ostre zapalenie trzustki
Ostre zapalenie trzustki (OZT) to stan zapalny trzustki charakteryzujący się nagłym początkiem, znacznym bólem brzucha i podwyższonym poziomem enzymów trzustkowych we krwi. Wyróżnia się dwie główne postaci: łagodną (obrzękową) oraz ciężką (martwiczo-krwotoczną), która wiąże się z powikłaniami miejscowymi i ogólnoustrojowymi.
Najczęstszymi przyczynami OZT są kamica żółciowa (40-70% przypadków) i nadużywanie alkoholu (25-35%). Inne etiologie obejmują hiperlipidemię, hiperkaclemię, leki, urazy, infekcje, choroby autoimmunologiczne oraz przyczyny jatrogenne. U około 10% pacjentów nie udaje się ustalić przyczyny (idiopatyczne OZT).
Diagnostyka opiera się na objawach klinicznych (silny ból brzucha promieniujący do pleców, nudności, wymioty), badaniach laboratoryjnych (lipaza i amylaza trzustkowa >3x górnej granicy normy) oraz badaniach obrazowych (USG, TK, MRI). Kluczowa jest ocena ciężkości według kryteriów Atlanta z 2012 roku, skali Ransona, APACHE II lub BISAP.
Leczenie ma głównie charakter objawowy i podtrzymujący. Obejmuje nawadnianie dożylne, leczenie przeciwbólowe, wczesne żywienie dojelitowe, a w przypadku ciężkiego OZT – intensywny nadzór, leczenie powikłań i często interwencję chirurgiczną. W przypadku OZT na tle kamicy żółciowej wskazana jest wczesna ECPW z papillotomią, natomiast w OZT alkoholowym kluczowa jest abstynencja.
Rokowanie zależy od ciężkości przebiegu. Śmiertelność w łagodnym OZT wynosi <1%, podczas gdy w ciężkim może sięgać 20-30%. Głównymi czynnikami ryzyka zgonu są niewydolność wielonarządowa, zakażona martwica trzustki oraz wiek pacjenta.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Lipancrea 8000 8 000 j.Ph. Eur. Lipazy
Lipancrea 8000 to preparat zawierający pankreatynę pochodzenia wieprzowego, standaryzowaną na aktywność enzymatyczną: lipazy 8000 j. Ph. Eur., amylazy 5750 j. Ph. Eur. oraz proteaz 450 j. Ph. Eur. Lek stosowany jest w enzymatycznej terapii substytucyjnej u pacjentów z zewnątrzwydzielniczą niewydolnością trzustki, wynikającą z różnych etiologii, takich jak mukowiscydoza, przewlekłe zapalenie trzustki, stany po pankreatektomii i gastrektomii, a także rak trzustki. Preparat jest również wskazany w przypadkach zmian anatomicznych układu pokarmowego po zabiegach chirurgicznych (np. zespolenie żołądkowo-jelitowe typu Billroth II) oraz zwężenia przewodów trzustkowego i żółciowego wspólnego, które upośledzają przepływ enzymów trzustkowych do dwunastnicy. Ponadto, Lipancrea 8000 znajduje zastosowanie w leczeniu rzadkich zespołów genetycznych, takich jak zespół Shwachmana-Diamonda, oraz w okresie rekonwalescencji po ostrym zapaleniu trzustki, gdy funkcja zewnątrzwydzielnicza jest jeszcze niedostateczna.
Preparat jest przeznaczony do stosowania u pacjentów w różnym wieku – od dzieci, przez młodzież, po dorosłych – z potwierdzoną niewydolnością zewnątrzwydzielniczą trzustki. Wysoka aktywność lipolityczna (8000 j. Ph. Eur.) Lipancrea 8000 umożliwia skuteczne uzupełnienie niedoboru enzymów trzustkowych, co jest kluczowe w poprawie trawienia i wchłaniania składników odżywczych. Terapia enzymatyczna powinna być dostosowana do stopnia niewydolności trzustki oraz indywidualnych potrzeb pacjenta, uwzględniając etiologię i przebieg choroby. Lipancrea 8000 stanowi istotny element leczenia substytucyjnego w zewnątrzwydzielniczej niewydolności trzustki, poprawiając komfort życia i stan odżywienia chorych.
aktywność lipolityczna, amylaza, enzymatyczna terapia substytucyjna, gastrektomia, lipaza, mukowiscydoza, niewydolność trzustki, operacja Billroth II, ostre zapalenie trzustki, pankreatektomia, pankreatyna wieprzowa, proteaza, przewlekłe zapalenie trzustki, przewód żółciowy wspólny, rak trzustki, zaburzenie trawienia, zaburzenie wydzielania śluzu, zespół Shwachmana-Diamonda, zespolenie żołądkowo-jelitowe, zewnątrzwydzielnicza niewydolność trzustki, zwężenie przewodu trzustkowego, żywienie dojelitowe, żywienie pozajelitowe - Leksykon leków
Działania niepożądane – Eprocliv 850 mg + 50 mg
Lek Eprocliv, zawierający sytagliptynę (50 mg) i metforminę (850 mg lub 1000 mg) w postaci tabletek powlekanych, wykazuje specyficzny profil bezpieczeństwa, który wymaga szczególnej uwagi klinicznej. Pomimo braku dedykowanych badań klinicznych dla skojarzenia tych substancji, potwierdzono biorównoważność z jednoczesnym podawaniem obu leków. Najważniejsze działania niepożądane obejmują hipoglikemię (częstość 13,8% przy jednoczesnym stosowaniu z pochodnymi sulfonylomocznika oraz 10,9% z insuliną), zapalenie trzustki (częstość nieznana), reakcje nadwrażliwości, w tym anafilaksję, oraz zaburzenia żołądkowo-jelitowe takie jak nudności, biegunka i wzdęcia. Działania niepożądane klasyfikowane są według MedDRA, z częstością od bardzo często (≥1/10) do bardzo rzadko (<1/10 000). Szczególną uwagę należy zwrócić na ryzyko ciężkich reakcji alergicznych, śródmiąższowej choroby płuc oraz zaburzeń czynności nerek, które mogą wymagać natychmiastowej interwencji lub modyfikacji terapii.
artropatia, cukrzyca typu 2, hipoglikemia, insulina, krwotoczne zapalenie trzustki, kwasica mleczanowa, małopłytkowość, martwicze zapalenie trzustki, metformina, niedokrwistość megaloblastyczna, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk obwodowy, odpowiedź anafilaktyczna, ostra niewydolność nerek, ostre zapalenie trzustki, pemfigoid pęcherzowy, pochodna sulfonylomocznika, reakcja nadwrażliwości, śródmiąższowa choroba płuc, sytagliptyna, zaburzenie czynności wątroby, zaburzenie krzepnięcia, zaburzenie żołądkowo-jelitowe, zakażenie górnych dróg oddechowych, zapalenie błony śluzowej nosa i gardła, zapalenie kości i stawów, zapalenie naczyń skóry, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zespół Stevensa-Johnsona - Leksykon chorób i schorzeń
Rak ampulli vatera – Objawy
Rak ampulli Vatera, stanowiący około 0,2% wszystkich nowotworów złośliwych przewodu pokarmowego, charakteryzuje się agresywnym przebiegiem i specyficznymi objawami klinicznymi. Dominującym symptomem jest mechaniczna żółtaczka, występująca u 80-90% pacjentów, często o charakterze falującym, co wynika z okresowego złuszczania się tkanki nowotworowej i częściowego odblokowywania przewodu żółciowego. Towarzyszą jej odbarwione stolce, ciemny mocz, świąd skóry oraz u około 15% pacjentów objaw Courvoisiera. Dodatkowo obserwuje się ból brzucha (często w nadbrzuszu, promieniujący do pleców), nudności, wymioty, zaburzenia wypróżnień (biegunka, stolce tłuszczowe, krew w stolcu) oraz objawy ogólnoustrojowe, takie jak utrata masy ciała (>10% w ciągu 6 miesięcy), przewlekłe zmęczenie, anemia i gorączka, która może wskazywać na zapalenie dróg żółciowych lub trzustki. Nawracające ostre zapalenie trzustki u osób starszych powinno skłonić do diagnostyki w kierunku tego nowotworu.
anemia, anoreksja, ból nadbrzusza, brodawka Vatera, cholangitis, drogi żółciowe, ECPW, kacheksja, krew utajona, marker nowotworowy, niedokrwistość, objaw Courvoisiera, ostre zapalenie trzustki, owrzodzenie guza, pancreatoduodenektomia, przewód trzustkowy, rak ampulli Vatera, rak brodawki Vatera, rodzinna polipowatość gruczolakowata, świąd skóry, triada Charcota, utrata masy ciała, wodobrzusze, zabieg Whipple’a, zespół Lyncha, żółtaczka mechaniczna, żółtaczka zaporowa - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Sytena
Produkt leczniczy Sytena, zawierający sytagliptynę, jest przeciwwskazany u pacjentów z cukrzycą typu 1 oraz w leczeniu kwasicy ketonowej. Stosowanie sytagliptyny wiąże się z ryzykiem ostrego zapalenia trzustki, które może przebiegać z uporczywym, silnym bólem brzucha. W przypadku podejrzenia zapalenia trzustki należy natychmiast odstawić lek oraz inne potencjalnie podejrzane produkty i nie wznawiać terapii po potwierdzeniu rozpoznania. Szczególną ostrożność zaleca się u pacjentów z historią zapalenia trzustki. Ponadto, sytagliptyna może wywoływać ciężkie reakcje nadwrażliwości, takie jak anafilaksja, obrzęk naczynioruchowy oraz złuszczające choroby skóry, w tym zespół Stevensa-Johnsona, które zwykle pojawiają się w ciągu pierwszych 3 miesięcy leczenia. W przypadku wystąpienia tych objawów konieczne jest natychmiastowe przerwanie terapii i wdrożenie alternatywnego leczenia.
agonista receptora PPAR, anafilaksja, cukrzyca typu 1, dializa otrzewnowa, hemodializa, hipoglikemia, inhibitor DPP-4, kwasica ketonowa, martwicze zapalenie trzustki, metformina, obrzęk naczynioruchowy, ostre zapalenie trzustki, pemfigoid pęcherzowy, pochodna sulfonylomocznika, reakcja nadwrażliwości, schyłkowa niewydolność nerek, sytagliptyna, zaburzenia czynności nerek, zapalenie trzustki, zespół Stevensa-Johnsona, złuszczająca choroba skóry - Leksykon leków
Działania niepożądane – Adimuplan 100 mg
Adimuplan (sytagliptyna) jest lekiem przeciwcukrzycowym dostępnym w dawkach 25 mg, 50 mg i 100 mg, stosowanym w terapii cukrzycy typu 2. Profil bezpieczeństwa opiera się na danych z badań klinicznych oraz obserwacji po wprowadzeniu do obrotu. Najpoważniejsze działania niepożądane obejmują zapalenie trzustki (w tym martwicze i krwotoczne formy, które mogą być śmiertelne) oraz reakcje nadwrażliwości, w tym anafilaksję i obrzęk naczynioruchowy. Hipoglikemia występuje często, zwłaszcza w terapii skojarzonej z pochodnymi sulfonylomocznika (4,7-13,8%) i insuliną (9,6%). Inne często obserwowane działania to ból głowy (często), zawroty głowy (niezbyt często), zaparcia (niezbyt często) oraz różnorodne reakcje skórne, w tym zespół Stevensa-Johnsona o nieznanej częstości. W badaniu TECOS (7332 pacjentów na sytagliptynie 100 mg/d lub 50 mg/d przy eGFR 30-50 ml/min/1,73 m²) częstość ciężkich działań niepożądanych była porównywalna do placebo, z ciężką hipoglikemią odpowiednio 2,7% vs 2,5% u pacjentów stosujących insulinę i/lub sulfonylomocznik oraz 1,0% vs 0,7% u pozostałych.
artropatia, badanie TECOS, bezpieczeństwo sercowo-naczyniowe, cukrzyca typu 2, EGFR, hipoglikemia, krwotoczne zapalenie trzustki, lek przeciwcukrzycowy, małopłytkowość, martwicze zapalenie trzustki, obrzęk naczynioruchowy, ostra niewydolność nerek, ostre zapalenie trzustki, pemfigoid pęcherzowy, pochodna sulfonylomocznika, reakcja anafilaktyczna, reakcja nadwrażliwości, śródmiąższowa choroba płuc, sytagliptyna, zaburzenie czynności nerek, zapalenie kości i stawów, zapalenie naczyń skóry, zapalenie trzustki, zespół Stevensa-Johnsona, złuszczająca choroba skóry - Leksykon leków
Działania niepożądane – Ranimax Teva 150 mg
Profil bezpieczeństwa ranitydyny, substancji czynnej leku Ranimax Teva, został oceniony w trzech badaniach klinicznych obejmujących 1187 pacjentów leczonych dawką 75 mg (do 4 dawek na dobę przez 7-14 dni) oraz 1181 pacjentów otrzymujących placebo. Działania niepożądane wystąpiły u 25% pacjentów z grupy ranitydyny, co było porównywalne z 26% w grupie placebo. Najczęściej obserwowane działania niepożądane obejmowały zaburzenia żołądkowo-jelitowe (ból brzucha, zaparcia, nudności), które zwykle ustępowały podczas leczenia. Bardzo rzadko odnotowano poważne reakcje hematologiczne, takie jak leukopenia, trombocytopenia, agranulocytoza i pancytopenia, często odwracalne i czasem związane z hipoplazją lub aplazją szpiku kostnego. Inne rzadkie działania obejmowały reakcje nadwrażliwości (pokrzywka, obrzęk naczynioruchowy, wstrząs anafilaktyczny), zaburzenia neurologiczne (splątanie, depresja, omamy), a także zmiany w funkcji wątroby i nerek, w tym przemijające podwyższenie enzymów wątrobowych i zwiększenie stężenia kreatyniny.
agranulocytoza, antagonista receptora H2, aplazja szpiku kostnego, badanie kliniczne, biegunka, blok przedsionkowo-komorowy, ból brzucha, ból głowy, bradykardia, dysguezia, ginekomastia, granulocytopenia, hipergastrynemia, hipoplazja szpiku kostnego, impotencja, leukopenia, mlekotok, morfologia krwi, niedociśnienie tętnicze, niewyraźne widzenie, nudność, obrzęk naczynioruchowy, ostre zapalenie trzustki, pancytopenia, pokrzywka, ranitydyna, rumień wielopostaciowy, skurcz oskrzeli, splątanie, śródmiąższowe zapalenie nerek, substancja czynna, tachykardia, trombocytopenia, wstrząs anafilaktyczny, zaburzenie ruchowe, zapalenie naczyń, zapalenie wątroby, zaparcie, zawrót głowy, zespół Stevensa-Johnsona, żółtaczka - Leksykon leków
Przedawkowanie – Panadol Extra 500 mg + 65 mg
Przedawkowanie Panadol Extra, zawierającego 500 mg paracetamolu i 65 mg kofeiny na tabletkę, stanowi poważne zagrożenie dla zdrowia, głównie z powodu hepatotoksyczności paracetamolu. Dawka jednorazowa ≥ 5 g paracetamolu (≥ 10 tabletek) może prowadzić do ciężkiego uszkodzenia wątroby, ostrej niewydolności wątroby, a nawet śmierci. Zatrucie przebiega dwufazowo: w fazie I (kilka-kilkanaście godzin) występują niespecyficzne objawy, takie jak nudności, wymioty, potliwość, senność i osłabienie, które mogą ustąpić, dając fałszywe wrażenie poprawy. Faza II (po 24-48 godzinach) charakteryzuje się narastającym uszkodzeniem wątroby, żółtaczką i powikłaniami narządowymi, w tym ostrym zapaleniem trzustki. Oznaczenie stężenia paracetamolu we krwi w zależności od czasu od spożycia jest kluczowe dla oceny ciężkości zatrucia i decyzji terapeutycznych.
acetylocysteina, arytmia, bezsenność, bilirubina, ból nadbrzusza, działanie hepatotoksyczne, enzymy wątrobowe, leczenie odtrutkami, metionina, nadmierna potliwość, napad drgawkowy, ośrodkowy układ nerwowy, ostra niewydolność wątroby, ostre zapalenie trzustki, pobudzenie ośrodkowego układu nerwowego, pobudzenie OUN, przedawkowanie kofeiny, przedawkowanie paracetamolu, stężenie paracetamolu we krwi, tachykardia, toksyczne uszkodzenie wątroby, układ sercowo-naczyniowy, uszkodzenie komórek wątrobowych, uszkodzenie wątroby, węgiel aktywny, żółtaczka, zwiększona diureza - Leksykon leków
Działania niepożądane – Amiodaron Accord 30 mg/ml
Amiodaron Accord (30 mg/ml) wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, z istotnym ryzykiem toksycznego uszkodzenia serca, płuc i wątroby. Działania niepożądane klasyfikowane są według częstości występowania, od bardzo często (≥1/10) do bardzo rzadko (<1/10 000). W układzie krwiotwórczym mogą wystąpić bardzo rzadkie, ale poważne zaburzenia, takie jak trombocytopenia, niedokrwistość hemolityczna i aplastyczna, wymagające natychmiastowego odstawienia leku. Reakcje immunologiczne obejmują bardzo rzadki wstrząs anafilaktyczny oraz obrzęk naczynioruchowy o nieznanej częstości. Zaburzenia czynności tarczycy, zarówno nadczynność, jak i niedoczynność, występują często i wymagają regularnego monitorowania, gdyż ciężka nadczynność może prowadzić do zgonu. Neurologiczne działania niepożądane obejmują często drżenia pozapiramidowe, koszmary senne i zaburzenia snu, a także niezbyt często neuropatie obwodowe i miopatie. Charakterystyczne powikłania okulistyczne to bardzo często mikrozłogi rogówki, które ustępują po 6-12 miesiącach od odstawienia leku, oraz bardzo rzadko neuropatia nerwu wzrokowego prowadząca do ślepoty.
agranulocytoza, ARDS, ataksja móżdżkowa, blok przedsionkowo-komorowy, blok zatokowo-przedsionkowy, bradykardia, dysfunkcja przeszczepu, marskość wątroby, migotanie komór, mikrozłogi rogówki, nadciśnienie wewnątrzczaszkowe, nadwrażliwość na światło, neuropatia nerwu wzrokowego, neuropatia obwodowa, neutropenia, niedokrwistość aplastyczna, niedokrwistość hemolityczna, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk Quinckego, ostra niewydolność wątroby, ostre zapalenie trzustki, pęcherzowe zapalenie skóry, podwyższone aminotransferazy, przewlekła choroba wątroby, rogówka wirowata, rzekomy guz mózgu, SIADH, sinica rzekoma, skurcz oskrzeli, śródmiąższowe zapalenie płuc, toksyczne uszkodzenie narządów, torsades de pointes, trombocytopenia, wstrząs anafilaktyczny, zaburzenia tarczycy, zakrzepowe zapalenie żył, zapalenie naczyń, zapalenie pęcherzyków płucnych, zapalenie płuc z nadwrażliwości, zapalenie tkanki łącznej, zapalenie trzustki, zarostowe zapalenie oskrzelików, zatrzymanie węzła zatokowego, zespół DRESS, zespół Lyella, zespół Stevensa-Johnsona, zwłóknienie płuc - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Thyrozol
Thyrozol, zawierający tiamazol w dawkach 5 mg, 10 mg oraz 20 mg, jest skutecznym lekiem przeciwtarczycowym stosowanym w terapii nadczynności tarczycy. W trakcie leczenia należy zachować szczególną ostrożność, zwłaszcza u pacjentów z dużym wolem uciskającym tchawicę oraz u osób z historią łagodnych reakcji nadwrażliwości. Agranulocytoza, występująca w 0,3-0,6% przypadków, stanowi najpoważniejsze działanie niepożądane, dlatego konieczne jest monitorowanie morfologii krwi przed i w trakcie terapii oraz edukacja pacjenta w zakresie objawów takich jak zapalenie błony śluzowej jamy ustnej, zapalenie gardła i gorączka. W przypadku potwierdzenia agranulocytozy lub zapalenia naczyń, lek należy niezwłocznie odstawić. Dawkowanie powyżej 120 mg/dobę jest zarezerwowane dla ciężkich postaci choroby i wymaga szczególnej kontroli ze względu na ryzyko mielotoksyczności.
agranulocytoza, ciężka postać choroby, eutyreoza, granulocytopenia, lek przeciwtarczycowy, lewotyroksyna, morfologia krwi, nadczynność tarczycy, niedobór laktazy, niedoczynność tarczycy, nietolerancja galaktozy, orbitopatia endokrynna, ostre zapalenie trzustki, przełom tyreotoksyczny, subkliniczna niedoczynność tarczycy, tiamazol, toksyczne działanie na szpik kostny, TSH, wole tarczycy, zapalenie błony śluzowej jamy ustnej, zapalenie gardła, zapalenie naczyń, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy - Leksykon leków
Działania niepożądane – Ranigast 150 mg
Ranigast, zawierający ranitydynę w dawce 150 mg, może wywoływać działania niepożądane o różnej częstości i nasileniu, choć w wielu przypadkach brak jest bezpośredniego związku przyczynowego. Bardzo rzadko obserwuje się hematologiczne zaburzenia, takie jak leukopenia, trombocytopenia, agranulocytoza czy pancytopenia, czasem z hipoplazją lub aplazją szpiku kostnego. Rzadko występują reakcje nadwrażliwości, w tym pokrzywka, obrzęk naczynioruchowy, skurcz oskrzeli, a bardzo rzadko wstrząs anafilaktyczny, który może pojawić się już po pierwszej dawce. Wśród działań neurologicznych i psychicznych odnotowano bardzo rzadko stany splątania, depresję, omamy, bóle głowy, zawroty głowy oraz przemijające zaburzenia ruchów mimowolnych, szczególnie u pacjentów w podeszłym wieku, ciężko chorych lub z nefropatią. Bardzo rzadko pojawiają się także zaburzenia widzenia, bradykardia, tachykardia, blok przedsionkowo-komorowy oraz zapalenie naczyń.
agranulocytoza, antagonista receptora H2, aplazja szpiku, blok przedsionkowo-komorowy, bradykardia, chlorowodorek ranitydyny, duszność, enzymy wątrobowe, ginekomastia, hipoplazja szpiku, leukopenia, łysienie, mlekotok, morfologia krwi, niedociśnienie, niewyraźne widzenie, obrzęk naczynioruchowy, ostre zapalenie trzustki, pancytopenia, podwyższone stężenie kreatyniny, pokrzywka, przemijająca impotencja, Ranigast, ranitydyna, reakcja nadwrażliwości, rumień wielopostaciowy, skurcz oskrzeli, śródmiąższowe zapalenie nerek, stan splątania, tachykardia, trombocytopenia, wstrząs anafilaktyczny, zaburzenie akomodacji oka, zapalenie naczyń, zapalenie wątroby, żółtaczka - Leksykon leków
Działania niepożądane – Aurostop 2 mg
Loperamid chlorowodorek, substancja czynna leku Aurostop 2 mg stosowanego w leczeniu ostrej biegunki, wykazuje profil działań niepożądanych potwierdzony w badaniach klinicznych u 2755 pacjentów powyżej 12 roku życia. Najczęściej obserwowane działania niepożądane (≥1%) to zaparcie (2,7%), wzdęcia (1,7%), bóle głowy (1,2%) oraz nudności (1,1%). Działania niepożądane zostały sklasyfikowane według częstości występowania, obejmując m.in. reakcje nadwrażliwości i anafilaktyczne (częstość nieznana), zaburzenia neurologiczne (bóle głowy, zawroty głowy, bezsenność, utrata świadomości, osłupienie, hipertonia), zaburzenia żołądkowo-jelitowe (zaparcie, nudności, wzdęcia, bóle brzucha, niedrożność jelita, megacolon), a także ciężkie reakcje skórne (wysypka pęcherzowa, zespół Stevensa-Johnsona, toksyczna nekroliza naskórka). Szczególnie istotne są potencjalnie zagrażające życiu powikłania, takie jak wstrząs anafilaktyczny, porażenna niedrożność jelita, ostre zapalenie trzustki oraz ciężkie reakcje skórne wymagające natychmiastowego odstawienia leku i interwencji medycznej.
bezsenność, ból brzucha, ból głowy, ból nadbrzusza, chlorowodorek loperamidu, glossodynia, hipertonia, niedrożność jelita, nieprawidłowa koordynacja, niestrawność, nudności, obniżony poziom świadomości, obrzęk naczynioruchowy, osłupienie, ostra biegunka, ostre zapalenie trzustki, pokrzywka, porażenna niedrożność jelita, reakcja anafilaktoidalna, reakcja nadwrażliwości, rozdęcie brzucha, rozszerzenie okrężnicy, rumień wielopostaciowy, suchość jamy ustnej, świąd, toksyczna nekroliza naskórka, toksyczne rozszerzenie okrężnicy, utrata świadomości, wstrząs anafilaktyczny, wymioty, wysypka pęcherzowa, wzdęcie, zaparcie, zatrzymanie moczu, zawrót głowy, zespół Stevensa-Johnsona, zmęczenie, zwężenie źrenicy - Leksykon chorób i schorzeń
Autoimmunologiczne zapalenie trzustki – Objawy
Autoimmunologiczne zapalenie trzustki (AIP) to choroba o zróżnicowanym obrazie klinicznym, trudna do rozpoznania ze względu na podobieństwo do raka trzustki. Typ 1 AIP, związany z podwyższonym poziomem IgG4, dotyczy głównie mężczyzn w wieku 60-70 lat i charakteryzuje się bezbolesną żółtaczką (występującą u około 80% pacjentów), obecnością masy lub rozlanego powiększenia trzustki, zwężeniami przewodu trzustkowego oraz często współistniejącą cukrzycą i niewydolnością zewnątrzwydzielniczą trzustki. Typ 2 AIP występuje u młodszych pacjentów obu płci, manifestując się głównie epizodami ostrego zapalenia trzustki (60% przypadków) oraz współistniejącymi nieswoistymi zapaleniami jelit. Ból brzucha jest mniej typowy dla typu 1, a częstszy i bardziej intensywny w typie 2. Leczenie kortykosteroidami (prednizolon 30-40 mg/dzień przez 3-4 tygodnie) prowadzi do remisji u 99% pacjentów z typem 1 i 92% z typem 2, jednak nawroty występują częściej w typie 1 (31-50%) niż w typie 2 (9-15%).
autoimmunologiczne zapalenie trzustki, ból w górnej części brzucha, choroba IgG4-zależna, ciemny mocz, guz trzustki, kamienie trzustkowe, nawracające epizody, nieswoiste zapalenie jelit, niewydolność zewnątrzwydzielnicza trzustki, ostre zapalenie trzustki, prednizolon, przeciwciała przeciwjądrowe, przewlekłe zapalenie trzustki, przewód Wirsunga, przewód żółciowy, remisja kliniczna, sarkoidoza, stwardniające zapalenie dróg żółciowych, terapia steroidowa, tłuszczowe stolce, włóknienie wątroby, włóknienie zaotrzewnowe, wrzodziejące zapalenie jelita grubego, zapalenie wątroby, zespół Sjögrena, zwężenie dróg żółciowych, zwężenie przewodu trzustkowego, zwłóknienie płuc - Leksykon leków
Działania niepożądane – Sitagliptin Reddy 100 mg
Produkt leczniczy Sitagliptin Reddy, zawierający sytagliptynę, wykazuje specyficzny profil bezpieczeństwa, istotny w terapii cukrzycy typu 2. Najpoważniejsze działania niepożądane obejmują zapalenie trzustki oraz reakcje nadwrażliwości, w tym anafilaksję. Hipoglikemia występuje często, zwłaszcza w terapii skojarzonej z pochodnymi sulfonylomocznika (4,7-13,8%) lub insuliną (9,6%). Inne działania niepożądane klasyfikowane są według częstości: bardzo często (≥1/10), często (≥1/100 do <1/10), niezbyt często (≥1/1000 do <1/100), rzadko (≥1/10 000 do <1/1000), bardzo rzadko (<1/10 000) oraz częstość nieznana. Wśród nich wymienia się m.in. trombocytopenię, bóle głowy, śródmiąższową chorobę płuc, zaparcia, wysypki skórne, bóle mięśniowo-szkieletowe oraz zaburzenia czynności nerek, w tym ostrą niewydolność nerek.
artropatia, ciężka hipoglikemia, cukrzyca typu 2, hipoglikemia, martwicze zapalenie trzustki, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk obwodowy, ostra niewydolność nerek, ostre zapalenie trzustki, pemfigoid pęcherzowy, pochodna sulfonylomocznika, pokrzywka, profil bezpieczeństwa leku, reakcja anafilaktyczna, reakcja nadwrażliwości, śródmiąższowa choroba płuc, sytagliptyna, trombocytopenia, wstrząs anafilaktyczny, zaburzenie czynności nerek, zakażenie górnych dróg oddechowych, zapalenie błony śluzowej nosogardła, zapalenie kości i stawów, zapalenie naczyń skóry, zapalenie trzustki, zespół Stevensa-Johnsona, złuszczająca choroba skóry - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Sytena
Sytena, zawierająca sytagliptynę, jest przeciwwskazana u pacjentów z cukrzycą typu 1 oraz w leczeniu kwasicy ketonowej. Istotnym ryzykiem związanym z jej stosowaniem jest możliwość wystąpienia ostrego zapalenia trzustki, objawiającego się uporczywym, silnym bólem brzucha. W przypadku podejrzenia zapalenia trzustki konieczne jest natychmiastowe odstawienie leku oraz innych potencjalnie podejrzanych preparatów, a po potwierdzeniu rozpoznania zakaz ponownego stosowania Syteny. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z historią zapalenia trzustki. Ponadto, stosowanie sytagliptyny w monoterapii lub w skojarzeniu z lekami niepowodującymi hipoglikemii (np. metforminą, agonistami receptora PPAR) nie zwiększa częstości hipoglikemii w porównaniu z placebo, jednak w połączeniu z insuliną lub pochodnymi sulfonylomocznika zaleca się rozważenie redukcji ich dawek w celu minimalizacji ryzyka hipoglikemii.
agonista receptora PPAR, anafilaksja, cukrzyca typu 1, dializa otrzewnowa, hemodializa, hipoglikemia, inhibitor DPP-4, insulina, kwasica ketonowa, lek przeciwhiperglikemiczny, martwicze zapalenie trzustki, metformina, obrzęk naczynioruchowy, ostre zapalenie trzustki, pemfigoid pęcherzowy, pochodna sulfonylomocznika, schyłkowa niewydolność nerek, sytagliptyna, zaburzenie czynności nerek, zespół Stevensa-Johnsona, złuszczająca choroba skóry - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Sitagliptin STADA
Sytagliptyna, inhibitor DPP-4, nie jest wskazana u pacjentów z cukrzycą typu 1 ani w leczeniu kwasicy ketonowej. Istotnym ryzykiem związanym z jej stosowaniem jest możliwość wystąpienia ostrego zapalenia trzustki, objawiającego się uporczywym, silnym bólem brzucha. W przypadku podejrzenia zapalenia trzustki konieczne jest natychmiastowe odstawienie leku oraz przeprowadzenie diagnostyki potwierdzającej lub wykluczającej to powikłanie. U pacjentów z historią zapalenia trzustki należy zachować szczególną ostrożność. Ryzyko hipoglikemii zależy od stosowanych leków towarzyszących: podczas monoterapii lub w skojarzeniu z metforminą i/lub agonistą receptora PPARγ częstość hipoglikemii jest porównywalna z placebo, natomiast w połączeniu z insuliną lub pochodnymi sulfonylomocznika ryzyko to wzrasta, co wymaga rozważenia redukcji dawek tych leków.
anafilaksja, cukrzyca typu 1, hemodializa, hipoglikemia, inhibitor DPP-4, kwasica ketonowa, martwicze zapalenie trzustki, monoterapia, obrzęk naczynioruchowy, ostre zapalenie trzustki, pemfigoid pęcherzowy, pochodne sulfonylomocznika, reakcja nadwrażliwości, schyłkowa niewydolność nerek, współczynnik filtracji kłębuszkowej, zaburzenie funkcji nerek, zapalenie trzustki, zespół Stevensa-Johnsona, złuszczająca choroba skóry - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Lipanthyl Supra 160 160 mg
Lipanthyl Supra 160, zawierający 160 mg mikronizowanego fenofibratu w tabletce powlekanej, jest wskazany w leczeniu ciężkiej hipertrójglicerydemii oraz mieszanej hiperlipidemii, szczególnie u pacjentów z przeciwwskazaniami lub nietolerancją statyn. Lek stosuje się jako uzupełnienie diety niskotłuszczowej oraz modyfikacji stylu życia, w tym aktywności fizycznej i redukcji masy ciała. Fenofibrat jest rekomendowany także w terapii skojarzonej ze statynami u pacjentów z grupy wysokiego ryzyka sercowo-naczyniowego, u których mimo stosowania statyn nie uzyskuje się odpowiedniej kontroli stężenia trójglicerydów i cholesterolu HDL. Preparat zawiera substancje pomocnicze, takie jak 138,4 mg laktozy jednowodnej i 0,56 mg lecytyny sojowej, co należy uwzględnić przy kwalifikacji pacjentów z nietolerancją laktozy lub alergią na soję.
cholesterol całkowity, cholesterol HDL, cholesterol LDL, ciężka hipertrójglicerydemia, fenofibrat mikronizowany, frakcja lipidowa, leczenie hipolipemizujące, lipidogram, mieszana hiperlipidemia, miopatia, ostre zapalenie trzustki, ryzyko sercowo-naczyniowe, schorzenie sercowo-naczyniowe, statyna, tabletka powlekana, terapia hipolipemizująca, terapia skojarzona, trójglicerydy, zaburzenia gospodarki lipidowej, zaburzenia lipidowe - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Ipinzan
Produkt leczniczy Ipinzan, zawierający wildagliptynę i metforminę, wymaga szczególnej ostrożności podczas stosowania, zwłaszcza ze względu na ryzyko kwasicy mleczanowej, która może wystąpić przy nagłym pogorszeniu czynności nerek, chorobach układu krążenia, oddechowego lub posocznicy. Metformina jest przeciwwskazana u pacjentów z GFR < 30 ml/min oraz u osób z cukrzycą typu 1 i pacjentów wymagających insulinoterapii. Zaleca się monitorowanie czynności nerek przed i w trakcie leczenia, a także przerwanie stosowania metforminy na czas badań z jodowymi środkami kontrastowymi (przed, podczas i co najmniej 48 godzin po badaniu). W przypadku odwodnienia lub stanów ryzyka (np. stosowanie leków nefrotoksycznych, nadmierne spożycie alkoholu, niewydolność wątroby) należy tymczasowo odstawić lek. Charakterystyczne objawy kwasicy mleczanowej to duszność, ból brzucha, skurcze mięśni, astenia i hipotermia, a w badaniach laboratoryjnych obserwuje się pH krwi < 7,35 oraz stężenie mleczanów > 5 mmol/l.
acidemia, AlAT, AspAT, cukrzyca typu 1, duszność kwasicza, hiperlaktatemia, hipoglikemia, interakcje lekowe, jodowy środek kontrastowy, kwasica mleczanowa, luka anionowa, metformina, nefropatia kontrastowa, ostre zapalenie trzustki, powikłania skórne cukrzycy, sulfonylomocznik, wildagliptyna, współczynnik przesączania kłębuszkowego, zaburzenie czynności wątroby, zapalenie wątroby, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy, zmiany pęcherzowe skóry - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Neurontin 300
Gabapentyna (Neurontin) wymaga szczególnej ostrożności ze względu na ryzyko ciężkich reakcji skórnych (SCAR), takich jak zespół Stevensa-Johnsona, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka oraz DRESS, które mogą być zagrażające życiu. W przypadku wystąpienia objawów tych reakcji należy natychmiast przerwać leczenie i unikać ponownego podawania leku. Ponadto, gabapentyna może wywoływać reakcje anafilaktyczne, objawiające się m.in. obrzękiem warg, gardła i języka oraz niedociśnieniem tętniczym, wymagającymi pilnej interwencji. Istotne jest monitorowanie pacjentów pod kątem myśli i zachowań samobójczych, gdyż metaanalizy wskazują na niewielki wzrost ryzyka tych zdarzeń. W przypadku ostrego zapalenia trzustki należy rozważyć odstawienie leku. Nagłe przerwanie terapii u pacjentów z padaczką może prowadzić do stanu padaczkowego, dlatego zaleca się stopniowe zmniejszanie dawki przez co najmniej tydzień. Gabapentyna nie jest skuteczna w napadach pierwotnie uogólnionych, takich jak napady nieświadomości, a u niektórych pacjentów może je nasilać.
białko całkowite w moczu, ciężkie skórne działania niepożądane, depresja oddechowa, depresja ośrodkowego układu nerwowego, gabapentyna, laktaza, lek przeciwpadaczkowy, myśli samobójcze, nagłe odstawienie leku, napad nieświadomości, napad pierwotnie uogólniony, nietolerancja galaktozy, obrzęk obwodowy, ośrodkowy układ nerwowy, ostre zapalenie trzustki, polekowa wysypka z eozynofilią, reakcja anafilaktyczna, stan padaczkowy, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, tolerancja lekowa, uzależnienie lekowe, wynik fałszywie dodatni, zaburzenie wchłaniania glukozy-galaktozy, zawroty głowy, zespół odstawienny, zespół Stevensa-Johnsona - Leksykon leków
Działania niepożądane – Metformax SR Combi 50 mg + 500 mg
Produkt leczniczy Metformax SR Combi, zawierający sytagliptynę i metforminę, wykazuje biorównoważność z jednoczesnym podawaniem obu substancji, choć nie był przedmiotem odrębnych badań klinicznych. Profil bezpieczeństwa leku jest sumą działań niepożądanych charakterystycznych dla obu składników, z uwzględnieniem potencjalnych interakcji. Szczególną uwagę należy zwrócić na ryzyko zapalenia trzustki oraz reakcje nadwrażliwości, które mogą mieć ciężki przebieg. Hipoglikemia występuje często, zwłaszcza w terapii skojarzonej z pochodnymi sulfonylomocznika (13,8%) lub insuliną (10,9%). Inne często obserwowane działania niepożądane to dolegliwości ze strony przewodu pokarmowego (nudności, wymioty, biegunka, ból brzucha), a także reakcje skórne i zaburzenia czynności nerek. W badaniu TECOS u 7332 pacjentów stosujących sytagliptynę w dawce 100 mg/dobę (lub 50 mg/dobę przy eGFR 30–50 ml/min/1,73 m²) częstość ciężkich działań niepożądanych była porównywalna z placebo, a zapalenie trzustki występowało u 0,3% pacjentów (vs 0,2% placebo).
artropatia, badanie TECOS, cukrzyca typu 2, hipoglikemia, kwasica mleczanowa, niedobór witaminy B12, niedokrwistość megaloblastyczna, obrzęk naczynioruchowy, ostra niewydolność nerek, ostre zapalenie trzustki, pemfigoid pęcherzowy, pochodne sulfonylomocznika, reakcja anafilaktyczna, reakcja nadwrażliwości, śródmiąższowa choroba płuc, sytagliptyna, trombocytopenia, zapalenie kości i stawów, zapalenie naczyń skóry, zapalenie trzustki, zespół Stevensa-Johnsona - Leksykon chorób i schorzeń
Torbiele trzustki – Charakterystyka, pielęgnacja i opieka
Torbiele trzustki to wypełnione płynem struktury, które mogą mieć charakter łagodny lub przedrakowy, z częstością występowania 10-20% u osób powyżej 60. roku życia. Najczęściej spotykane typy to torbiele surowicze (SCN) o charakterze łagodnym oraz śródprzewodowe brodawkowate nowotwory śluzowe (IPMN) i torbielakogruczolaki śluzowe (MCN), które mogą ulegać przemianie nowotworowej. Diagnostyka opiera się na badaniach obrazowych, takich jak CT, MRI z MRCP oraz endoskopowej ultrasonografii (EUS) z biopsją cienkoigłową (EUS-FNA). Kluczowe czynniki ryzyka złośliwości to rozmiar torbieli >3 cm, obecność litych komponentów, rozszerzenie przewodu trzustkowego, guzki na ścianach oraz szybki wzrost. Postępowanie zależy od tych cech i obejmuje nadzór, drenaż lub leczenie chirurgiczne, przy czym nadzór jest zalecany dla torbieli niskiego ryzyka, z kontrolą obrazową co 6 miesięcy do 2 lat zgodnie z wytycznymi Fukuoka.
badanie fizykalne, biomarker, biopsja cienkoigłowa, ból brzucha, cholangiopankreatografia rezonansu magnetycznego, drenaż chirurgiczny, drenaż endoskopowy, drenaż przezskórny, droga żółciowa, endoskopowa ultrasonografia, ostre zapalenie trzustki, pęknięcie torbieli, przewód trzustkowy, pseudotorbiel trzustki, rak trzustki, rezonans magnetyczny, śródprzewodowy brodawkowaty nowotwór śluzowy, tomografia komputerowa, torbiel surowicza, torbiel trzustki, torbiel zapalna, zapalenie trzustki, żółtaczka, żywienie dojelitowe, żywienie pozajelitowe - Leksykon leków
Działania niepożądane – Neurontin 400 400 mg
Gabapentyna (Neurontin w dawkach 100 mg, 300 mg, 400 mg) wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, które zostały sklasyfikowane według częstości występowania na podstawie badań klinicznych u pacjentów z padaczką oraz bólem neuropatycznym. Najczęściej obserwowane działania niepożądane (≥1/10) to senność, zawroty głowy, ataksja, zakażenia wirusowe, uczucie zmęczenia oraz gorączka. Często (≥1/100 do <1/10) występują zakażenia układu oddechowego, zapalenie płuc, leukopenia, zaburzenia psychiczne (wrogość, splątanie, depresja, lęk), zaburzenia żołądkowo-jelitowe (nudności, wymioty, ból brzucha), obrzęki twarzy i obwodowe, bóle mięśni i stawów, a także kołatanie serca i nadciśnienie tętnicze. Rzadziej obserwuje się hipoglikemię, depresję oddechową, utratę przytomności oraz objawy odstawienia, które mogą pojawić się w ciągu 48 godzin po przerwaniu leczenia i obejmują m.in. niepokój, bezsenność, nudności, drżenia i depresję.
ataksja, ból neuropatyczny, depresja oddechowa, drgawka, duszność, dysfagia, dyzartria, fosfokinaza kreatynowa, gabapentyna, ginekomastia, hiperglikemia, hiperkineza, hipoglikemia, hiponatremia, impotencja, jadłowstręt, kinaza kreatynowa, kołatanie serca, leukopenia, miopatia, nadciśnienie tętnicze, niepamięć, objaw abstynencyjny, ostra niewydolność nerek, ostre zapalenie trzustki, padaczka, rabdomioliza, reakcja alergiczna, reakcja anafilaktyczna, schyłkowa niewydolność nerek, senność, splątanie, szum uszny, trombocytopenia, uzależnienie lekowe, zaburzenie widzenia, zakażenie dróg moczowych, zapalenie oskrzeli, zapalenie płuc, zapalenie trzustki, zapalenie ucha środkowego, zapalenie wątroby, zawrót głowy, zespół nadwrażliwości, zespół Stevensa-Johnsona, żółtaczka - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Anvildis
Produkt leczniczy Anvildis zawierający wildagliptynę w dawce 50 mg jest przeciwwskazany u pacjentów z cukrzycą typu 1, cukrzycową kwasicą ketonową oraz u osób z zaburzeniami czynności wątroby, gdy aktywność AlAT lub AspAT przekracza 3×ULN. Przed rozpoczęciem terapii konieczne jest wykonanie prób czynnościowych wątroby, a następnie monitorowanie enzymów wątrobowych co 3 miesiące w pierwszym roku oraz okresowo według wskazań klinicznych. W przypadku utrzymującej się aktywności aminotransferaz ≥3×ULN lub wystąpienia objawów takich jak żółtaczka, leczenie należy przerwać i nie wznawiać. U pacjentów ze schyłkową niewydolnością nerek (ESRD) poddawanych hemodializie stosowanie wildagliptyny wymaga szczególnej ostrożności, a decyzja o terapii powinna być oparta na ocenie korzyści i ryzyka. Anvildis nie jest substytutem insuliny i nie zaleca się go u pacjentów z niewydolnością serca stopnia IV wg NYHA.
aminotransferaza alaninowa, aminotransferaza asparaginianowa, cukrzycowa kwasica ketonowa, hemodializa, hipoglikemia, klasyfikacja NYHA, niedobór laktazy, nietolerancja galaktozy, niewydolność serca, ostre zapalenie trzustki, pęcherzowe zmiany skórne, powikłania cukrzycowe, schyłkowa niewydolność nerek, sulfonylomocznik, wildagliptyna, zastoinowa niewydolność serca, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy, żółtaczka - Leksykon leków
Działania niepożądane – Imodium Instant 2 mg
Loperamid chlorowodorek (Imodium Instant) został oceniony w 31 badaniach klinicznych obejmujących 3076 pacjentów w wieku ≥12 lat, w tym 2755 z ostrą biegunką i 321 z przewlekłą biegunką. Najczęściej zgłaszanymi działaniami niepożądanymi w leczeniu ostrej biegunki były zatwardzenie (2,7%), wzdęcia (1,7%), bóle głowy (1,2%) oraz nudności (1,1%). W przypadku biegunki przewlekłej dominowały wzdęcia (2,8%), zatwardzenie (2,2%), nudności (1,2%) i zawroty głowy (1,2%). Rzadkie, ale poważne działania niepożądane obejmują reakcje anafilaktyczne, niedrożność jelita, toksyczne rozszerzenie okrężnicy oraz ciężkie reakcje skórne, takie jak zespół Stevensa-Johnsona, które wymagają natychmiastowej interwencji medycznej. Profil bezpieczeństwa u dzieci (n=607, wiek od 10 dni do 13 lat) jest zbliżony do obserwowanego u dorosłych i młodzieży.
biegunka przewlekła, ból głowy, glossodynia, hipertonia, loperamid chlorowodorek, mioza, niedrożność jelita, niedrożność jelita porażenna, niestrawność, nudności, obrzęk naczynioruchowy, ostra biegunka, ostre zapalenie trzustki, otępienie, pokrzywka, przerost gruczołu krokowego, reakcja anafilaktoidalna, reakcja anafilaktyczna, rozszerzenie okrężnicy, rumień wielopostaciowy, senność, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, toksyczne rozszerzenie okrężnicy, utrata świadomości, wstrząs anafilaktyczny, wysypka pęcherzowa, wzdęcia, zatrzymanie moczu, zatwardzenie, zawrót głowy, zespół Stevensa-Johnsona, zwężenie źrenicy - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Izotek 20 mg
Izotretynoina, zawarta w produkcie leczniczym Izotek (10 mg i 20 mg), jest silnie teratogenna i przeciwwskazana u kobiet w ciąży oraz u kobiet w wieku rozrodczym, które nie stosują rygorystycznych środków zapobiegania ciąży. Kobiety te muszą spełniać kryteria Programu Zapobiegania Ciąży, w tym stosować co najmniej jedną wysoce skuteczną metodę antykoncepcji lub dwie uzupełniające się metody przez minimum miesiąc przed, w trakcie oraz miesiąc po zakończeniu terapii. Konieczne jest regularne wykonywanie testów ciążowych o czułości minimum 25 mlU/ml przed leczeniem, w trakcie (optymalnie co miesiąc) oraz po zakończeniu terapii. W przypadku zajścia w ciążę podczas leczenia, terapia musi być natychmiast przerwana, a pacjentka skierowana do specjalisty w zakresie teratogenności. Izotretynoina może powodować ciężkie i zagrażające życiu wady wrodzone, a ryzyko to utrzymuje się do miesiąca po zakończeniu leczenia.
alergiczne zapalenie naczyń, antykoncepcja, ciężka postać trądziku, ciężka reakcja skórna, depresja, działanie teratogenne, łagodne nadciśnienie wewnątrzczaszkowe, myśli samobójcze, objawy psychotyczne, obrzęk tarczy nerwu wzrokowego, ostre zapalenie trzustki, reakcja anafilaktyczna, rumień wielopostaciowy, teratogenność, test ciążowy, toksyczno-rozpływna martwica naskórka, trądzik guzkowy, trądzik skupiony, zaostrzenie trądziku, zapalenie jelita krętego, zapalenie rogówki, zapalenie stawów krzyżowo-biodrowych, zapalna choroba jelit, zespół Stevensa-Johnsona, zespół suchego oka, zmętnienie rogówki - Leksykon leków
Działania niepożądane – Opacorden 200 mg
Lek Opacorden (chlorowodorek amiodaronu) wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych obejmujących liczne układy i narządy. Do najczęstszych należą zaburzenia czynności tarczycy (niedoczynność i nadczynność), toksyczne uszkodzenie tkanki płucnej, łagodne zaburzenia żołądkowo-jelitowe (nudności, wymioty, zaburzenia smaku), bradykardia zależna od dawki oraz nadwrażliwość na światło. Często obserwuje się także drżenia pozapiramidowe, koszmary senne, zaburzenia snu, zmniejszenie libido oraz mikrozłogi w rogówce z towarzyszącymi zaburzeniami widzenia. W surowicy pacjentów często stwierdza się umiarkowane (1,5-3-krotne) zwiększenie aktywności aminotransferaz, które może ustąpić po zmniejszeniu dawki. Rzadziej występują poważne powikłania, takie jak niedokrwistość aplastyczna, trombocytopenia, agranulocytoza, neuropatia obwodowa, miopatia, ataksja móżdżkowa, zapalenie nerwu wzrokowego, zaburzenia rytmu serca (w tym torsades de pointes), zapalenie naczyń, ostre zapalenie trzustki, przewlekłe choroby wątroby (pseudoalkoholowe zapalenie, marskość) oraz ciężkie reakcje skórne (TEN, SJS, DRESS).
agranulocytoza, alergiczne zapalenie pęcherzyków płucnych, amiodaron, ataksja móżdżkowa, blok przedsionkowo-komorowy, blok zatokowo-przedsionkowy, bradykardia, chlorowodorek amiodaronu, drżenie pozapiramidowe, impotencja, krwotok płucny, majaczenie, marskość wątroby, mikrozłogi rogówki, miopatia, nadczynność tarczycy, nadwrażliwość na światło, neuropatia czuciowo-ruchowa, neuropatia nerwu wzrokowego, neuropatia obwodowa, neutropenia, niedoczynność tarczycy, niedokrwistość aplastyczna, niedokrwistość hemolityczna, niewydolność wątroby, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk Quinckego, ostre zapalenie trzustki, parkinsonizm, pęcherzowe zapalenie skóry, pseudoalkoholowe zapalenie wątroby, reakcja anafilaktyczna, reakcja polekowa z eozynofilią, rzekomy guz mózgu, skurcz oskrzeli, śródmiąższowe zapalenie płuc, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, torsades de pointes, trombocytopenia, wstrząs anafilaktyczny, zaburzenia węchu, zahamowanie czynności szpiku, zapalenie naczyń, zapalenie najądrza, zapalenie nerwu wzrokowego, zapalenie opłucnej, zaparcie, zarostowe zapalenie oskrzelików, zatrzymanie czynności serca, zespół nieprawidłowego wydzielania hormonu antydiuretycznego, zespół ostrej niewydolności oddechowej, zespół Stevensa-Johnsona, złuszczające zapalenie skóry, zmniejszenie libido, zwiększenie aktywności aminotransferaz, zwłóknienie płuc - Leksykon leków
Działania niepożądane – Cyclophosphamide Accord 1000 mg
Cyklofosfamid, lek cytotoksyczny z grupy oksazafosforyn, stosowany w onkologii i reumatologii, charakteryzuje się szerokim spektrum działań niepożądanych, które wymagają ściswego monitorowania. Najpoważniejsze z nich to mielosupresja, manifestująca się leukopenią, neutropenią (bardzo rzadko), gorączką neutropeniczną (często), małopłytkowością i niedokrwistością (niezbyt często). Immunosupresja zwiększa ryzyko infekcji, w tym zapalenia płuc i posocznicy (niezbyt często). Długoterminowo obserwuje się ryzyko nowotworów wtórnych, takich jak ostra białaczka, zespół mielodysplastyczny (rzadko), rak pęcherza moczowego i inne nowotwory lite (częstość nieznana). Charakterystyczne są także reakcje nadwrażliwości, w tym anafilaksja (niezbyt często) i wstrząs anafilaktyczny (bardzo rzadko).
agranulocytoza, alergiczne zapalenie pęcherzyków płucnych, arytmia komorowa, azoospermia, brak miesiączki, chłoniak nieziarniczy, cholestatyczne zapalenie wątroby, choroba wenookluzyjna wątroby, choroba zakrzepowo-zatorowa, choroba zarostowa żył płucnych, cyklofosfamid, drgawki, działanie teratogenne, encefalopatia, erytrodyzestezja dłoniowo-podeszwowa, gorączka neutropeniczna, hepatotoksyczność, hiponatremia, jadłowstręt, kardiomiopatia, krwotoczne zapalenie jelit, krwotoczne zapalenie pęcherza, leukopenia, limfopenia, łysienie, makrohematuria, małopłytkowość, martwica kanalików nerkowych, mielosupresja, migotanie komór, migotanie przedsionków, mikrohematuria, moczówka prosta nerkopochodna, neuralgia, neuropatia obwodowa, neurotoksyczność, neutropenia, niedokrwistość, niepłodność, niewydolność jajników, niewydolność serca, nowotwór wtórny, obrzęk płuc, oksazafosforyna, oligospermia, osłabienie spermatogenezy, ostra białaczka, ostre zapalenie trzustki, parestezja, polineuropatia, posocznica, rak pęcherza moczowego, reakcja anafilaktyczna, rumień wielopostaciowy, skurcz oskrzeli, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, wodobrzusze, wstrząs anafilaktyczny, wstrząs kardiogenny, wysięk opłucnowy, zaburzenia owulacji, zahamowanie szpiku kostnego, zakrzepica żył, zapalenie błon śluzowych, zapalenie mięśnia sercowego, zapalenie naczyń krwionośnych, zapalenie osierdzia, zapalenie pęcherza moczowego, zapalenie wątroby, zarostowe zapalenie oskrzelików, zatorowość płucna, zawał mięśnia sercowego, zespół hemolityczno-mocznicowy, zespół mielodysplastyczny, zespół nieadekwatnego wydzielania hormonu antydiuretycznego, zespół odwracalnej tylnej leukoencefalopatii, zespół ostrej niewydolności oddechowej, zespół rozpadu guza, zespół Stevensa-Johnsona, zespół wykrzepiania wewnątrznaczyniowego, żółtaczka, zwłóknienie płuc - Leksykon leków
Działania niepożądane – Sitagliptin Grindeks 100 mg
Profil bezpieczeństwa sytagliptyny (Sitagliptin Grindeks) opiera się na danych z badań klinicznych oraz obserwacji po wprowadzeniu do obrotu. Najpoważniejszym działaniem niepożądanym jest zapalenie trzustki, które może mieć postać ostrą, martwiczą lub krwotoczną, z potencjalnym ryzykiem śmiertelności. W badaniu TECOS częstość zapalenia trzustki wynosiła 0,3% w grupie leczonej sytagliptyną vs 0,2% w grupie placebo. Hipoglikemia występuje częściej w terapii skojarzonej z pochodnymi sulfonylomocznika (4,7–13,8%) oraz insuliną (9,6%), a ciężka hipoglikemia w badaniu TECOS u pacjentów stosujących insulinę i/lub sulfonylomoczniki wynosiła 2,7% (sytagliptyna) vs 2,5% (placebo). Reakcje nadwrażliwości, w tym anafilaksja, oraz różnorodne reakcje skórne (np. zespół Stevensa-Johnsona, pemfigoid pęcherzowy) występują z częstością nieznaną. Ponadto obserwowano zaburzenia czynności nerek, w tym ostrą niewydolność nerek, o nieokreślonej częstości.
artropatia, bezpieczeństwo sercowo-naczyniowe, ból mięśni, ból stawów, ciężka hipoglikemia, cukrzyca typu 2, EGFR, hipoglikemia, martwicze zapalenie trzustki, monitorowanie działań niepożądanych, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk obwodowy, odpowiedź anafilaktyczna, ostra niewydolność nerek, ostre zapalenie trzustki, pemfigoid pęcherzowy, pochodna sulfonylomocznika, reakcja nadwrażliwości, śródmiąższowa choroba płuc, terapia skojarzona, trombocytopenia, zaburzenie czynności nerek, zapalenie naczyń skóry, zapalenie trzustki, zespół Stevensa-Johnsona - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Metsigletic
Produkt leczniczy Metsigletic, zawierający sytagliptynę (inhibitor DPP-4) oraz metforminę, jest przeciwwskazany u pacjentów z cukrzycą typu 1 oraz w leczeniu kwasicy ketonowej. Stosowanie sytagliptyny wiąże się z ryzykiem ostrego zapalenia trzustki, które objawia się uporczywym, silnym bólem brzucha i wymaga natychmiastowego odstawienia leku. W przypadku potwierdzenia zapalenia trzustki leczenie Metsigleticem nie powinno być kontynuowane. Ponadto, metformina niesie ryzyko kwasicy mleczanowej, szczególnie u pacjentów z ostrym pogorszeniem czynności nerek, niewydolnością wątroby, nadmiernym spożyciem alkoholu, źle kontrolowaną cukrzycą, czy stanami niedotlenienia. Kwasica mleczanowa charakteryzuje się m.in. pH krwi <7,35, stężeniem mleczanów >5 mmol/l oraz objawami takimi jak duszność kwasicza, ból brzucha, astenia i hipotermia. Wartość GFR powinna być oznaczona przed i w trakcie terapii, a produkt jest przeciwwskazany przy GFR <30 ml/min.
anafilaksja, astenia, choroby układu krążenia, choroby układu oddechowego, cukrzyca typu 1, cukrzyca typu 2, duszność kwasicza, GFR, hipoglikemia, hipotermia, inhibitor DPP-4, ketoza, kwasica ketonowa, kwasica mleczanowa, lek moczopędny, lek przeciwnadciśnieniowy, martwicze zapalenie trzustki, nefropatia, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, NLPZ, obrzęk naczynioruchowy, ostre zapalenie trzustki, pemfigoid pęcherzowy, pochodna sulfonylomocznika, posocznica, sytagliptyna, współczynnik przesączania kłębuszkowego, zespół Stevensa-Johnsona - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Sitagliptin +pharma
Produkt leczniczy Sitagliptin +pharma, będący inhibitorem DPP-4, jest przeciwwskazany u pacjentów z cukrzycą typu 1 oraz w leczeniu kwasicy ketonowej. Istotnym ryzykiem związanym z terapią jest możliwość wystąpienia ostrego zapalenia trzustki, które wymaga natychmiastowego odstawienia leku po pojawieniu się charakterystycznych objawów, takich jak uporczywy, silny ból brzucha. Po potwierdzeniu diagnozy nie należy ponownie wprowadzać sytagliptyny do leczenia. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z historią zapalenia trzustki. Ponadto, w terapii skojarzonej z insuliną lub pochodnymi sulfonylomocznika istnieje zwiększone ryzyko hipoglikemii, co wymaga rozważenia zmniejszenia dawki tych leków. W monoterapii lub w połączeniu z lekami niepowodującymi hipoglikemii (np. metforminą, agonistami receptora PPAR γ) ryzyko hipoglikemii jest porównywalne z placebo.
agonista receptora PPAR-γ, anafilaksja, cukrzyca typu 1, hemodializa, hipoglikemia, inhibitor DPP-4, kontrola glikemii, kwasica ketonowa, martwicze zapalenie trzustki, monoterapia, obrzęk naczynioruchowy, ostre zapalenie trzustki, pemfigoid pęcherzowy, pochodna sulfonylomocznika, schyłkowa niewydolność nerek, sytagliptyna, wskaźnik GFR, zaburzenie czynności nerek, zespół Stevensa-Johnsona, złuszczająca choroba skóry - Leksykon substancji czynnych
Klarytromycyna – Działania niepożądane
Klarytromycyna, jako antybiotyk makrolidowy, wykazuje profil działań niepożądanych typowy dla tej grupy leków, z dominującymi objawami ze strony przewodu pokarmowego, takimi jak biegunka, nudności, wymioty, bóle brzucha oraz zaburzenia smaku, występującymi często (≥1/100 do <1/10). Rzadziej obserwuje się zapalenie przełyku, refluks, zapalenie błony śluzowej żołądka, a także poważniejsze reakcje jak rzekomobłoniaste zapalenie okrężnicy (częstość nieznana). Działania niepożądane ze strony układu nerwowego obejmują zaburzenia smaku, ból głowy i bezsenność (często/bardzo często), a także rzadziej drgawki i parestezje. Wśród działań niepożądanych sercowo-naczyniowych odnotowano wydłużenie odstępu QT, migotanie przedsionków i torsade de pointes (częstość nieznana). U pacjentów z obniżoną odpornością, stosujących dawki 1000 mg/dobę, obserwowano zwiększenie aktywności AspAT i AlAT oraz zmniejszenie liczby leukocytów i płytek krwi u 2-3% chorych. Dawki 4000 mg/dobę wiązały się z 3-4-krotnym wzrostem częstości działań niepożądanych.
agranulocytoza, antybiotyk makrolidowy, biegunka, ból brzucha, cholestaza, choroba refluksowa przełyku, depersonalizacja, drgawki, dyskineza, działanie niepożądane, kandydoza, klarytromycyna, leukopenia, migotanie komór, migotanie przedsionków, neutropenia, niewydolność wątroby, nudność, obrzęk naczynioruchowy, ostre zapalenie trzustki, parestezja, rabdomioliza, reakcja anafilaktyczna, rzekomobłoniaste zapalenie okrężnicy, śródmiąższowe zapalenie nerek, stan splątania, tachykardia komorowa, toksyczna nekroliza naskórka, torsade de pointes, trombocytopenia, utrata przytomności, wydłużenie odstępu QT, wymioty, wysypka polekowa z eozynofilią, zaburzenie psychotyczne, zaburzenie smaku, zapalenie błony śluzowej żołądka, zapalenie języka, zapalenie przełyku, zawroty głowy, zespół Stevensa-Johnsona - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Gliptivil 50 mg
Gliptivil, zawierający wildagliptynę, ma ograniczone przeciwwskazania, z których najważniejszym jest nadwrażliwość na substancję czynną lub składniki pomocnicze. Lek zawiera 43,84 mg laktozy na tabletkę, co wyklucza jego stosowanie u pacjentów z dziedziczną nietolerancją galaktozy, całkowitym niedoborem laktazy lub zespołem złego wchłaniania glukozy-galaktozy. Przed rozpoczęciem terapii należy przeprowadzić dokładny wywiad alergologiczny, zwłaszcza u pacjentów z historią reakcji na inhibitory DPP-4. Tabletki mają średnicę 8,1 ± 0,1 mm i grubość 3,2 ± 0,3 mm, co może mieć znaczenie u pacjentów z trudnościami w połykaniu.
choroba wątroby, ciężka niewydolność wątroby, DPP-4, dysfagia, Gliptivil, inhibitor dipeptydylopeptydazy-4, laktoza, leczenie hipoglikemizujące, nadwrażliwość na wildagliptynę, niedobór laktazy, nietolerancja galaktozy, niewydolność nerek, ostre zapalenie trzustki, reakcja alergiczna, tabletka, wildagliptyna, wywiad alergologiczny, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy - Leksykon substancji czynnych
Wildagliptyna – Działania niepożądane
Wildagliptyna, inhibitor DPP-4 stosowany w leczeniu cukrzycy typu 2, wykazuje korzystny profil bezpieczeństwa potwierdzony w badaniach klinicznych obejmujących od 3784 do 6197 pacjentów. Najczęściej obserwowane działania niepożądane są łagodne i przemijające, obejmując zaburzenia układu nerwowego (zawroty głowy, ból głowy, drżenie), przewodu pokarmowego (nudności, zaparcia, biegunka, ból brzucha, choroba refluksowa przełyku), skóry (wysypka, świąd, nadmierne pocenie się) oraz mięśniowo-szkieletowe (ból stawów i mięśni). Hipoglikemia występuje rzadko w monoterapii (0,4%) i częściej w terapii skojarzonej, zwłaszcza z sulfonylomocznikami (do 5,1%) i insuliną (14%). Rzadkie, ale istotne działania niepożądane to zapalenie trzustki, zapalenie wątroby (często bezobjawowe, z odwracalnym wzrostem aminotransferaz do 0,2-0,3% przypadków) oraz obrzęk naczynioruchowy, szczególnie przy jednoczesnym stosowaniu inhibitorów ACE.
astenia, biegunka, ból brzucha, ból głowy, ból mięśni, ból stawów, choroba refluksowa przełyku, ciężka hipoglikemia, cukrzyca typu 2, drżenie, hipoglikemia, inhibitor ACE, inhibitor DPP-4, leki przeciwcukrzycowe, metformina, nieostre widzenie, nudności, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk obwodowy, ostre zapalenie trzustki, pemfigoid pęcherzowy, pokrzywka, sulfonylomocznik, świąd, wysypka, wzdęcia, zaburzenia czynności wątroby, zaburzenia erekcji, zaburzenia układu nerwowego, zakażenie górnych dróg oddechowych, zapalenie naczyń skóry, zapalenie nosogardzieli, zapalenie skóry, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zaparcia, zawroty głowy, zmiany pęcherzowe skóry - Leksykon leków
Działania niepożądane – Metformax SR Combi 100 mg + 1000 mg
Metformax SR Combi to preparat zawierający sytagliptynę i metforminę w formie tabletek o zmodyfikowanym uwalnianiu, dostępny w dawkach 50 mg + 500 mg, 50 mg + 1000 mg oraz 100 mg + 1000 mg. Profil bezpieczeństwa opiera się na danych dotyczących jednoczesnego stosowania obu substancji czynnych, gdyż nie przeprowadzono odrębnych badań klinicznych dla tego produktu. Do poważnych działań niepożądanych należą zapalenie trzustki oraz reakcje nadwrażliwości, a także ryzyko hipoglikemii, szczególnie przy terapii skojarzonej z pochodnymi sulfonylomocznika (13,8%) i insuliną (10,9%). Działania niepożądane klasyfikowane są według MedDRA, z częstością występowania od bardzo często (≥1/10) do bardzo rzadko (<1/10 000), obejmując m.in. nudności, wymioty, biegunki, świąd, obrzęk naczynioruchowy, a także rzadkie przypadki kwasicy mleczanowej i zaburzeń czynności nerek. W badaniu TECOS, obejmującym 7332 pacjentów leczonych sytagliptyną, częstość ciężkich działań niepożądanych była porównywalna z placebo, a częstość zapalenia trzustki wynosiła 0,3% w grupie sytagliptyny.
artropatia, cukrzyca typu 2, hipoglikemia, kwasica mleczanowa, metformina, niedokrwistość megaloblastyczna, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk obwodowy, odpowiedź anafilaktyczna, ostra niewydolność nerek, ostre zapalenie trzustki, pemfigoid pęcherzowy, pochodna sulfonylomocznika, reakcja nadwrażliwości, śródmiąższowa choroba płuc, sytagliptyna, trombocytopenia, zapalenie błony śluzowej nosogardła, zapalenie kości i stawów, zapalenie naczyń skóry, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zespół Stevensa-Johnsona - Leksykon leków
Działania niepożądane – Sumilar Duo 10 mg + 10 mg
Sumilar Duo to preparat łączący ramipryl, inhibitor ACE, oraz amlodypinę, bloker kanałów wapniowych, co wiąże się z różnorodnym profilem działań niepożądanych. Ramipryl najczęściej powoduje hiperkaliemię, bóle i zawroty głowy, niedociśnienie tętnicze i ortostatyczne, suchy kaszel, zapalenia oskrzeli i zatok, dolegliwości żołądkowo-jelitowe oraz wysypki skórne. Ciężkie działania niepożądane obejmują agranulocytozę, pancytopenię, zawał mięśnia sercowego, obrzęk naczynioruchowy, ostre zapalenie trzustki, niewydolność wątroby i nerek oraz poważne reakcje skórne (zespół Stevensa-Johnsona, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka). Amlodypina wywołuje często senność, zawroty głowy, kołatanie serca, zaczerwienienie twarzy, obrzęki obwodowe i zmęczenie, a w rzadkich przypadkach leukopenię, małopłytkowość, migotanie przedsionków, częstoskurcz komorowy oraz podobne ciężkie reakcje skórne i zapalne. Częstość działań niepożądanych klasyfikowana jest od bardzo często (≥1/10) do bardzo rzadko (<1/10 000).
agranulocytoza, amlodypina, bloker kanałów wapniowych, hiperkaliemia, inhibitor ACE, kołatanie serca, leukopenia, małopłytkowość, migotanie przedsionków, niedociśnienie ortostatyczne, niedociśnienie tętnicze, niewydolność wątroby, obrzęk naczynioruchowy, ostra niewydolność nerek, ostre zapalenie trzustki, pancytopenia, ramipryl, rumień wielopostaciowy, senność, suchy kaszel, toksyczne martwicze oddzielanie naskórka, zaczerwienienie twarzy, zapalenie naczyń krwionośnych, zapalenie oskrzeli, zapalenie wątroby, zapalenie zatok, zawał mięśnia sercowego, zespół Stevensa-Johnsona, złuszczające zapalenie skóry - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Kwikaton
Preparat Kwikaton zawierający 50 mg wildagliptyny wymaga szczególnej ostrożności w stosowaniu u pacjentów z cukrzycą. Lek jest przeciwwskazany u chorych z cukrzycą typu 1, cukrzycową kwasicą ketonową oraz u pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby, zwłaszcza gdy aktywność aminotransferaz (AlAT, AspAT) przekracza 3-krotnie górną granicę normy (ULN). Zaleca się systematyczne monitorowanie enzymów wątrobowych: badanie wyjściowe przed leczeniem, następnie co 3 miesiące w pierwszym roku terapii, a później okresowo. W przypadku utrzymywania się aktywności AlAT lub AspAT ≥3x ULN lub wystąpienia żółtaczki, należy przerwać leczenie i nie wznawiać go po normalizacji parametrów. U pacjentów ze schyłkową niewydolnością nerek poddawanych hemodializie oraz z niewydolnością serca stopnia IV wg NYHA stosowanie wildagliptyny jest ograniczone lub niezalecane ze względu na brak wystarczających danych klinicznych.
AlAT, AspAT, brak laktazy, cukrzyca typu 1, cukrzycowa kwasica ketonowa, enzymy wątrobowe, hemodializa, hipoglikemia, laktoza bezwodna, nietolerancja galaktozy, niewydolność serca, ostre zapalenie trzustki, pęcherzowe zmiany skórne, schyłkowa niewydolność nerek, sulfonylomocznik, wildagliptyna, zapalenie wątroby, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy, żółtaczka - Leksykon leków
Działania niepożądane – Lekoklar 125 mg/5 ml
Klarytromycyna w postaci granulatu do sporządzania zawiesiny doustnej (Lekoklar 125 mg/5 ml oraz 250 mg/5 ml) wykazuje szeroki profil działań niepożądanych, z dominującymi objawami ze strony układu pokarmowego, takimi jak bóle brzucha, biegunka, nudności, wymioty oraz zaburzenia smaku. Działania te mają zazwyczaj łagodne nasilenie i są zgodne z charakterystyką antybiotyków makrolidowych. Wśród innych często obserwowanych działań niepożądanych znajdują się zaburzenia psychiczne (bezsenność, lęk, nerwowość), neurologiczne (ból głowy, zawroty głowy, drżenia), skórne (wysypka, nadmierne pocenie się) oraz zaburzenia wątroby i nerek, które wymagają monitorowania parametrów laboratoryjnych, takich jak ALT, AST, bilirubina, GGTP, kreatynina, mocznik, morfologia krwi oraz parametry krzepnięcia (INR, czas protrombinowy). Specyficzne dla zawiesiny doustnej działania niepożądane to nerwowość, wysypka grudkowo-plamista oraz zakażenia.
agranulocytoza, antybiotyk makrolidowy, ból brzucha, cholestaza, częstoskurcz komorowy, eozynofilia, INR, klarytromycyna, Lekoklar, leukopenia, małopłytkowość, migotanie komór, miopatia, morfologia krwi, niewydolność wątroby, obrzęk naczynioruchowy, ostre zapalenie trzustki, rabdomioliza, reakcja anafilaktyczna, reakcja rzekomoanafilaktyczna, rzekomobłoniaste zapalenie jelita, SCAR, śródmiąższowe zapalenie nerek, toksyczna nekroliza naskórka, torsade de pointes, trombocytemia, wydłużenie odstępu QT, zaburzenie psychotyczne, zakażenie prątkami, zapalenie wątroby, zator płucny, zespół DRESS, zespół Lyella, zespół Stevensa-Johnsona, żółtaczka wątrobowokomórkowa - Leksykon leków
Działania niepożądane – Ayupil 100 mg
Ayupil (klozapina) w postaci tabletek ulegających rozpadowi w jamie ustnej (dawki 12,5 mg, 25 mg, 100 mg, 200 mg) wykazuje specyficzny profil działań niepożądanych, z agranulocytozą jako najpoważniejszym powikłaniem hematologicznym, wymagającym regularnego monitorowania morfologii krwi. Skumulowana częstość agranulocytozy wynosi 0,78%, z 70% przypadków pojawiających się w pierwszych 18 tygodniach terapii (32,0 na 100 000 osobo-tygodni w tygodniach 0-18). Inne istotne działania niepożądane to napady padaczkowe (zależne od dawki i szybkości zwiększania dawki), działania sercowo-naczyniowe (częstoskurcz, niedociśnienie ortostatyczne, zapaść krążeniowa, zapalenie mięśnia sercowego), zaburzenia metaboliczne (rzadkie przypadki ciężkiej hiperglikemii, kwasicy ketonowej, śpiączki hiperosmolarnej), a także objawy ze strony przewodu pokarmowego, takie jak zaparcia i nadmierne wydzielanie śliny. W trakcie leczenia obserwuje się również zmiany w EKG, majaczenie, rzadko późną dyskinezę oraz ryzyko poważnych powikłań wątroby, w tym piorunującej martwicy.
agranulocytoza, akatyzja, ciężka hiperglikemia, częstoskurcz, dysfagia, eozynofilia, hipercholesterolemia, hipertriglicerydemia, kwasica ketonowa, leukocytoklastyczne zapalenie naczyń, leukocytoza, leukopenia, majaczenie, małopłytkowość, morfologia krwi, nadmierne wydzielanie śliny, nadpłytkowość, napad padaczkowy, napady miokloniczne, niedociśnienie ortostatyczne, niedokrwistość, niedrożność jelit, obrzęk naczynioruchowy, ostre zapalenie trzustki, piorunująca martwica wątroby, posocznica, późna dyskineza, priapizm, śpiączka hiperosmolarna, śródmiąższowe zapalenie nerek, uspokojenie polekowe, wysięk osierdziowy, zaburzenia obsesyjno-kompulsyjne, zaburzenia psychotyczne, zaburzenia tolerancji glukozy, zachłystowe zapalenie płuc, zapalenie błon surowiczych, zapalenie mięśnia sercowego, zapalenie osierdzia, zapalenie wątroby, zapaść krążeniowa, zawroty głowy, zespół niespokojnych nóg, złośliwy zespół neuroleptyczny, żółtaczka cholestatyczna, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa - Leksykon leków
Przedawkowanie – Theraflu ExtraGRIP 650 mg + 10 mg + 20 mg
Przedawkowanie Theraflu ExtraGRIP, zawierającego paracetamol 650 mg, fenylefryny chlorowodorek 10 mg oraz feniraminy maleinian 20 mg, stanowi poważne zagrożenie zdrowotne, głównie z powodu toksycznego działania paracetamolu na wątrobę. Objawy uszkodzenia wątroby pojawiają się opóźnione, w ciągu 24-48 godzin od przedawkowania, z maksymalnym nasileniem po 4-6 dniach, co może prowadzić do niewydolności wątroby, konieczności przeszczepienia lub zgonu. Dodatkowo, zatrucie paracetamolem może wywołać ostre zapalenie trzustki. Fenylefryna powoduje objawy nadciśnienia tętniczego, drażliwości, niepokoju, a w ciężkich przypadkach splątanie, halucynacje, drgawki i zaburzenia rytmu serca. Feniramina może indukować drgawki, zaburzenia świadomości i śpiączkę, szczególnie u dzieci.
arytmia, bradykardia odruchowa, drażliwość, drgawka, feniramina, fentolamina, fenylefryna, halucynacja, metionina, N-acetylocysteina, nadciśnienie tętnicze, niepokój, niewydolność wątroby, ostre zapalenie trzustki, paracetamol, przełom nadciśnieniowy, receptor alfa-adrenergiczny, śpiączka, splątanie, Theraflu ExtraGRIP, uszkodzenie wątroby, zaburzenie rytmu serca, zaburzenie świadomości, zatrucie paracetamolem - Leksykon leków
Działania niepożądane – Sumilar Duo 10 mg + 5 mg
Sumilar Duo, zawierający ramipryl i amlodypinę, wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych o różnej częstości i nasileniu. Najczęstsze działania niepożądane ramiprylu to kaszel (≥1/10), bóle głowy, zawroty głowy, niedociśnienie tętnicze, zaburzenia żołądkowo-jelitowe (nudności, biegunka), wysypka plamisto-grudkowa, skurcze i bóle mięśni oraz zmęczenie. Amlodypina najczęściej powoduje obrzęk okolicy kostek (≥1/10), senność, kołatanie serca, zaczerwienienie twarzy, nudności i zmęczenie. Szczególnie istotne są ciężkie działania niepożądane, takie jak agranulocytoza, pancytopenia, niedokrwistość hemolityczna, zawał mięśnia sercowego, obrzęk naczynioruchowy, zapalenie naczyń, skurcz oskrzeli, ostre zapalenie trzustki, niewydolność wątroby i nerek oraz ciężkie reakcje skórne (zespół Stevensa-Johnsona, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka). Częstość występowania tych poważnych zdarzeń jest bardzo rzadka (<1/10 000) lub nieznana.
agranulocytoza, amlodypina, częstoskurcz komorowy, hiperkaliemia, kołatanie serca, leukopenia, małopłytkowość, migotanie przedsionków, niedociśnienie ortostatyczne, niedociśnienie tętnicze, niedokrwistość hemolityczna, niewydolność wątroby, obrzęk kostek, obrzęk naczynioruchowy, ostra niewydolność nerek, ostre zapalenie trzustki, pancytopenia, parestezje, ramipryl, rumień wielopostaciowy, skurcz oskrzeli, suchy kaszel, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, zapalenie błony śluzowej żołądka, zapalenie naczyń krwionośnych, zapalenie oskrzeli, zapalenie wątroby, zapalenie zatok, zawał mięśnia sercowego, zespół Stevensa-Johnsona, złuszczające zapalenie skóry, zmiany skórne