Ostrzeżenia ogólne

Produkt leczniczy Metsigletic nie powinien być stosowany u pacjentów z cukrzycą typu 1. Jest to przeciwwskazanie bezwzględne. Ponadto produkt ten nie może być stosowany w leczeniu kwasicy ketonowej w przebiegu cukrzycy, niezależnie od jej typu.¹

Ryzyko ostrego zapalenia trzustki

Stosowanie inhibitorów DPP-4, do których należy sytagliptyna, wiąże się z ryzykiem wystąpienia ostrego zapalenia trzustki. Pacjenci powinni zostać poinformowani o charakterystycznych objawach tego stanu, w szczególności o uporczywym, silnym bólu brzucha. Ważne jest, aby pacjenci byli świadomi, że w przypadku wystąpienia takich objawów powinni natychmiast skontaktować się z lekarzem.²

W razie podejrzenia zapalenia trzustki należy natychmiast przerwać stosowanie produktu Metsigletic oraz innych produktów leczniczych, które mogłyby powodować ten stan. Obserwacje kliniczne wykazały, że po odstawieniu sytagliptyny (zarówno z leczeniem wspomagającym, jak i bez) zapalenie trzustki zwykle ustępuje, jednak odnotowano bardzo rzadkie przypadki martwiczego lub krwotocznego zapalenia trzustki, a nawet zgony.³

W przypadku potwierdzenia ostrego zapalenia trzustki nie należy ponownie rozpoczynać leczenia produktem Metsigletic. Szczególną ostrożność należy zachować przy kwalifikacji do leczenia pacjentów, u których w wywiadzie stwierdzono zapalenie trzustki.⁴

Kwasica mleczanowa

Kwasica mleczanowa stanowi bardzo rzadkie, ale potencjalnie śmiertelne powikłanie metaboliczne, które może wystąpić w trakcie leczenia metforminą. To powikłanie występuje najczęściej w sytuacji ostrego pogorszenia czynności nerek, w przebiegu chorób układu krążenia, chorób układu oddechowego lub posocznicy.⁵

Nagłe pogorszenie czynności nerek prowadzi do kumulacji metforminy w organizmie, co znacząco zwiększa ryzyko wystąpienia kwasicy mleczanowej. W przypadku odwodnienia spowodowanego przez ciężkie wymioty, biegunkę, gorączkę lub zmniejszoną podaż płynów, należy tymczasowo wstrzymać stosowanie metforminy. W takiej sytuacji pacjent powinien niezwłocznie skontaktować się z lekarzem prowadzącym.⁶

Należy zachować szczególną ostrożność podczas wprowadzania leków, które mogą zaburzać czynność nerek (takich jak leki przeciwnadciśnieniowe, moczopędne, NLPZ) u pacjentów przyjmujących metforminę.⁷

Dodatkowe czynniki ryzyka kwasicy mleczanowej

• Nadmierne spożycie alkoholu
• Niewydolność wątroby
• Źle kontrolowana cukrzyca
• Ketoza
• Długotrwałe głodzenie
• Stany związane z niedotlenieniem
• Jednoczesne stosowanie produktów leczniczych mogących wywołać kwasicę mleczanową

⁸

Pacjentów oraz ich opiekunów należy szczegółowo poinformować o ryzyku wystąpienia kwasicy mleczanowej oraz jej objawach. Kwasica mleczanowa charakteryzuje się występowaniem następujących objawów: duszność kwasicza, ból brzucha, skurcze mięśni, astenia (osłabienie) i hipotermia (obniżona temperatura ciała), po których może nastąpić śpiączka. W przypadku wystąpienia jakichkolwiek objawów sugerujących ten stan pacjent powinien natychmiast odstawić metforminę i szukać pomocy medycznej.⁹

W badaniach laboratoryjnych kwasica mleczanowa objawia się poprzez:

• zmniejszenie wartości pH krwi (<7,35)
• zwiększenie stężenia mleczanów w osoczu (>5 mmol/l)
• zwiększenie luki anionowej
• zwiększenie stosunku mleczanów do pirogronianów

¹⁰

Monitorowanie czynności nerek

Wartość GFR (współczynnika przesączania kłębuszkowego) powinna być oznaczona u pacjenta przed rozpoczęciem leczenia produktem Metsigletic, a następnie regularnie kontrolowana w trakcie terapii. Produkt leczniczy Metsigletic jest przeciwwskazany u pacjentów z GFR <30 ml/min.¹¹

W przypadku wystąpienia stanów, które mogą niekorzystnie wpływać na czynność nerek (np. odwodnienie, ciężkie infekcje, wstrząs), należy tymczasowo odstawić produkt leczniczy Metsigletic i monitorować czynność nerek.¹²

Ryzyko hipoglikemii

Pacjenci przyjmujący Metsigletic w skojarzeniu z pochodnymi sulfonylomocznika lub insuliną mogą być narażeni na zwiększone ryzyko wystąpienia hipoglikemii. W takich przypadkach może być konieczne zmniejszenie dawki pochodnej sulfonylomocznika lub insuliny, aby zminimalizować to ryzyko.¹³

Reakcje nadwrażliwości

Po wprowadzeniu sytagliptyny do obrotu zgłaszano występowanie ciężkich reakcji nadwrażliwości u pacjentów leczonych tym lekiem. Reakcje te obejmują:

• Anafilaksję – potencjalnie zagrażającą życiu, uogólnioną reakcję alergiczną
• Obrzęk naczynioruchowy – nagły obrzęk skóry, tkanki podskórnej, błon śluzowych lub tkanek podśluzówkowych
• Złuszczające choroby skóry, w tym zespół Stevensa-Johnsona – ciężka reakcja skórna charakteryzująca się złuszczaniem naskórka i błon śluzowych

¹⁴

Reakcje nadwrażliwości zwykle pojawiają się w ciągu pierwszych 3 miesięcy od rozpoczęcia leczenia sytagliptyną, a w niektórych przypadkach nawet po podaniu pierwszej dawki leku. W przypadku podejrzenia reakcji nadwrażliwości należy natychmiast przerwać stosowanie produktu Metsigletic, ocenić możliwe alternatywne przyczyny wystąpienia objawów oraz rozważyć wdrożenie innej metody leczenia cukrzycy.¹⁵

Pemfigoid pęcherzowy

W okresie po wprowadzeniu do obrotu inhibitorów DPP-4, w tym sytagliptyny, zgłaszano przypadki wystąpienia pemfigoidu pęcherzowego u pacjentów leczonych tymi lekami. Jest to autoimmunologiczna choroba skóry charakteryzująca się tworzeniem pęcherzy na skórze i błonach śluzowych. W przypadku podejrzenia pemfigoidu pęcherzowego należy przerwać stosowanie produktu Metsigletic i skierować pacjenta do dermatologa w celu diagnostyki i leczenia.¹⁶

Postępowanie przy zabiegach chirurgicznych

Stosowanie produktu leczniczego Metsigletic musi zostać przerwane bezpośrednio przed zabiegiem chirurgicznym w znieczuleniu ogólnym, podpajęczynówkowym lub zewnątrzoponowym. Leczenie można wznowić nie wcześniej niż po 48 godzinach od zabiegu chirurgicznego lub od momentu wznowienia odżywiania doustnego. Warunkiem wznowienia terapii jest ponowna ocena czynności nerek i potwierdzenie jej stabilności.¹⁷

Stosowanie środków kontrastowych zawierających jod

Donaczyniowe podanie jodowych środków kontrastowych może prowadzić do nefropatii, powodując kumulację metforminy i zwiększenie ryzyka kwasicy mleczanowej. W związku z tym należy:

• Przerwać stosowanie produktu Metsigletic przed badaniem lub podczas badania obrazowego z użyciem jodowego środka kontrastowego
• Nie stosować produktu przez co najmniej 48 godzin po badaniu
• Wznowić podawanie produktu tylko po ponownej ocenie czynności nerek i potwierdzeniu jej stabilności

¹⁸

Zmiana stanu klinicznego pacjentów z uprzednio kontrolowaną cukrzycą typu 2

Pacjenci z cukrzycą typu 2, u których wcześniej uzyskano dobrą kontrolę glikemii za pomocą produktu Metsigletic, ale u których wystąpiły nieprawidłowe wyniki badań laboratoryjnych lub objawy kliniczne (zwłaszcza o niesprecyzowanym i niejasnym charakterze), powinni zostać niezwłocznie poddani ocenie pod kątem możliwości wystąpienia kwasicy ketonowej lub kwasicy mleczanowej.¹⁹

Badanie diagnostyczne powinno obejmować:

• Poziom elektrolitów w surowicy
• Poziom ketonów w surowicy
• Stężenie glukozy we krwi
• W przypadku wskazań klinicznych – oznaczenie odczynu pH krwi, stężenia mleczanów, pirogronianów i metforminy

²⁰

W przypadku rozpoznania jakiegokolwiek rodzaju kwasicy, należy natychmiast przerwać stosowanie produktu Metsigletic i wdrożyć odpowiednie postępowanie lecznicze.²¹

Zawartość sodu w produkcie

²²