receptor α1

Receptor α1-adrenergiczny (α1-AR) należy do rodziny receptorów adrenergicznych, które są aktywowane przez katecholaminy takie jak adrenalina i noradrenalina. W organizmie człowieka występują trzy podtypy receptora α1: α1A, α1B i α1D, kodowane przez różne geny. Receptory te są sprzężone z białkami G i po aktywacji uruchamiają szlak sygnałowy związany z fosfolipazą C, prowadząc do wzrostu stężenia wewnątrzkomórkowego wapnia i aktywacji kinazy białkowej C.

Fizjologicznie receptory α1-adrenergiczne odgrywają kluczową rolę w regulacji napięcia mięśni gładkich naczyń krwionośnych, powodując ich skurcz i wzrost ciśnienia tętniczego. Są również obecne w mięśniach gładkich dróg moczowych, prostaty, cewki moczowej i podstawy pęcherza moczowego. Receptory α1 uczestniczą w regulacji metabolizmu glukozy w wątrobie oraz w procesach poznawczych i pamięciowych w ośrodkowym układzie nerwowym.

W praktyce klinicznej, antagoniści receptorów α1-adrenergicznych (α-blokery) są stosowani w leczeniu nadciśnienia tętniczego (np. doksazosyna, prazosyna), łagodnego rozrostu gruczołu krokowego (np. tamsulosyna, alfuzosyna) oraz w terapii niektórych przypadków nadciśnienia opornego. Selektywność działania różnych α-blokerów wobec poszczególnych podtypów receptora α1 determinuje ich profil kliniczny i potencjalne działania niepożądane, takie jak hipotonia ortostatyczna czy zaburzenia ejakulacji.

Powiązane wpisy

  1. 11.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl