działanie hamujące ośrodkowe

Działanie hamujące ośrodkowe to mechanizm farmakologiczny polegający na wpływie substancji na ośrodkowy układ nerwowy (OUN), prowadzący do zmniejszenia aktywności neuronalnej w mózgu i/lub rdzeniu kręgowym. Ten typ działania charakteryzuje się tłumieniem przewodnictwa nerwowego, zmniejszeniem pobudliwości neuronów oraz hamowaniem aktywności różnych obszarów mózgu.

Leki wykazujące działanie hamujące ośrodkowe mogą wpływać na różne neuroprzekaźniki, przede wszystkim na GABA (kwas gamma-aminomasłowy) – główny neuroprzekaźnik hamujący w OUN. Do tej grupy należą benzodiazepiny, barbiturany, niektóre leki przeciwpadaczkowe oraz leki nasenne i uspokajające. Inne mechanizmy obejmują hamowanie receptorów glutaminianergicznych, modyfikację przewodnictwa kanałów jonowych czy wpływ na receptory opioidowe.

Klinicznie działanie hamujące ośrodkowe może objawiać się uspokojeniem, zmniejszeniem lęku, sennością, osłabieniem napięcia mięśniowego, działaniem przeciwdrgawkowym, a w większych dawkach może prowadzić do depresji oddechowej, spadku ciśnienia tętniczego i zaburzeń świadomości. Efekty te są wykorzystywane terapeutycznie w leczeniu zaburzeń lękowych, bezsenności, padaczki, stanów pobudzenia psychoruchowego oraz w anestezjologii.

Powiązane wpisy

  1. 12.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl