjonarny stężenia nebiwololu w osoczu jest osiągany stosunkowo szybko – w ciągu 24 godzin. W przypadku hydroksymetabolitów stan stacjonarny ustala się nieco później, w ciągu kilku dni. Stężenia nebiwololu w osoczu wykazują proporcjonalność w stosunku do dawki w szerokim zakresie od 1 do 30 mg.⁹

Co istotne, wiek pacjenta nie ma wpływu na farmakokinetykę nebiwololu, co upraszcza stosowanie leku u osób starszych, wymagających jedynie modyfikacji dawki w przypadku pacjentów powyżej 65. roku życia.¹⁰

Eliminacja

Nebiwolol jest eliminowany z organizmu dwoma głównymi drogami:

• Przez nerki (38% dawki wydalane z moczem w ciągu tygodnia)
• Przez przewód pokarmowy (48% dawki wydalane z kałem w ciągu tygodnia)

Warto zaznaczyć, że mniej niż 0,5% podanej dawki nebiwololu wydalane jest z moczem w postaci niezmienionej, co potwierdza jego intensywny metabolizm w organizmie.¹¹