gwiaździak o wysokim stopniu złośliwości
Gwiaździak o wysokim stopniu złośliwości (ang. high-grade astrocytoma) to agresywny nowotwór pierwotny ośrodkowego układu nerwowego wywodzący się z komórek astrogleju. Według klasyfikacji WHO dzieli się na gwiaździaki anaplastyczne (III stopień złośliwości) oraz glejaki wielopostaciowe (IV stopień złośliwości, glioblastoma), które cechują się szczególnie niekorzystnym rokowaniem.
Klinicznie gwiaździaki o wysokim stopniu złośliwości manifestują się różnorodnymi objawami neurologicznymi, zależnymi od lokalizacji i wielkości guza, w tym bólami głowy, drgawkami, deficytami neurologicznymi, zaburzeniami poznawczymi czy objawami wzmożonego ciśnienia śródczaszkowego. Diagnostyka opiera się na badaniach neuroobrazowych (MRI z kontrastem), a rozpoznanie ostateczne wymaga weryfikacji histopatologicznej.
Leczenie ma charakter skojarzony i obejmuje maksymalnie bezpieczną resekcję neurochirurgiczną, radioterapię oraz chemioterapię (najczęściej temozolomidem). Istotną rolę odgrywają również badania molekularne, w tym ocena statusu IDH, kodelecji 1p/19q, metylacji promotora MGMT, które mają znaczenie prognostyczne i predykcyjne. Mimo nowoczesnych terapii, rokowanie w gwiaździakach wysokozłośliwych pozostaje poważne, ze szczególnie krótkim czasem przeżycia w glioblastoma (mediana około 15 miesięcy).
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Temozolomide Glenmark 100 mg
Temozolomid, lek przeciwnowotworowy z grupy triazenów (kod ATC: L01AX03), wykazuje istotne działanie alkilujące, prowadząc do uszkodzeń DNA nowotworowych komórek poprzez metylację w pozycji O6 i N7 guaniny. W badaniu klinicznym na 573 pacjentach z nowo zdiagnozowanym glejakiem wielopostaciowym, terapia skojarzona temozolomidem (75 mg/m²/dobę podczas radioterapii przez 42-49 dni, następnie monoterapia 150-200 mg/m² w cyklach 5-dniowych co 28 dni, do 6 cykli) znacząco wydłużyła ogólny czas przeżycia (HR=1,59; 95% CI: 1,33-1,91; p<0,0001) w porównaniu do samej radioterapii. Prawdopodobieństwo przeżycia ≥2 lat wyniosło 26% vs. 10%. W grupie pacjentów z gorszym stanem ogólnym (WHO PS=2) nie zaobserwowano różnic w przeżyciu, jednak leczenie było bezpieczne. Profilaktyka PCP była konieczna podczas radioterapii z temozolomidem.
alkilacja, chemioterapia nitrozomocznikiem, działanie cytotoksyczne, glejak pnia mózgu, glejak wielopostaciowy, glejak złośliwy, gwiaździak anaplastyczny, gwiaździak o wysokim stopniu złośliwości, lek alkilujący, lek przeciwnowotworowy, monoterapia temozolomidem, MTIC, odpowiedź całkowita, odpowiedź częściowa, odpowiedź obiektywna, PFS, Pneumocystis jirovecii, pogorszenie stanu neurologicznego, prokarbazyna, radioterapia, rezonans magnetyczny, skala Karnofskiego, stabilizacja choroby, triazen, współczynnik ryzyka, zapalenie płuc - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Temozolomide Fair-Med 250 mg
Temozolomid (kod ATC: L01AX03) jest alkilującym lekiem przeciwnowotworowym z grupy triazenów, dostępnym w kapsułkach o dawkach od 5 mg do 250 mg. Po podaniu ulega szybkiej konwersji do aktywnego metabolitu MTIC, który alkiluje DNA w pozycji O6 i N7 guaniny, prowadząc do uszkodzeń komórkowych i cytotoksyczności. W badaniu klinicznym na 573 pacjentach z nowo zdiagnozowanym glejakiem wielopostaciowym, terapia skojarzona temozolomidem (75 mg/m²/dobę podczas radioterapii, następnie 150-200 mg/m² w cyklach 5-dniowych co 28 dni, do 6 cykli) znacząco wydłużyła medianę przeżycia i zwiększyła 2-letnie przeżycie (26% vs 10% w grupie leczonej wyłącznie radioterapią; HR 1,59, 95% CI: 1,33-1,91, p < 0,0001). Profilaktyka przeciw Pneumocystis carinii była wymagana podczas terapii skojarzonej. W podgrupie pacjentów z gorszym stanem ogólnym (WHO PS=2) nie zaobserwowano istotnej korzyści przeżyciowej, jednak leczenie było dobrze tolerowane.
addukt metylowy DNA, alkilacja guaniny, glejak pnia mózgu, glejak wielopostaciowy, glejak złośliwy, gwiaździak anaplastyczny, gwiaździak o wysokim stopniu złośliwości, jądrowy rezonans magnetyczny, lek alkilujący, lek przeciwnowotworowy, mechanizm cytotoksyczny, monometylo-triazenoimidazolo-karboksamid, monoterapia temozolomidem, ogólny czas przeżycia, skala Karnofskiego, terapia skojarzona, uszkodzenie komórkowe, współczynnik ryzyka, zapalenie płuc Pneumocystis carinii - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Temozolomide Glenmark 180 mg
Temozolomid, należący do grupy leków alkilujących (kod ATC: L01AX03), jest stosowany w leczeniu nowo zdiagnozowanego glejaka wielopostaciowego oraz wznowy glejaków złośliwych i gwiaździaków anaplastycznych. Mechanizm działania opiera się na alkilacji DNA, głównie w pozycji O6 guaniny, co prowadzi do uszkodzeń DNA i apoptozy komórek nowotworowych. W badaniu klinicznym u 573 pacjentów z nowo rozpoznanym glejakiem wielopostaciowym, leczenie skojarzone temozolomidem (75 mg/m²/dobę podczas radioterapii przez 42 dni, następnie 150-200 mg/m² w dniach 1-5 co 28 dni do 6 cykli) znacząco wydłużyło całkowity czas przeżycia w porównaniu do samej radioterapii (HR=1,59; 95% CI: 1,33-1,91; p<0,0001), z 2-letnim przeżyciem odpowiednio 26% vs 10%. W podgrupie pacjentów z gorszym stanem ogólnym (WHO PS=2) korzyści nie potwierdzono, jednak nie zaobserwowano zwiększonego ryzyka toksyczności.
alkilacja guaniny, czas przeżycia wolny od progresji, glejak pnia mózgu, glejak wielopostaciowy, glejak złośliwy, gwiaździak anaplastyczny, gwiaździak o wysokim stopniu złośliwości, lek alkilujący, lek przeciwnowotworowy, monometylo-triazenoimidazolo-karboksamid, odpowiedź całkowita, odpowiedź częściowa, odsetek obiektywnych odpowiedzi, Pneumocystis jirovecii, profil tolerancji leku, radioterapia, rezonans magnetyczny, skala Karnofskiego, stabilizacja choroby, temozolomid, Temozolomide Glenmark, współczynnik ryzyka - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Temozolomide Glenmark 140 mg
Temozolomid, należący do grupy leków alkilujących (kod ATC: L01AX03), wykazuje istotną skuteczność w leczeniu nowotworów glejowych, zwłaszcza glejaka wielopostaciowego (GBM). W badaniu klinicznym z udziałem 573 pacjentów z nowo zdiagnozowanym GBM, terapia skojarzona temozolomidem (75 mg/m² pc. dziennie przez 42-49 dni) i radioterapią znacząco poprawiła ogólny czas przeżycia (HR=1,59; 95% CI: 1,33-1,91; p<0,0001) oraz zwiększyła 2-letnie przeżycie do 26% w porównaniu do 10% przy samej radioterapii. Po przerwie 4-tygodniowej stosowano monoterapię temozolomidem w dawce 150-200 mg/m² pc. przez 5 dni w 28-dniowych cyklach, maksymalnie do 6 cykli. W trakcie terapii skojarzonej konieczna jest profilaktyka zapalenia płuc wywołanego przez Pneumocystis jirovecii. W podgrupie pacjentów z gorszym stanem ogólnym (WHO PS=2) nie zaobserwowano istotnej różnicy w przeżyciu, jednak terapia nie zwiększała ryzyka powikłań.
alkilacja DNA, chemioterapia nitrozomocznikiem, czas przeżycia wolny od progresji, glejak pnia mózgu, glejak wielopostaciowy, glejak złośliwy, gwiaździak anaplastyczny, gwiaździak o wysokim stopniu złośliwości, jądrowy rezonans magnetyczny, lek alkilujący, lek przeciwnowotworowy, monometylo-triazenoimidazolo-karboksamid, monoterapia temozolomidem, ogólny czas przeżycia, Pneumocystis jirovecii, prokarbazyna, radioterapia, skala Karnofskiego, śmierć komórki nowotworowej, temozolomid, terapia skojarzona, triazen, współczynnik ryzyka, zapalenie płuc - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Temozolomide Fair-Med 180 mg
Temozolomid, należący do grupy leków alkilujących (ATC: L01AX03), jest stosowany w terapii nowotworów złośliwych mózgu, w szczególności glejaków. Jego aktywna forma, MTIC, działa poprzez alkilację pozycji O6 i N7 guaniny w DNA, co prowadzi do uszkodzeń i błędnej naprawy DNA, stanowiąc mechanizm cytotoksyczny. W randomizowanym badaniu klinicznym u 573 pacjentów z nowo zdiagnozowanym glejakiem wielopostaciowym, terapia skojarzona temozolomidem (75 mg/m²/dobę przez 42 dni podczas radioterapii, następnie 150-200 mg/m²/dobę przez 5 dni w 28-dniowych cyklach do 6 cykli) wykazała istotne korzyści w ogólnym czasie przeżycia (HR=1,59; 95% CI: 1,33-1,91; p<0,0001) oraz 2-letnim przeżyciu (26% vs 10% w grupie z samą radioterapią). Profilaktyka zapalenia płuc Pneumocystis carinii była konieczna podczas terapii skojarzonej. W podgrupie pacjentów z gorszym stanem ogólnym (WHO PS=2) nie zaobserwowano istotnej różnicy w przeżyciu.
alkilacja guaniny, czas przeżycia wolny od progresji, glejak, glejak pnia mózgu, glejak wielopostaciowy, glejak złośliwy, gwiaździak anaplastyczny, gwiaździak o wysokim stopniu złośliwości, jądrowy rezonans magnetyczny, lek alkilujący, lek przeciwnowotworowy, monometylo-triazenoimidazolo-karboksamid, nowotwór złośliwy mózgu, objawy neurologiczne, odpowiedź całkowita, odpowiedź częściowa, ogólny czas przeżycia, radioterapia, randomizowane badanie kliniczne, schemat dawkowania, skala Karnofskiego, stabilizacja choroby, terapia skojarzona, triazen, uszkodzenie DNA, współczynnik ryzyka, zapalenie płuc Pneumocystis carinii - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Temozolomide Fair-Med 5 mg
Temozolomid, należący do grupy leków alkilujących (kod ATC: L01AX03), wykazuje cytotoksyczne działanie poprzez alkilację DNA, głównie w pozycji O6 guaniny, co prowadzi do uszkodzeń struktury DNA i śmierci komórek nowotworowych. W terapii nowo zdiagnozowanego glejaka wielopostaciowego, schemat leczenia obejmujący radioterapię z jednoczesnym podawaniem temozolomidu w dawce 75 mg/m² pc. przez 42 dni, a następnie monoterapię temozolomidem (150-200 mg/m² pc.) w cyklach 5-dniowych co 28 dni (do 6 cykli), wykazał istotne wydłużenie przeżycia całkowitego (HR=1,59; 95% CI: 1,33-1,91; p<0,0001) oraz zwiększenie 2-letniego przeżycia do 26% w porównaniu do 10% przy samej radioterapii. W trakcie terapii konieczna jest profilaktyka przeciw Pneumocystis carinii. W podgrupie pacjentów ze złym stanem ogólnym (WHO PS=2) korzyści były mniej wyraźne, jednak nie zaobserwowano zwiększonego ryzyka toksyczności.
alkilacja DNA, badanie kliniczne, czas przeżycia wolny od progresji, forma aktywna, glejak pnia mózgu, glejak wielopostaciowy, gwiaździak anaplastyczny, gwiaździak o wysokim stopniu złośliwości, lek alkilujący, lek przeciwnowotworowy, monometylo-triazenoimidazolo-karboksamid, nowotwór ośrodkowego układu nerwowego, Pneumocystis carinii, przeżycie całkowite, radioterapia, rezonans magnetyczny, skala Karnofskiego, temozolomid, terapia nowotworowa, współczynnik ryzyka, zapalenie płuc