próchnica korzenia zęba
Próchnica korzenia zęba to destrukcyjny proces dotykający części zęba poniżej linii dziąseł, który występuje gdy dochodzi do ekspozycji korzenia na skutek recesji dziąseł. W przeciwieństwie do próchnicy koronowej, proces ten rozwija się na cemencie korzeniowym lub zębinie, które są mniej odporne na działanie kwasów produkowanych przez bakterie.
Szczególnie narażone na próchnicę korzenia są osoby starsze, pacjenci z chorobami przyzębia oraz osoby z suchością jamy ustnej (kserostomią). Czynnikami ryzyka są również nieprawidłowa higiena jamy ustnej, dieta bogata w cukry i kwasy, a także choroby ogólnoustrojowe jak cukrzyca czy przyjmowanie leków zmniejszających wydzielanie śliny.
Diagnostyka próchnicy korzenia obejmuje badanie kliniczne, gdzie zmiany mogą być widoczne jako miękkie, brązowe lub czarne obszary na odsłoniętym korzeniu, oraz badania radiologiczne. Leczenie zależy od zaawansowania procesu i może obejmować stosowanie preparatów fluorkowych, wypełnienia z materiałów glasjonomerowych, które uwalniają fluor, lub w zaawansowanych przypadkach – leczenie endodontyczne lub ekstrakcję.
Profilaktyka próchnicy korzenia koncentruje się na zapobieganiu recesji dziąseł, regularne kontrole stomatologiczne, stosowanie past z wysoką zawartością fluoru, używanie szczoteczek o miękkim włosiu oraz profesjonalne czyszczenie zębów. U pacjentów wysokiego ryzyka zaleca się także stosowanie żeli czy płukanek z fluorem oraz preparatów zwiększających wydzielanie śliny.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Próchnica zębów – Epidemiologia
Próchnica zębów (dental caries) pozostaje jedną z najpowszechniejszych chorób przewlekłych na świecie, dotykając około 3,6 miliarda osób z zębami stałymi oraz 620 milionów dzieci z zębami mlecznymi (9% populacji). Choroba ta jest szczególnie rozpowszechniona w krajach Ameryki Łacińskiej, na Bliskim Wschodzie i w Południowej Azji, a jej częstość występowania wykazuje wyraźne zróżnicowanie regionalne i społeczno-ekonomiczne. W USA próchnica dotyka niemal 90% dorosłych w wieku 20-64 lat, z 25% nieleczoną próchnicą, a u dzieci w wieku 5-11 lat około 20% ma co najmniej jeden nieleczony ubytek. Nierówności zdrowotne są wyraźne – osoby o niższym statusie społeczno-ekonomicznym, mniejszości etniczne oraz dzieci z rodzin o niskich dochodach mają znacznie wyższe ryzyko próchnicy i ograniczony dostęp do profilaktyki, co potwierdzają dane z badań epidemiologicznych w USA, Anglii i Szkocji. Próchnica powierzchni korzenia jest szczególnie powszechna u osób starszych, z czynnikami ryzyka takimi jak wiek, ekspozycja powierzchni korzenia, palenie tytoniu oraz słaba higiena jamy ustnej.
astma, CDC, fluoryzacja wody, Global Burden of Disease, lakier fluorowy, NHANES, nieleczona próchnica, oddział ratunkowy, płytka nazębna, próchnica korzenia zęba, próchnica szkliwa, próchnica wczesnego dzieciństwa, próchnica zębiny, próchnica zębów, próchnica zębów mlecznych, próchnica zębów stałych, profilaktyka stomatologiczna, recesja dziąseł, szczotkowanie zębów, uszczelniacz stomatologiczny, WHO, wolne cukry, wskaźnik DMFT, wypełnienie zęba - Leksykon chorób i schorzeń
Próchnica zębów – Zapobieganie i profilaktyka
Próchnica zębów (caries dentis) jest przewlekłą chorobą bakteryjną, wywołaną głównie przez Streptococcus mutans, prowadzącą do demineralizacji szkliwa i powstawania ubytków. Profilaktyka opiera się na higienie jamy ustnej, w tym szczotkowaniu zębów minimum dwa razy dziennie pastą z fluorem, nitkowaniu oraz ograniczeniu spożycia cukrów i częstotliwości podjadania. Fluor, stosowany zarówno w pastach (0,5%), płukankach (0,09%) jak i profesjonalnych aplikacjach (lakier fluorowy 2,26%, żel fluorowy 1,23%), hamuje demineralizację i wspomaga remineralizację szkliwa. Lakowanie zębów trzonowych redukuje ryzyko próchnicy o 80%, a preparaty takie jak Silver Diamine Fluoride (SDF) stanowią skuteczną, niedrogą alternatywę w profilaktyce i leczeniu próchnicy, szczególnie w programach szkolnych. Systematyczne podejście CAMBRA umożliwia ocenę ryzyka i wdrożenie spersonalizowanych strategii zapobiegawczych, w tym terapii przeciwbakteryjnych (chlorheksydyna) i stosowania ksylitolu (5-10 g/dzień) jako środka hamującego rozwój bakterii próchnicotwórczych.
biofilm, caries dentis, chlorheksydyna, demineralizacja szkliwa, fluoryzacja, kamień nazębny, ksylitol, lak szczelinowy, lakier fluorowy, lakowanie zębów, nitkowanie, płytka bakteryjna, płytka nazębna, próchnica korzenia zęba, próchnica zębów, remineralizacja, Streptococcus mutans, suchość jamy ustnej, szczotkowanie zębów, ubytek zęba, zapalenie dziąseł, zapalenie przyzębia