stymulacja nerwu piszczelowego
Stymulacja nerwu piszczelowego (tibial nerve stimulation) to małoinwazyjna metoda lecznicza stosowana głównie w terapii zaburzeń czynnościowych układu moczowego. Polega na przezskórnej lub bezpośredniej stymulacji nerwu piszczelowego, który jest gałęzią nerwu kulszowego i zawiera włókna zarówno czuciowe, jak i ruchowe.
Najczęściej stosowana jest przezskórna stymulacja nerwu piszczelowego (PTNS – Percutaneous Tibial Nerve Stimulation), podczas której cienka elektroda igłowa wprowadzana jest pod skórę w okolicy kostki przyśrodkowej, a elektroda powierzchniowa umieszczana na podeszwowej części stopy. Następnie przez elektrody przepuszczany jest prąd o niskim natężeniu, który stymuluje nerw piszczelowy.
Główne wskazania do stosowania tej metody obejmują nadreaktywność pęcherza moczowego (OAB), nietrzymanie moczu z parcia, zespół bólowy miednicy mniejszej oraz niektóre przypadki zaburzeń defekacji. Metoda ta zyskuje również zastosowanie w terapii neuropatii obwodowych. Mechanizm działania opiera się na neuromodulacji, czyli zmianie aktywności dróg nerwowych związanych z kontrolą funkcji pęcherza moczowego i innych organów miednicy mniejszej.
Stymulacja nerwu piszczelowego cechuje się wysokim profilem bezpieczeństwa i stosunkowo niewielką liczbą działań niepożądanych. Standardowy protokół leczenia obejmuje zwykle 12 sesji terapeutycznych, przeprowadzanych raz w tygodniu, trwających około 30 minut. U pacjentów z pozytywną odpowiedzią na leczenie stosuje się później sesje podtrzymujące.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Niekontrolowane wypróżnianie – Patofizjologia i mechanizm
Niekontrolowane wypróżnianie (fecal incontinence) jest objawem wynikającym z dysfunkcji złożonej jednostki odbytniczo-odbytowej, obejmującej struktury anatomiczne takie jak odbytnica, wewnętrzny (IAS) i zewnętrzny zwieracz odbytu (EAS), mięsień łonowo-odbytniczy oraz poduszeczki naczyniowe. IAS, mięsień gładki o szerokości 0,3-0,5 cm, odpowiada za 70-80% spoczynkowego napięcia zwieracza, natomiast EAS (0,6-1,0 cm) działa wolicjonalnie, wzmacniając barierę. Kluczowe mechanizmy fizjologiczne kontroli wypróżniania to prawidłowe ciśnienie spoczynkowe, świadomy skurcz EAS, czucie odbytniczo-odbytowe, odruchy odbytniczo-odbytowe (RAIR i kurczący), podatność odbytnicy oraz odpowiednia konsystencja stolca i czas pasażu jelitowego. Patogeneza jest wieloczynnikowa, obejmując uszkodzenia zwieraczy (np. po urazie położniczym), zaburzenia neurologiczne (uszkodzenie nerwu sromowego, neuropatia cukrzycowa, choroby OUN), dysfunkcje czucia odbytniczego, zaburzenia odruchów oraz dysynergię dna miednicy, a także zmiany konsystencji stolca i motoryki jelitowej. Otyłość klasy II i III zwiększa ryzyko nietrzymania stolca, prawdopodobnie poprzez zmiany czucia odbytniczego. Wypadanie narządów miednicy, takie jak wypadanie odbytnicy czy uchyłek odbytnicy, również przyczynia się do zaburzeń.
biofeedback, kąt odbytniczo-odbytowy, manometria anorektalna, mięsień łonowo-odbytniczy, mięśnie dźwigacze odbytu, nacięcie krocza, neuromodulacja, neuropatia sromowa, niekontrolowane wypróżnianie, nietrzymanie z przepełnienia, odbytnica, odruch hamujący odbytniczo-odbytowy, sfinkteroplastyka, sfinkterotomia, stymulacja nerwów krzyżowych, stymulacja nerwu piszczelowego, sztuczny zwieracz odbytu, transpozycja mięśni, trening mięśni dna miednicy, uchyłek odbytnicy, ultrasonografia endoanalna, uraz położniczy, wewnętrzny zwieracz odbytu, wypadanie odbytnicy, zewnętrzny zwieracz odbytu - Leksykon chorób i schorzeń
Nadczynność pęcherza – Charakterystyka, pielęgnacja i opieka
Nadczynność pęcherza (OAB) to przewlekły zespół objawów obejmujący nagłe parcie na mocz, częstomocz (≥8 mikcji/dobę), nokturie (≥2 mikcje w nocy) oraz nietrzymanie moczu z parcia, bez obecności infekcji dróg moczowych czy innych patologii. Patofizjologia OAB wiąże się z mimowolnymi skurczami mięśnia wypieracza przy niewielkim wypełnieniu pęcherza, spowodowanymi m.in. zaburzeniami neurologicznymi, osłabieniem mięśni dna miednicy, czynnikami hormonalnymi, przerostem prostaty oraz chorobami współistniejącymi (cukrzyca, SM, choroba Parkinsona). OAB dotyka około 16,5% populacji, z wyższą częstością u kobiet (40%) i mężczyzn (30%) w USA, znacząco obniżając jakość życia, powodując zaburzenia snu, depresję, izolację społeczną oraz zwiększając ryzyko upadków u osób starszych. Diagnostyka opiera się na szczegółowym wywiadzie, badaniu fizykalnym, neurologicznym, analizie moczu, pomiarze zalegania moczu po mikcji (PVR) oraz dzienniczku mikcji, a w razie potrzeby badaniach urodynamicznych i cystoskopii.
badanie moczu, badanie urodynamiczne, choroba Parkinsona, ćwiczenia Kegla, ćwiczenia mięśni dna miednicy, cystoskopia, częstomocz, darifenacyna, dzienniczek mikcji, estrogen dopochwowy, fezoterodyna, infekcja dróg moczowych, krwiomocz, lek antycholinergiczny, lek przeciwmuskarynowy, mięsień wypieracz, mięśnie dna miednicy, mirabegron, nadczynność pęcherza, neuromodulacja, nietrzymanie moczu z parcia, nokturia, oksybutynina, overactive bladder, parcie na mocz, powiększenie prostaty, solifenacyna, stwardnienie rozsiane, stymulacja nerwu krzyżowego, stymulacja nerwu piszczelowego, toksyna botulinowa, tolterodyna, udar mózgu, urge incontinence, zaburzenie neurologiczne, zaleganie moczu po mikcji - Leksykon chorób i schorzeń
Nietrzymanie moczu – Leczenie
Nietrzymanie moczu stanowi istotny problem kliniczny, charakteryzujący się mimowolnym wyciekiem moczu, który znacząco obniża jakość życia pacjentów. Leczenie powinno być dostosowane do typu (wysiłkowe, naglące, mieszane), nasilenia oraz etiologii schorzenia. Pierwszym etapem terapii są metody zachowawcze, obejmujące modyfikacje stylu życia (redukcja masy ciała, ograniczenie kofeiny i alkoholu, zwiększenie spożycia błonnika do 30 g/dobę, rzucenie palenia), ćwiczenia mięśni dna miednicy (ćwiczenia Kegla, minimum 3 razy dziennie po 5 minut) oraz trening pęcherza moczowego. W przypadku nieskuteczności tych metod, wdraża się farmakoterapię: leki antycholinergiczne (oksybutynina, tolterodyna, solifenacyna, fezoterodyna, darifenacyna, trospium) i agoniści receptorów beta-3 (mirabegron, vibegron) w nietrzymaniu naglącym, desmopresynę w leczeniu nokturii oraz duloksetynę i miejscowe estrogeny u kobiet po menopauzie w wysiłkowym nietrzymaniu moczu. Biofeedback i stymulacja elektryczna stanowią uzupełnienie terapii fizjoterapeutycznej.
agonista receptora beta-3, augmentacja pęcherza, biofeedback, ćwiczenia Kegla, cystoplastyka augmentacyjna, cystoskop, desmopresyna, duloksetyna, dysfunkcja dna miednicy, dziennik mikcji, estrogen miejscowy, fizjoterapeuta, kolposuspensja, lek antycholinergiczny, lek przeciwmuskarynowy, mięsień wypieracz pęcherza, mięśnie dna miednicy, mieszane nietrzymanie moczu, naglące nietrzymanie moczu, neuromodulacja, nietrzymanie moczu, nokturia, pessar, stymulacja elektryczna, stymulacja nerwu krzyżowego, stymulacja nerwu piszczelowego, substancja wypełniająca, sztuczny zwieracz cewki moczowej, taśma podcewkowa, toksyna botulinowa, trening pęcherza, wysiłkowe nietrzymanie moczu, zespół pęcherza nadreaktywnego