Działania niepożądane leku Metsigletic (sytagliptyna + metformina)

Lek Metsigletic, zawierający sytagliptynę (50 mg) w połączeniu z metforminą (850 mg lub 1000 mg), może powodować różnorodne działania niepożądane o zróżnicowanej częstości występowania i nasileniu. Poniższa analiza przedstawia szczegółowy przegląd profilu bezpieczeństwa tego złożonego produktu leczniczego przeznaczonego do terapii cukrzycy typu 2.¹

Profil bezpieczeństwa preparatu

Choć nie prowadzono odrębnych badań klinicznych dla Metsigletic w formie tabletek, wykazano jego biorównoważność z jednoskładnikowymi preparatami sytagliptyny i metforminy podawanymi jednocześnie. W ramach monitorowania bezpieczeństwa stosowania zaobserwowano szereg istotnych klinicznie działań niepożądanych, w tym przypadki zapalenia trzustki oraz reakcje nadwrażliwości.²

Szczególną uwagę należy zwrócić na przypadki hipoglikemii, której częstość występowania wzrasta znacząco przy terapii skojarzonej z pochodnymi sulfonylomocznika (13,8%) lub insuliną (10,9%).³

Klasyfikacja częstości występowania działań niepożądanych

Działania niepożądane klasyfikowane są według następujących kategorii częstości:<sup data-drug="Metsigletic" data-section="Działania niepożądane" title="Częstości występowania określono jako występujące: bardzo często (≥1/10); często (≥1/100 do <1/10); niezbyt często (≥1/1 000 do < 1/100); rzadko (≥1/10 000 do <1/1 000); bardzo rzadko (4

• Bardzo często: ≥1/10 przypadków
• Często: ≥1/100 do <1/10 przypadków
• Niezbyt często: ≥1/1 000 do <1/100 przypadków
• Rzadko: ≥1/10 000 do <1/1 000 przypadków
• Bardzo rzadko: <1/10 000 przypadków
• Częstość nieznana: nie można określić na podstawie dostępnych danych

Szczegółowa tabela działań niepożądanych leku Metsigletic

Poniższa tabela przedstawia kompleksowe zestawienie działań niepożądanych zgłaszanych podczas stosowania sytagliptyny i metforminy, zarówno w monoterapii jak i w leczeniu skojarzonym, na podstawie kontrolowanych badań klinicznych z placebo oraz z monitorowania po wprowadzeniu leku do obrotu.⁵

Szczegółowa analiza wybranych działań niepożądanych

Obserwuje się zróżnicowaną częstość występowania działań niepożądanych w zależności od schematu terapeutycznego. Szczególnie istotne jest, że przy stosowaniu sytagliptyny i metforminy w skojarzeniu z innymi lekami przeciwcukrzycowymi niektóre działania niepożądane występują częściej niż przy monoterapii.⁶

Do takich działań niepożądanych należą:

• Hipoglikemia – występuje bardzo często w skojarzeniu z pochodnymi sulfonylomocznika lub insuliną⁷
• Zaparcia – często występują przy jednoczesnym stosowaniu pochodnych sulfonylomocznika⁸
• Obrzęki obwodowe – często występują przy stosowaniu w połączeniu z pioglitazonem⁹
• Ból głowy i suchość w ustach – niezbyt często występują podczas skojarzonego leczenia z insuliną¹⁰

Działania niepożądane związane z sytagliptyną

W badaniach porównujących monoterapię sytagliptyną w dawce 100 mg raz na dobę z placebo, zaobserwowano następujące specyficzne działania niepożądane:¹¹

• Ból głowy
• Hipoglikemia
• Zaparcia
• Zawroty głowy

Dodatkowo zgłaszano często (z częstością ≥5%) zakażenia górnych dróg oddechowych oraz zapalenie błony śluzowej nosogardła, jak również niezbyt często (z częstością >0,5% większą niż w grupie placebo) zapalenie kości i stawów oraz ból kończyn.^{0,5% większą u pacjentów leczonych sytagliptyną niż w grupie kontrolnej).”>12}

Działania niepożądane związane z metforminą

Zaburzenia żołądkowo-jelitowe są bardzo częstymi działaniami niepożądanymi podczas stosowania metforminy, zarówno w badaniach klinicznych, jak i w okresie po wprowadzeniu leku do obrotu.¹³ Do najczęstszych należą:

• Nudności
• Wymioty
• Biegunka
• Ból brzucha
• Utrata apetytu

Objawy te występują najczęściej na początku leczenia i w większości przypadków ustępują samoistnie.¹⁴

Inne działania niepożądane związane z metforminą to:

• Metaliczny posmak w ustach – często¹⁵
• Kwasica mleczanowa – bardzo rzadko¹⁶
• Zaburzenia czynności wątroby, zapalenie wątroby – bardzo rzadko¹⁷
• Pokrzywka, rumień i świąd – bardzo rzadko¹⁸

Szczególną uwagę należy zwrócić na to, że długotrwałe leczenie metforminą wiąże się ze zmniejszeniem wchłaniania witaminy B12, co w rzadkich przypadkach może prowadzić do klinicznie istotnego niedoboru, manifestującego się jako niedokrwistość megaloblastyczna.¹⁹

Bezpieczeństwo sercowo-naczyniowe – wyniki badania TECOS

Badanie TECOS (Trial Evaluating Cardiovascular Outcomes with Sitagliptin) oceniało wpływ sytagliptyny na układ sercowo-naczyniowy. W badaniu uczestniczyło 7332 pacjentów leczonych sytagliptyną (100 mg/dobę lub 50 mg/dobę przy eGFR ≥30 i <50 ml/min/1,73 m²) oraz 7339 pacjentów otrzymujących placebo.<sup data-drug="Metsigletic" data-section="Działania niepożądane" title="Do badania TECOS (ang. TECOS, Trial Evaluating Cardiovascular Outcomes with Sitagliptin), oceniającego wpływ sytagliptyny na układ sercowo-naczyniowy włączono 7332 pacjentów leczonych sytagliptyną w dawce 100 mg na dobę (lub 50 mg na dobę, jeśli wartość początkowa eGFR wynosi ≥30 i 20

Najważniejsze wyniki badania TECOS dotyczące bezpieczeństwa:

• Całkowita częstość występowania ciężkich działań niepożądanych była podobna w grupie leczonej sytagliptyną i w grupie placebo²¹
• Ciężka hipoglikemia u pacjentów stosujących jednocześnie insulinę i/lub sulfonylomocznik: 2,7% w grupie sytagliptyny vs 2,5% w grupie placebo²²
• Ciężka hipoglikemia u pacjentów niestosujących insuliny i/lub sulfonylomocznika: 1,0% w grupie sytagliptyny vs 0,7% w grupie placebo²³
• Potwierdzone przypadki zapalenia trzustki: 0,3% w grupie sytagliptyny vs 0,2% w grupie placebo²⁴

Monitorowanie i zgłaszanie działań niepożądanych

Po dopuszczeniu produktu leczniczego Metsigletic do obrotu kluczowe znaczenie ma zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych. Umożliwia to stałe monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka stosowania tego preparatu.²⁵

Personel medyczny powinien zgłaszać wszelkie podejrzewane działania niepożądane za pośrednictwem Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych:²⁶

• Adres: Al. Jerozolimskie 181C, 02-222 Warszawa
• Tel.: + 48 22 49 21 301
• Faks: + 48 22 49 21 309
• Strona internetowa do zgłoszeń: https://smz.ezdrowie.gov.pl

Działania niepożądane można również zgłaszać bezpośrednio do podmiotu odpowiedzialnego posiadającego pozwolenie na dopuszczenie leku do obrotu.²⁷