Właściwości farmakodynamiczne leku Metsigletic

Metsigletic należy do grupy farmakoterapeutycznej określanej jako złożone doustne leki hipoglikemizujące (kod ATC: A10BD07). Preparat zawiera połączenie dwóch substancji przeciwcukrzycowych o komplementarnych mechanizmach działania: chlorowodorek sytagliptyny, który jest inhibitorem dipeptydylopeptydazy 4 (DPP-4) oraz chlorowodorek metforminy należący do biguanidów. Takie połączenie zapewnia lepszą kontrolę glikemii u pacjentów z cukrzycą typu 2.¹

Mechanizm działania sytagliptyny

Chlorowodorek sytagliptyny jednowodny po podaniu doustnym działa jako aktywny, silny i wysoce selektywny inhibitor enzymu dipeptydylopeptydazy 4 (DPP-4). Inhibitory DPP-4 należą do grupy substancji wzmacniających działanie inkretyn. Poprzez hamowanie enzymu DPP-4, sytagliptyna zwiększa stężenie dwóch głównych czynnych inkretyn: glukagonopodobnego peptydu-1 (GLP-1) oraz zależnego od glukozy polipeptydu insulinotropowego (GIP).²

Inkretyny stanowią część endogennego systemu zaangażowanego w fizjologiczną regulację homeostazy glukozy. Gdy stężenie glukozy we krwi jest prawidłowe lub podwyższone, GLP-1 i GIP zwiększają syntezę insuliny oraz jej uwalnianie z komórek beta trzustki. Dodatkowo GLP-1 redukuje wydzielanie glukagonu przez komórki alfa trzustki, co prowadzi do zmniejszenia produkcji glukozy w wątrobie.³

Istotny jest fakt, że gdy stężenie glukozy we krwi jest niskie, nie obserwuje się wzmocnienia uwalniania insuliny ani hamowania wydzielania glukagonu. Sytagliptyna charakteryzuje się wysoką selektywnością wobec enzymu DPP-4 i w stężeniach terapeutycznych nie hamuje blisko spokrewnionych enzymów DPP-8 lub DPP-9.⁴

Pod względem struktury chemicznej i działania farmakologicznego sytagliptyna różni się od innych grup leków przeciwcukrzycowych, takich jak:

• Analogi GLP-1
• Insulina
• Pochodne sulfonylomocznika
• Meglitynidy
• Biguanidy
• Agoniści aktywowanych przez proliferatory peroksysomów receptorów gamma (PPARγ)
• Inhibitory alfa-glukozydazy
• Analogi amyliny

⁵

Interakcje sytagliptyny i metforminy w działaniu na inkretyny

Badania z udziałem zdrowych osób wykazały, że sytagliptyna i metformina działają komplementarnie na poziom inkretyn. Sama sytagliptyna zwiększa stężenie aktywnej postaci GLP-1, natomiast metformina zwiększa w podobnym stopniu stężenie zarówno aktywnej postaci, jak i całkowitego GLP-1. Jednoczesne stosowanie obu substancji wywiera addytywny wpływ na stężenie aktywnej postaci GLP-1. Dodatkowo zaobserwowano, że sytagliptyna powoduje wzrost stężenia aktywnej postaci GIP, podczas gdy metformina nie wykazuje takiego działania.⁶

Skuteczność kliniczna i bezpieczeństwo stosowania sytagliptyny

Sytagliptyna wykazała poprawę kontroli glikemii zarówno w monoterapii, jak i w leczeniu skojarzonym.⁷

W badaniach klinicznych monoterapia sytagliptyną znacząco poprawiała kontrolę glikemii poprzez:

• Obniżenie stężenia hemoglobiny glikowanej (HbA1c) – marker długoterminowej kontroli glikemii
• Redukcję poziomu glukozy na czczo
• Zmniejszenie stężenia glukozy poposiłkowej

⁸

Obniżenie stężenia glukozy w osoczu na czczo było obserwowane już po 3 tygodniach leczenia, co stanowi pierwszy punkt czasowy, w którym dokonywano pomiaru tego parametru. Istotne jest to, że częstość występowania hipoglikemii u pacjentów leczonych sytagliptyną była porównywalna z grupą przyjmującą placebo. Dodatkowo, terapia sytagliptyną nie powodowała przyrostu masy ciała w porównaniu do wartości wyjściowych.⁹

Stosowanie sytagliptyny prowadziło również do poprawy wartości markerów zastępczych czynności komórek beta trzustki, co zostało potwierdzone poprzez korzystne zmiany w następujących parametrach:

• Wskaźnik HOMA-β (model oceny homeostazy funkcji komórek beta)
• Stosunek stężeń proinsuliny do insuliny
• Reaktywność komórek beta w teście tolerancji glukozy z częstym pobieraniem próbek

¹⁰