mutacja genu ACADM

Mutacja genu ACADM (Acyl-CoA Dehydrogenase Medium Chain) jest genetyczną przyczyną niedoboru dehydrogenazy średniołańcuchowych kwasów tłuszczowych (MCADD – Medium Chain Acyl-CoA Dehydrogenase Deficiency). Gen ACADM, zlokalizowany na chromosomie 1p31, koduje enzym odpowiedzialny za katalizowanie pierwszego etapu β-oksydacji średniołańcuchowych kwasów tłuszczowych.

MCADD to zaburzenie metaboliczne dziedziczone autosomalnie recesywnie, co oznacza, że do wystąpienia choroby konieczne jest odziedziczenie zmutowanego allelu od obojga rodziców. Najczęstszą mutacją jest c.985A>G (p.K329E), stanowiąca około 90% przypadków w populacji kaukaskiej, choć zidentyfikowano ponad 80 różnych mutacji tego genu.

Klinicznie niedobór MCAD objawia się podczas katabolizmu (np. podczas głodzenia, infekcji), gdy organizm musi wykorzystywać kwasy tłuszczowe jako źródło energii. Charakterystyczne są epizody hipoglikemii nieketotycznej, wymioty, letarg, który może postępować do śpiączki i nagłego zgonu. Diagnozę potwierdza się badaniami biochemicznymi (profil acylokarnityn) oraz analizą molekularną genu ACADM.

Leczenie polega głównie na unikaniu długich okresów głodzenia, stosowaniu diety z ograniczeniem tłuszczów średniołańcuchowych oraz suplementacji L-karnityną. Wczesne rozpoznanie poprzez badania przesiewowe noworodków znacząco poprawiło rokowanie, umożliwiając wdrożenie odpowiedniego postępowania przed wystąpieniem objawów klinicznych.

Powiązane wpisy

Leksykon chorób i schorzeń
Niedobór dehydrogenazy acylo-coa średniołańcuchowej – Objawy

Niedobór dehydrogenazy acylo-CoA średniołańcuchowej (MCADD) to autosomalnie recesywne zaburzenie metaboliczne, które upośledza β-oksydację średniołańcuchowych kwasów tłuszczowych, prowadząc do hipoglikemii hipoketotycznej oraz ryzyka kryzysu metabolicznego. Objawy pojawiają się najczęściej między 3 miesiącem a 2 rokiem życia, często w kontekście głodzenia lub infekcji, i obejmują letarg, wymioty, drgawki, hepatomegalię oraz zaburzenia oddychania. Kryzys metaboliczny może rozwinąć się w ciągu 1-2 godzin, manifestując się hipoglikemią, hiperamonemią, uszkodzeniem wątroby, zaburzeniami rytmu serca, a nawet śpiączką i nagłą śmiercią. Ryzyko zgonu w nieleczonym MCADD wynosi około 20-25% u dzieci doświadczających ostrego kryzysu. Długoterminowe powikłania neurologiczne i mięśniowe są konsekwencją niekontrolowanych epizodów dekompensacji metabolicznej.
ADHD, afazja, arytmia, badania przesiewowe noworodków, ciała ketonowe, dekompensacja metaboliczna, drgawki, enzym MCAD, gen ACADM, hepatomegalia, hiperamonemia, hipoglikemia hipoketotyczna, kryzys metaboliczny, letarg, mózgowe porażenie dziecięce, mutacja genu ACADM, niedobór dehydrogenazy acylo-CoA średniołańcuchowej, osłabienie mięśniowe, spastyczność, średniołańcuchowe kwasy tłuszczowe, stłuszczenie wątroby, stres kataboliczny, zaburzenie metaboliczne, zespół nagłej śmierci niemowląt, zespół Reye’a
Leksykon chorób i schorzeń
Niedobór dehydrogenazy acyl-coa o łańcuchu średnim – Patofizjologia i mechanizm

Niedobór dehydrogenazy acyl-CoA o łańcuchu średnim (MCAD deficiency) jest autosomalnie recesywnym zaburzeniem β-oksydacji mitochondrialnej kwasów tłuszczowych o długości łańcucha 4-12 atomów węgla, spowodowanym mutacjami w genie ACADM (chromosom 1p31). Najczęstszą mutacją jest tranzycja 985A>G (K329E), prowadząca do nieprawidłowego fałdowania białka i całkowitej utraty funkcji enzymu. Defekt enzymatyczny uniemożliwia przekształcenie średniołańcuchowych kwasów tłuszczowych (6-10 atomów węgla) w acetylo-CoA, co skutkuje hipoketotyczną hipoglikemią, zaburzeniami glukoneogenezy, akumulacją metabolitów (średniołańcuchowe kwasy tłuszczowe, estry acyloglicyny i acylokarnityny) oraz wtórną dysfunkcją mitochondrialnej fosforylacji oksydacyjnej (OXPHOS). Konkurencja substratowa w β-oksydacji oraz destabilizacja superkompleksu OXPHOS prowadzą do nasilonego stresu oksydacyjnego i uszkodzeń oksydacyjnych lipidów i białek, co pogłębia patogenezę choroby.
cykl Krebsa, dehydrogenaza acylo-CoA, encefalopatia, ester acylokarnityny, fosforylacja oksydacyjna, hiperamonemia, hipoketotyczna hipoglikemia, karboksylaza pirogronianowa, kardiomiopatia, kwas dikarboksylowy, kwasica metaboliczna, łańcuch oddechowy, martwica miocytów, miejsce splicingowe, mutacja genu ACADM, niedobór dehydrogenazy acyl-CoA o łańcuchu średnim, niedobór MCAD, nieprawidłowe fałdowanie białka, obrzęk mózgu, przedwczesne zakończenie translacji, przesunięcie ramki odczytu, reaktywna forma tlenu, stłuszczenie wątroby, stres oksydacyjny, β-oksydacja kwasów tłuszczowych
Leksykon chorób i schorzeń
Niedobór dehydrogenazy acyl-coa o łańcuchu średnim – Charakterystyka, pielęgnacja i opieka

Niedobór dehydrogenazy acyl-CoA o łańcuchu średnim (MCAD) to autosomalnie recesywne zaburzenie metaboliczne wynikające z mutacji w genie ACADM, prowadzące do deficytu enzymatycznego uniemożliwiającego prawidłowe mitochondrialne utlenianie kwasów tłuszczowych o średniej długości łańcucha. Klinicznie objawia się hipoglikemią, letargiem, wymiotami i kryzysami metabolicznymi, szczególnie podczas postu lub infekcji. Maksymalne dozwolone okresy postu wynoszą 4-5 godzin u niemowląt <6 miesięcy, 8 godzin u niemowląt 6-12 miesięcy, 10 godzin u dzieci 12-24 miesięcy oraz 12 godzin u starszych dzieci i dorosłych. Nieleczony niedobór MCAD może prowadzić do poważnych powikłań, takich jak napady drgawkowe, uszkodzenie mózgu, zaburzenia rytmu serca, a nawet nagła śmierć, zwłaszcza w pierwszym roku życia.
arytmia serca, badanie przesiewowe noworodków, choroba nerek, choroba wątroby, dekompensacja metaboliczna, dietetyk metaboliczny, dyspnea, glikemia, hipoglikemia, ketony w moczu, kryzys metaboliczny, lek przeciwwymiotny, letarg, mutacja genu ACADM, napad drgawkowy, niedobór MCAD, równowaga kwasowo-zasadowa, skrobia kukurydziana, specjalista chorób metabolicznych, śpiączka, suplementacja karnityny, uszkodzenie mózgu, utlenianie kwasów tłuszczowych, utlenianie mitochondrialne, węglowodany złożone, zajęcie wielonarządowe, zaostrzenie objawów

mutacja genu ACADM

Powiązane wpisy

Niedobór dehydrogenazy acylo-coa średniołańcuchowej – Objawy

Niedobór dehydrogenazy acyl-coa o łańcuchu średnim – Patofizjologia i mechanizm

Niedobór dehydrogenazy acyl-coa o łańcuchu średnim – Charakterystyka, pielęgnacja i opieka