inkretyny

Inkretyny to grupa hormonów peptydowych wydzielanych przez komórki enteroendokrynne przewodu pokarmowego w odpowiedzi na spożycie pokarmu. Główne inkretyny to glukagonopodobny peptyd-1 (GLP-1) oraz glukozozależny peptyd insulinotropowy (GIP).

Fizjologiczna rola inkretyn polega na stymulacji wydzielania insuliny w sposób zależny od stężenia glukozy we krwi, co określane jest jako efekt inkretynowy. Hormony te odpowiadają za około 50-70% poposiłkowego wydzielania insuliny u osób zdrowych. Dodatkowo GLP-1 hamuje wydzielanie glukagonu, spowalnia opróżnianie żołądka oraz zmniejsza łaknienie.

U pacjentów z cukrzycą typu 2 obserwuje się osłabienie efektu inkretynowego, co przyczynia się do zaburzeń homeostazy glukozy. Zjawisko to stało się podstawą do opracowania leków inkretynowych, takich jak agoniści receptora GLP-1 (np. liraglutyd, semaglutyd, dulaglutyd) oraz inhibitory dipeptydylopeptydazy-4 (DPP-4), enzymu odpowiedzialnego za degradację inkretyn (np. sitagliptyna, wildagliptyna).

Leki oparte na działaniu inkretyn, szczególnie agoniści receptora GLP-1, wykazują nie tylko działanie hipoglikemizujące, ale również korzystnie wpływają na redukcję masy ciała, ciśnienie tętnicze oraz parametry lipidowe. Najnowsze badania wskazują również na ich korzystny wpływ na układ sercowo-naczyniowy i nerkowy, co czyni je ważnym elementem terapii cukrzycy typu 2.

Powiązane wpisy

  1. 12.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl