zwapnienie metastatyczne

Zwapnienie metastatyczne (ektopowe) to patologiczny proces charakteryzujący się odkładaniem soli wapnia w tkankach miękkich, które fizjologicznie nie powinny ulegać kalcyfikacji. Mechanizm ten różni się od zwapnień dystroficznych, gdyż występuje w tkankach prawidłowych, a nie uszkodzonych, i wiąże się z zaburzeniami gospodarki wapniowo-fosforanowej.

Najczęstszą przyczyną zwapnień metastatycznych jest przewlekła choroba nerek, prowadząca do hiperfosfatemii i wtórnej nadczynności przytarczyc. Inne etiologie obejmują pierwotną nadczynność przytarczyc, choroby nowotworowe (zwłaszcza szpiczak mnogi, chłoniaki), sarkoidozę, przedawkowanie witaminy D oraz zespół mleczno-alkaliczny.

Klinicznie zwapnienia metastatyczne mogą lokalizować się w różnych narządach, najczęściej w naczyniach krwionośnych, nerkach, płucach, żołądku i tkankach okołostawowych. W diagnostyce kluczowe znaczenie mają badania obrazowe (RTG, TK), badania laboratoryjne (poziom wapnia, fosforu, PTH, witaminy D) oraz niekiedy biopsja zmienionej tkanki.

Leczenie zwapnień metastatycznych polega przede wszystkim na terapii choroby podstawowej oraz normalizacji zaburzeń metabolicznych. W przypadku przewlekłej choroby nerek stosuje się leki wiążące fosforany w przewodzie pokarmowym, kalcymimetyki, a w zaawansowanych przypadkach – dializoterapię. Rokowanie zależy od nasilenia zmian, skuteczności leczenia choroby podstawowej oraz zajęcia narządów krytycznych.