komórki alfa
Komórki alfa (α) stanowią jedną z głównych populacji komórek endokrynnych wysp trzustkowych, odpowiadającą za produkcję i wydzielanie glukagonu. Komórki te stanowią około 15-20% wszystkich komórek wysp Langerhansa i są zlokalizowane głównie na obwodzie wysp.
Glukagon produkowany przez komórki alfa jest hormonem peptydowym, który działa antagonistycznie do insuliny, podnosząc poziom glukozy we krwi poprzez stymulację glikogenolizy i glukoneogenezy w wątrobie. Wydzielanie glukagonu jest stymulowane przez hipoglikemię oraz przez aktywację układu współczulnego.
Dysfunkcja komórek alfa odgrywa istotną rolę w patogenezie cukrzycy. W cukrzycy typu 2 obserwuje się paradoksalnie zwiększone wydzielanie glukagonu pomimo hiperglikemii, co przyczynia się do nasilenia hiperglikemii. W cukrzycy typu 1 natomiast utrata komórek beta prowadzi do zaburzenia mechanizmów parakrynnej regulacji komórek alfa, skutkując nieprawidłowym wydzielaniem glukagonu.
Najnowsze badania sugerują, że komórki alfa wykazują znaczną plastyczność i w pewnych warunkach mogą ulegać transdyferencjacji do komórek beta, co stwarza potencjalne możliwości terapeutyczne w leczeniu cukrzycy.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Vimetso 50 mg + 850 mg
Produkt leczniczy Vimetso, zawierający wildagliptynę (50 mg) oraz metforminę (850 mg lub 1000 mg), stanowi złożoną terapię doustną dla pacjentów z cukrzycą typu 2, wykorzystując synergistyczne mechanizmy działania obu substancji. Wildagliptyna, jako inhibitor DPP-4, zwiększa stężenie endogennych inkretyn GLP-1 i GIP, co poprawia glukozozależne wydzielanie insuliny przez komórki beta trzustki oraz reguluje wydzielanie glukagonu przez komórki alfa, prowadząc do ograniczenia wątrobowego wytwarzania glukozy i obniżenia glikemii. Metformina, z grupy biguanidów, działa poprzez hamowanie glukoneogenezy i glikogenolizy w wątrobie, zwiększenie insulinowrażliwości tkanek obwodowych oraz opóźnienie wchłaniania glukozy w jelitach, co skutkuje obniżeniem zarówno podstawowego, jak i poposiłkowego stężenia glukozy. Dodatkowo metformina korzystnie wpływa na profil lipidowy, redukując stężenia cholesterolu całkowitego, LDL oraz trójglicerydów.
badanie UKPDS, biguanid, cholesterol całkowity, cholesterol LDL, cukrzyca typu 2, dipeptydylopeptydaza 4, enzym DPP-4, GIP, glikogenoliza, GLP-1, glukagonopodobny peptyd-1, glukoneogeneza, glukozozależny polipeptyd insulinotropowy, hipoglikemia, inkretyny, komórki alfa, komórki beta, metformina, powikłania naczyniowe, sulfonylomocznik, syntaza glikogenu, trójglicerydy, wildagliptyna, wskaźnik HOMA-β, wysepki Langerhansa, zawał mięśnia sercowego - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Vildagliptin + Metformin hydrochloride +pharma 50 mg + 1000 mg
Produkt leczniczy Vildagliptin + Metformin hydrochloride +pharma, należący do grupy leków doustnych hipoglikemizujących (kod ATC: A10BD08), łączy wildagliptynę – selektywny inhibitor DPP-4, zwiększający stężenie endogennych inkretyn (GLP-1, GIP) i poprawiający funkcję komórek beta trzustki – z metforminą, biguanidem hamującym glukoneogenezę i glikogenolizę w wątrobie oraz zwiększającym insulinowrażliwość tkanek obwodowych. Wildagliptyna w dawce 50-100 mg/dobę poprawia markery czynności komórek beta (HOMA-β, stosunek proinsulina/insulina) bez ryzyka hipoglikemii u osób z prawidłową glikemią. Metformina, stosowana w dawkach około 1000-2000 mg/dobę, wykazuje korzystny wpływ na profil lipidowy, zmniejszając stężenia cholesterolu całkowitego, LDL i trójglicerydów. Badania kliniczne, w tym UKPDS, potwierdzają redukcję ryzyka powikłań cukrzycy, zgonów związanych z cukrzycą oraz zawałów mięśnia sercowego u pacjentów leczonych metforminą.
badanie UKPDS, badanie VERIFY, cukrzyca typu 2, GIP, gliklazyd, glikogenoliza, glimepiryd, GLP-1, glukoneogeneza, hemoglobina glikowana, hipoglikemia, inkretyny, insulina bazalna, komórki alfa, komórki beta, metformina chlorowodorek, niepowodzenie leczenia, niewydolność serca, peptydaza dipeptydylowa-4, pioglitazon, terapia trójlekowa, test tolerancji posiłku, wildagliptyna, zawał mięśnia sercowego, zdarzenie sercowo-naczyniowe - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – AGARTHA 50 mg
Wildagliptyna (AGARTHA) jest silnym, selektywnym inhibitorem DPP-4, stosowanym w leczeniu cukrzycy typu 2, który poprzez zahamowanie enzymu zwiększa stężenia endogennych inkretyn GLP-1 i GIP, poprawiając funkcję komórek beta trzustki i wrażliwość na glukozę. Leczenie wildagliptyną w dawkach 50-100 mg/dobę skutkuje istotną poprawą markerów czynności komórek beta, takich jak HOMA-β, oraz redukcją HbA1c, szczególnie u pacjentów z wyższymi wartościami wyjściowymi. W badaniach klinicznych obejmujących ponad 15 000 pacjentów wykazano, że wildagliptyna w monoterapii lub w skojarzeniu z metforminą, sulfonylomocznikami, tiazolidynodionami czy insuliną, obniża HbA1c średnio o 0,5-1,82%, przy czym większe redukcje obserwowano w terapii skojarzonej (np. wildagliptyna 50 mg dwa razy na dobę z metforminą 1000 mg dwa razy na dobę – spadek HbA1c o 1,82%). Ponadto wildagliptyna nie powoduje istotnego przyrostu masy ciała, a częstość hipoglikemii jest niższa w porównaniu z glimepirydem czy gliklazydem.
cukrzyca typu 2, frakcja wyrzutowa lewej komory, glikemia, gliklazyd, glimepiryd, glukagon, glukagonopodobny peptyd-1, hemoglobina glikowana, hiperglikemia, hipoglikemia, HOMA-β, inhibitor DPP-4, insulina bazalna, komórki alfa, komórki beta, metformina, obrzęk obwodowy, opróżnianie żołądkowe, pioglitazon, pochodna sulfonylomocznika, proinsulina, rozyglitazon, tiazolidynodion, udar mózgu, wątrobowe wydzielanie glukozy, wildagliptyna, wydzielanie insuliny, wysepki Langerhansa, zastoinowa niewydolność serca, zawał mięśnia sercowego, zdarzenie sercowo-naczyniowe, żołądkowy peptyd hamujący - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Agartha DUO 50 mg + 850 mg
Produkt leczniczy Agartha DUO, zawierający wildagliptynę i metforminę, jest złożonym lekiem doustnym stosowanym w terapii cukrzycy typu 2, działającym poprzez synergistyczne mechanizmy hipoglikemizujące. Wildagliptyna, jako selektywny inhibitor DPP-4, zwiększa stężenie endogennych inkretyn GLP-1 i GIP, co poprawia funkcję komórek beta trzustki i zwiększa wydzielanie insuliny zależne od glukozy, a także reguluje wydzielanie glukagonu przez komórki alfa. Metformina natomiast zmniejsza wątrobową produkcję glukozy, zwiększa insulinowrażliwość mięśni oraz opóźnia jelitowe wchłanianie glukozy, nie wywołując hipoglikemii ani przyrostu masy ciała. Dawkowanie wildagliptyny w zakresie 50-100 mg/dobę znacząco poprawia markery czynności komórek beta, takie jak HOMA-β i stosunek proinsuliny do insuliny.
badanie UKPDS, cholesterol całkowity, cholesterol LDL, cukrzyca typu 2, glikogenoliza, glukagonopodobny peptyd-1, glukoneogeneza, hipoglikemia, HOMA-β, inkretyny, insulina, komórki alfa, kontrola glikemii, metformina, peptydaza dipeptydylowa-4, pochodna sulfonylomocznika, stężenie glukozy, syntaza glikogenu, transportery glukozy, trójglicerydy, wildagliptyna, wydzielanie glukagonu, wydzielanie insuliny, zawał mięśnia sercowego, żołądkowy peptyd hamujący - Leksykon substancji czynnych
Sitagliptyna – Właściwości farmakodynamiczne
Sitagliptyna jest silnym i wysoce selektywnym inhibitorem dipeptydylopeptydazy 4 (DPP-4), stosowanym w terapii cukrzycy typu 2. Mechanizm działania polega na hamowaniu DPP-4, co zwiększa stężenia aktywnych inkretyn GLP-1 i GIP, prowadząc do glukozozależnego wzrostu wydzielania insuliny oraz hamowania wydzielania glukagonu. Dzięki temu sitagliptyna obniża stężenie glukozy na czczo i po posiłku oraz redukuje HbA1c, przy minimalnym ryzyku hipoglikemii i neutralnym wpływie na masę ciała. W badaniach klinicznych wykazano poprawę funkcji komórek beta trzustki, co potwierdzają wskaźniki HOMA-β oraz stosunek proinsuliny do insuliny. Sitagliptyna charakteryzuje się wysoką selektywnością wobec DPP-4, nie wpływając na enzymy DPP-8 i DPP-9, co przekłada się na korzystny profil bezpieczeństwa.
aktywna postać GLP-1, analog amyliny, analog GLP-1, badanie TECOS, cukrzyca typu 2, działania niepożądane sercowo-naczyniowe, glikemia na czczo, glikemia poposiłkowa, glukagon, glukagonopodobny peptyd-1, glukoneogeneza wątrobowa, hemoglobina A1C, hipoglikemia, homeostaza glukozy, inhibitor alfa-glukozydazy, inhibitor DPP-4, inkretyny, insulina glargine, komórki alfa, komórki beta, kontrola glikemii, leczenie skojarzone, niewydolność serca, osocze krwi, pioglitazon, pochodna sulfonylomocznika, polipeptyd insulinotropowy, receptor PPARγ, stosunek proinsuliny do insuliny, test tolerancji glukozy, wskaźnik HOMA-β, wychwyt glukozy - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Gliptivil Combo 50 mg + 1000 mg
Gliptivil Combo to lek złożony zawierający wildagliptynę (inhibitor DPP-4) oraz metforminę (biguanid), stosowany w leczeniu cukrzycy typu 2. Wildagliptyna zwiększa stężenie endogennych inkretyn GLP-1 i GIP, co poprawia funkcję komórek beta i alfa trzustki, zwiększając wydzielanie insuliny zależne od glukozy oraz regulując wydzielanie glukagonu, bez ryzyka hipoglikemii u pacjentów z prawidłową glikemią. Metformina działa poprzez zmniejszenie wątrobowej produkcji glukozy, zwiększenie insulinowrażliwości tkanek obwodowych oraz opóźnienie wchłaniania glukozy jelitowej, nie powodując przyrostu masy ciała ani hipoglikemii. Badania kliniczne wykazały, że dodanie wildagliptyny do metforminy obniża HbA1c o 0,7-1,1% po 6 miesiącach, a terapia skojarzona jest skuteczniejsza niż monoterapia metforminą, z korzystniejszym profilem masy ciała i niższym ryzykiem hipoglikemii w porównaniu do leków takich jak pioglitazon, glimepiryd czy gliklazyd.
biguanid, cholesterol LDL, cukrzyca typu 2, GIP, gliklazyd, glikogenoliza, glimepiryd, GLP-1, glukoneogeneza, hemoglobina glikowana, hipoglikemia, HOMA-β, inhibitor DPP-4, inkretyny, insulina bazalna, komórki alfa, komórki beta, kontrola glikemii, metformina, pioglitazon, pochodne sulfonylomocznika, powikłania cukrzycowe, transportery glukozy, trójglicerydy, wildagliptyna, zawał mięśnia sercowego