wzmożone ślinienie
Wzmożone ślinienie (hipersaliwacja, ptializm) to stan nadmiernej produkcji śliny przez gruczoły ślinowe. Fizjologicznie dorosły człowiek wytwarza dziennie około 1-1,5 litra śliny, jednak przy hipersaliwacji ilość ta może być znacząco większa, co prowadzi do dyskomfortu i potencjalnych powikłań.
Etiologia wzmożonego ślinienia jest zróżnicowana. Może być objawem chorób neurologicznych (choroba Parkinsona, porażenie mózgowe, stwardnienie zanikowe boczne), zaburzeń żołądkowo-jelitowych (refluks żołądkowo-przełykowy), infekcji jamy ustnej, reakcji na niektóre leki (klozapina, pilocarpina), a także stanów fizjologicznych jak ciąża czy okres ząbkowania u niemowląt.
Diagnostyka hipersaliwacji obejmuje dokładny wywiad medyczny, badanie przedmiotowe oraz w wybranych przypadkach badania obrazowe gruczołów ślinowych. Leczenie jest ukierunkowane na przyczynę podstawową, a obejmować może farmakoterapię (leki antycholinergiczne, toksyna botulinowa), terapię behawioralną, a w przypadkach opornych rozważa się interwencję chirurgiczną.
Wzmożone ślinienie może prowadzić do istotnych konsekwencji klinicznych, w tym zwiększonego ryzyka aspiracji, maceracji skóry okolicy ust i brody, zaburzeń mowy oraz znaczącego dyskomfortu psychospołecznego pacjenta. Wymaga interdyscyplinarnego podejścia terapeutycznego, często z udziałem neurologa, gastroenterologa i stomatologa.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Przedawkowanie – Niko-Lek Mint 2 mg
Przedawkowanie nikotyny z produktu NIKO-LEK MINT, zawierającego nikotynę w postaci gumy do żucia (2 mg lub 4 mg nikotyny na gumę), stanowi poważne zagrożenie kliniczne, zwłaszcza u dzieci. Minimalna śmiertelna dawka doustna nikotyny u dzieci wynosi 40-60 mg, natomiast u dorosłych niepalących 0,8-1,0 mg/kg masy ciała. Objawy przedawkowania obejmują wczesne symptomy ze strony przewodu pokarmowego (nudności, wymioty, biegunka), układu nerwowego (bóle i zawroty głowy, osłabienie), skóry (pocenie się), a w ciężkich przypadkach dochodzi do hipotensji, nieregularnego pulsu, zapaści krążeniowej, trudności w oddychaniu, silnego wyczerpania psycho-fizycznego oraz drgawek uogólnionych. Ryzyko zatrucia jest szczególnie wysokie u dzieci, które mogą doznać ciężkich objawów nawet po dawkach terapeutycznych tolerowanych przez dorosłych palaczy.
biegunka, ból brzucha, ból głowy, dawkowanie nikotyny, drgawki, duszność, efekt przyzwyczajenia, guma do żucia lecznicza, hipotensja, interwencja medyczna, leczenie objawowe, nadmierna potliwość, nagły przypadek medyczny, nieregularny puls, nudności i wymioty, objawy zatrucia, osłabienie, ostre zatrucie nikotyną, przedawkowanie nikotyny, śmiertelna dawka nikotyny, węgiel aktywowany, wyczerpanie psychofizyczne, wzmożone ślinienie, zaburzenia słuchu, zapaść krążeniowa, zatrucie ostre, zatrucie przewlekłe, zawroty głowy - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Juzimette 50 mg + 1000 mg
Produkt leczniczy Juzimette, zawierający sytagliptynę (50 mg) i metforminę (1000 mg), nie był poddany kompleksowym badaniom przedklinicznym jako połączenie, jednak dostępne dane z badań monoterapii i skojarzeń wskazują na brak dodatkowej toksyczności terapii łączonej. W 16-tygodniowych badaniach na psach nie zaobserwowano działań niepożądanych przy narażeniu do 6-krotności dla sytagliptyny i 2,5-krotności dla metforminy w stosunku do ekspozycji klinicznej. Toksyczność sytagliptyny u gryzoni ujawniała się przy ekspozycjach ≥58-krotnych (hepato- i nefrotoksyczność) oraz ≥67-krotnych (nieprawidłowości siekaczy u szczurów), natomiast neurotoksyczność i zwyrodnienie mięśni szkieletowych u psów obserwowano przy ≥23-krotnym narażeniu. Poziom NOEL dla tych efektów wynosił odpowiednio 19x, 58x i 6x narażenia klinicznego. Metformina wykazała dobrze udokumentowany profil bezpieczeństwa bez istotnych zagrożeń toksykologicznych w badaniach przedklinicznych.
ataksja, drżenie, działanie hepatotoksyczne, ekspozycja kliniczna, genotoksyczność, margines bezpieczeństwa, neurotoksyczność, nieprawidłowości zębów, potencjał rakotwórczy, poziom bez obserwowanego działania, rak wątroby, sytagliptyna z metforminą, toksyczność przewlekła, toksyczność wątrobowo-nerkowa, toksyczny wpływ na rozród, wady rozwojowe, wpływ na płodność, wzmożone ślinienie, zaburzenia oddychania, zwyrodnienie mięśni - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Camilia –
Lek Camilia w postaci roztworu doustnego jest wskazany do łagodzenia objawów bolesnego ząbkowania u niemowląt, szczególnie w okresie od około 6. miesiąca życia do 2.-3. roku życia. Preparat zawiera trzy składniki aktywne w stężeniach homeopatycznych: Chamomilla vulgaris 9 CH (333,3 mg), Phytolacca decandra 5 CH (333,3 mg) oraz Rheum 5 CH (333,3 mg), które działają synergistycznie na zmniejszenie bólu, podrażnienia, obrzęku i zaczerwienienia dziąseł oraz na redukcję drażliwości i zaburzeń snu u niemowląt. Postać roztworu w pojemnikach jednodawkowych ułatwia precyzyjne i wygodne podawanie leku najmłodszym pacjentom.
- Leksykon substancji czynnych
Winpocetyna – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Przedkliniczne badania toksykologiczne winpocetyny przeprowadzone na różnych gatunkach zwierząt (myszy, szczury, psy, króliki) wykazały relatywnie niski profil toksyczności w dawkach terapeutycznych. Dawka LD50 po podaniu doustnym u szczurów wyniosła 503 mg/kg mc., natomiast psy nie tolerowały dawek doustnych powyżej 400 mg/kg mc. W badaniach toksyczności podostrej i przewlekłej (do 6 miesięcy i ponad roku) nie stwierdzono istotnych zmian klinicznych ani laboratoryjnych przy dawkach do 25 mg/kg mc. (doustnie) u szczurów oraz do 5 mg/kg mc. (dożylnie) u psów. Objawy niepożądane, takie jak wzmożone ślinienie, tachykardia, tachypnoe czy drgawki, pojawiały się jedynie przy dawkach znacznie przekraczających terapeutyczne. Wyniki badań histologicznych i laboratoryjnych sugerują odwracalność tych efektów bez trwałych uszkodzeń tkanek.
badanie rakotwórczości, badanie toksykologiczne, dawka LD50, dawka terapeutyczna, drgawki, działanie genotoksyczne, działanie mutagenne, działanie niepożądane, krwawienie łożyskowe, podanie dożylne, poronienie, przepływ łożyskowy, przyspieszony oddech, rozwój płodowy, śmiertelność zarodkowo-płodowa, tachykardia, toksyczność okołoporodowa, toksyczność ostra, toksyczność podostra, toksyczność przewlekła, wada rozwojowa, winpocetyna, wzmożone ślinienie - Leksykon leków
Działania niepożądane – Alte forte z miodem 2,25 g/5 ml
Lek Alte forte z miodem w postaci syropu zawiera 36 g maceratu z 9 g korzenia prawoślazu lekarskiego na 100 g syropu i charakteryzuje się dobrym profilem bezpieczeństwa. Niemniej jednak, u pacjentów z nadwrażliwością na składniki preparatu, zwłaszcza na kwas benzoesowy – konserwant stosowany w leku – mogą wystąpić działania niepożądane. Do najczęściej obserwowanych należą pobudzone wydzielanie śliny oraz podrażnienie żołądka, objawiające się dyskomfortem, pieczeniem lub bólem w nadbrzuszu. Częstość występowania tych działań niepożądanych nie została określona na podstawie dostępnych danych, jednak mechanizm ich powstawania wiąże się z reakcją nadwrażliwości na kwas benzoesowy. Szczególnie narażone są osoby z chorobami układu pokarmowego oraz pacjenci z wcześniejszymi reakcjami alergicznymi na substancje pomocnicze.
ból nadbrzusza, charakterystyka produktu leczniczego, dyskomfort układu pokarmowego, działanie niepożądane, konserwant leku, kwas benzoesowy, macerat z prawoślazu, monitorowanie działań niepożądanych, nadwrażliwość na leki, nadwrażliwość na składniki leku, podrażnienie żołądka, substancja pomocnicza, wzmożone ślinienie - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Vinpoven 5 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa winpocetyny obejmowały ocenę toksyczności ostrej, podostrej i przewlekłej na różnych gatunkach zwierząt (myszy, szczury, psy). Toksyczność ostra po podaniu doustnym u psów nie pozwoliła na ustalenie LD50 z powodu wymiotów przy dawkach >400 mg/kg mc. W toksyczności podostrej szczury tolerowały dożylne dawki do 8 mg/kg mc. przez 14 dni, a psy do 5 mg/kg mc. przez 28 dni bez objawów toksycznych. Doustnie szczury tolerowały dawki do 25 mg/kg mc. przez 28 dni. W badaniach przewlekłych (do 1 roku i dłużej) nie stwierdzono patologicznych zmian klinicznych ani laboratoryjnych przy dawkach do 100 mg/kg mc. doustnie u szczurów, natomiast u psów dawki >45 mg/kg mc. doustnie wywoływały obniżone łaknienie i wymioty, a dożylne >5 mg/kg mc. przez 90 dni powodowały objawy neurologiczne i kardiodepresyjne bez zmian histopatologicznych.
drgawki, działanie embriotoksyczne, działanie mutagenne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, jadłowstręt, krwawienie łożyskowe, LD50, poronienie, potencjał rakotwórczy, profil bezpieczeństwa, tachykardia, tachypnoe, toksyczność okołoporodowa, toksyczność ostra, toksyczność podostra, toksyczność poporodowa, toksyczność przewlekła, winpocetyna, wzmożone ślinienie - Leksykon leków
Przedawkowanie – Doneprion 5 mg
Przedawkowanie donepezylu chlorowodorku, inhibitora cholinesterazy stosowanego w dawkach 5 mg i 10 mg (Doneprion), prowadzi do przełomu cholinergicznego, charakteryzującego się nadmierną stymulacją receptorów cholinergicznych w OUN i obwodowym układzie nerwowym. Dawka śmiertelna u zwierząt wynosi odpowiednio 45 mg/kg u myszy i 32 mg/kg u szczurów, co odpowiada około 160-225-krotności maksymalnej dawki u ludzi (10 mg/dobę). Klinicznie przedawkowanie manifestuje się nudnościami, wymiotami, wzmożonym ślinieniem, bradykardią, niedociśnieniem, depresją oddechową, drgawkami, osłabieniem mięśni, zwężeniem źrenic oraz zapaścią, z ryzykiem niewydolności oddechowej i zgonu w przypadku zajęcia mięśni oddechowych. Objawy te wynikają z nadmiernej stymulacji układu cholinergicznego i depolaryzacji płytki motorycznej.
bradykardia, czwartorzędowy lek antycholinergiczny, depresja oddechowa, dializa, dializa otrzewnowa, donepezyl chlorowodorek, drgawki, dysfagia, dysfunkcja układu oddechowego, glikopironium, hemodializa, hemofiltracja, hipoksja mózgu, hipoperfuzja narządów, inhibitor cholinesterazy, lek przeciwcholinergiczny, mioza, nadmierna potliwość, napad drgawkowy, niedociśnienie tętnicze, niewydolność oddechowa, nudności i wymioty, obniżona temperatura ciała, osłabienie mięśni, pęczkowe drżenie mięśni, przełom cholinergiczny, siarczan atropiny, środek cholinomimetyczny, stymulacja układu cholinergicznego, wzmożone ślinienie, zaburzenie termoregulacji, zapaść, zwężenie źrenic - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Vinpoven Forte 10 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa winpocetyny, substancji czynnej Vinpoven Forte, obejmowały ocenę toksyczności ostrej, podostrej i przewlekłej na myszach, szczurach i psach. W toksyczności ostrej nie ustalono LD50 u psów przy podaniu doustnym, gdyż dawki >400 mg/kg mc. wywoływały nietolerancję objawiającą się wymiotami. W toksyczności podostrej dożylne podawanie winpocetyny w dawkach do 8 mg/kg mc. u szczurów i do 5 mg/kg mc. u psów przez 14-28 dni nie wykazało objawów toksycznych. Wyższe dawki dożylne (>5 mg/kg mc.) u psów indukowały objawy autonomiczne (ślinienie, tachykardia, tachypnoe). Doustne podawanie do 25 mg/kg mc. przez 28 dni u szczurów było dobrze tolerowane. W badaniach przewlekłych (do 6 miesięcy) nie stwierdzono układowych działań toksycznych przy dawce doustnej 100 mg/kg mc. u szczurów, natomiast u psów dawki doustne >45 mg/kg mc. powodowały obniżenie łaknienia i wymioty, a dożylne >5 mg/kg mc. przez 90 dni wywoływały objawy neurologiczne i kardiopulmonalne, które były odwracalne i nie towarzyszyły zmianom laboratoryjnym ani histopatologicznym.
anoreksja, drgawki, działanie embriotoksyczne, działanie karcynogenne, działanie mutagenne, działanie teratogenne, genotoksyczność, krwawienie łożyskowe, LD50, poronienie, potencjał rakotwórczy, tachykardia, tachypnoe, toksyczność okołoporodowa, toksyczność ostra, toksyczność podostra, toksyczność przewlekła, winpocetyna, wzmożone ślinienie - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Sitagliptin Grindeks 50 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa sytagliptyny wykazały toksyczność narządową, głównie wątroby i nerek, przy ekspozycji ustrojowej przekraczającej 58-krotnie poziom narażenia człowieka, natomiast przy 19-krotnym przekroczeniu dawki terapeutycznej nie zaobserwowano istotnych efektów toksycznych. U szczurów stwierdzono zmiany w budowie siekaczy przy ekspozycji 67-krotnie wyższej niż kliniczna, jednak ich znaczenie dla ludzi pozostaje niejasne. U psów przy około 23-krotnym przekroczeniu dawki klinicznej odnotowano przemijające objawy neurotoksyczne (m.in. ataksja, drżenie, zaburzenia oddechowe) oraz niewielkie zwyrodnienie mięśni szkieletowych, podczas gdy przy 6-krotnym przekroczeniu dawki nie obserwowano takich zmian. Badania genotoksyczności nie wykazały działania mutagennego, a potencjał rakotwórczy był istotny jedynie u szczurów przy ekspozycji 58-krotnie przekraczającej dawkę kliniczną, co wiązało się z przewlekłą hepatotoksycznością i nie jest uznawane za istotne ryzyko dla ludzi.
ataksja, drżenie, działanie hepatotoksyczne, ekspozycja ustrojowa, genotoksyczność, neuropatia obwodowa, neurotoksyczność, potencjał rakotwórczy, rak wątroby, siekacz, sytagliptyna, toksyczność mięśniowa, toksyczność narządowa, toksyczność nerkowa, toksyczność neurologiczna, toksyczność reprodukcyjna, toksyczność wątrobowa, układ autonomiczny, uszkodzenie OUN, wskaźnik mleko/osocze, wymioty, wzmożone ślinienie, zaburzenie koordynacji, zaburzenie oddychania, zniekształcenie żeber, zwyrodnienie mięśni szkieletowych