ksylitol

Ksylitol to organiczny związek chemiczny z grupy alkoholi cukrowych (polioli), występujący naturalnie w niewielkich ilościach w owocach, warzywach oraz korze niektórych drzew. W medycynie i stomatologii jest szeroko stosowany jako substancja słodząca o działaniu przeciwpróchniczym.

Pod względem właściwości klinicznych, ksylitol charakteryzuje się indeksem glikemicznym około 7-13, co czyni go bezpiecznym dla osób z cukrzycą. Najważniejszą cechą ksylitolu jest jego zdolność do hamowania wzrostu Streptococcus mutans – bakterii odpowiedzialnych za powstawanie próchnicy. Mechanizm działania polega na tym, że bakterie nie mogą metabolizować ksylitolu, co prowadzi do zaburzenia ich cyklu energetycznego i redukcji wytwarzania kwasów.

W praktyce klinicznej ksylitol jest stosowany w postaci gum do żucia, past do zębów, płukanek i tabletek. Badania kliniczne potwierdzają, że regularne stosowanie ksylitolu (5-10g dziennie w 3-5 dawkach) zmniejsza ryzyko próchnicy o 30-85%. Dodatkowo, substancja ta stymuluje wydzielanie śliny, co sprzyja remineralizacji szkliwa i neutralizacji pH w jamie ustnej.

Ksylitol znajduje również zastosowanie w leczeniu i profilaktyce zapalenia ucha środkowego u dzieci poprzez hamowanie adhezji bakterii do komórek nabłonka dróg oddechowych. Należy jednak pamiętać, że jest on toksyczny dla psów, powodując u nich hipoglikemię i potencjalnie niewydolność wątroby.

Powiązane wpisy

  1. 09.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl