Przedawkowanie – Doneprion 5 mg

Przedawkowanie
Doneprion 5 mg

Przedawkowanie donepezylu chlorowodorku, inhibitora cholinesterazy stosowanego w dawkach 5 mg i 10 mg (Doneprion), prowadzi do przełomu cholinergicznego, charakteryzującego się nadmierną stymulacją receptorów cholinergicznych w OUN i obwodowym układzie nerwowym. Dawka śmiertelna u zwierząt wynosi odpowiednio 45 mg/kg u myszy i 32 mg/kg u szczurów, co odpowiada około 160-225-krotności maksymalnej dawki u ludzi (10 mg/dobę). Klinicznie przedawkowanie manifestuje się nudnościami, wymiotami, wzmożonym ślinieniem, bradykardią, niedociśnieniem, depresją oddechową, drgawkami, osłabieniem mięśni, zwężeniem źrenic oraz zapaścią, z ryzykiem niewydolności oddechowej i zgonu w przypadku zajęcia mięśni oddechowych. Objawy te wynikają z nadmiernej stymulacji układu cholinergicznego i depolaryzacji płytki motorycznej.

Pobierz ChPL PDF Doneprion – Tabletki powlekane – 5 mg

Przedawkowanie leku Doneprion

Toksyczność w badaniach na zwierzętach
Objawy przedawkowania
Postępowanie w przypadku przedawkowania
Tabela objawów przedawkowania
Kolejne rozdziały

Wskazania

otępienie w chorobie Alzheimera

Substancja czynna

donepezyl

Kategoria leku

Przedawkowanie leku Doneprion

Przedawkowanie donepezylu chlorowodorku, substancji czynnej zawartej w produkcie leczniczym Doneprion (dostępnym w dawkach 5 mg i 10 mg w postaci tabletek powlekanych), stanowi poważne zagrożenie dla zdrowia i życia pacjenta. Mechanizm działania leku jako inhibitora cholinesterazy sprawia, że jego nadmierne stężenie w organizmie może prowadzić do rozwoju zespołu objawów określanego jako przełom cholinergiczny.¹

Toksyczność w badaniach na zwierzętach

Badania toksykologiczne wykazały, że szacunkowa średnia dawka śmiertelna donepezylu chlorowodorku po podaniu pojedynczej dawki doustnej wynosi 45 mg/kg u myszy i 32 mg/kg u szczurów. Wartości te odpowiadają około 225-krotności (myszy) i 160-krotności (szczury) maksymalnej zalecanej dawki u ludzi wynoszącej 10 mg na dobę. W badaniach na zwierzętach obserwowano zależne od dawki objawy nadmiernej stymulacji układu cholinergicznego.²

Objawy przedawkowania

Przedawkowanie donepezylu chlorowodorku prowadzi do rozwoju przełomu cholinergicznego, który charakteryzuje się nasilonymi objawami wynikającymi z nadmiernej stymulacji receptorów cholinergicznych w układzie nerwowym, zarówno ośrodkowym, jak i obwodowym. Manifestacja kliniczna przedawkowania obejmuje szereg objawów o różnym nasileniu, w zależności od przyjętej dawki.³

Szczególnie niebezpiecznym objawem przedawkowania jest osłabienie mięśni, które może prowadzić do zgonu w przypadku zajęcia mięśni oddechowych. Dysfunkcja układu oddechowego w połączeniu z depresją oddechową znacząco zwiększa ryzyko niewydolności oddechowej i śmierci pacjenta.⁴

Postępowanie w przypadku przedawkowania

Leczenie przedawkowania donepezylu chlorowodorku wymaga natychmiastowego wdrożenia odpowiednich procedur medycznych. Podstawą postępowania jest leczenie objawowe podtrzymujące czynności życiowe. Jako specyficzne antidotum stosuje się leki przeciwcholinergiczne, przede wszystkim atropinę.⁵

Protokół leczenia przedawkowania donepezylu obejmuje podawanie dożylne siarczanu atropiny w stopniowo zwiększanych dawkach. Zalecana dawka początkowa wynosi 1,0 do 2,0 mg dożylnie, a kolejne dawki należy dostosować w zależności od stanu klinicznego pacjenta. Monitorowanie parametrów życiowych jest niezbędne, szczególnie że po zastosowaniu środków cholinomimetycznych jednocześnie z czwartorzędowymi lekami antycholinergicznymi (np. glikopirolanem) opisywano atypowe reakcje dotyczące ciśnienia krwi i częstości pracy serca.⁶

Należy zaznaczyć, że nie ma danych potwierdzających skuteczność metod wspomagających eliminację donepezylu chlorowodorku lub jego metabolitów z organizmu poprzez dializę (hemodializę, dializę otrzewnową lub hemofiltrację).⁷

Tabela objawów przedawkowania

Objaw przedawkowania	Opis	Mechanizm
Nudności i wymioty	Silne i trudne do opanowania, prowadzące do odwodnienia i zaburzeń elektrolitowych	Nadmierna stymulacja cholinergiczna przewodu pokarmowego
Wzmożone ślinienie	Nadprodukcja śliny prowadząca do trudności w połykaniu i ryzyko aspiracji	Stymulacja wydzielania gruczołów ślinowych
Nadmierna potliwość	Profuze pocenie się, prowadzące do odwodnienia i zaburzeń elektrolitowych	Stymulacja gruczołów potowych
Bradykardia	Zwolnienie rytmu serca, potencjalnie prowadzące do zatrzymania krążenia	Działanie wagotoniczne na mięsień sercowy
Niedociśnienie tętnicze	Spadek ciśnienia krwi, prowadzący do hipoperfuzji narządów i wstrząsu	Rozszerzenie naczyń krwionośnych i spadek oporu obwodowego
Depresja oddechowa	Zmniejszenie częstości i głębokości oddechów, prowadzące do hipoksji	Porażenie ośrodka oddechowego i osłabienie mięśni oddechowych
Drgawki	Napady drgawkowe o różnym nasileniu, od miejscowych do uogólnionych	Skutek bezpośredniego wpływu na OUN i hipoksji mózgu
Osłabienie mięśni	Narastające osłabienie mięśni, mogące prowadzić do niewydolności oddechowej i zgonu	Utrzymująca się depolaryzacja płytki motorycznej
Zapaść	Stan zagrażający życiu, wymagający natychmiastowej interwencji	Suma działań na układ krążenia i oddechowy
Zwężenie źrenic	Mioza utrudniająca widzenie, szczególnie w warunkach słabego oświetlenia	Stymulacja zwieraczy źrenicy
Pęczkowe drżenie mięśni	Widoczne drgania włókien mięśniowych, nasilające się przy próbie ruchu	Skutek nadmiernej stymulacji nerwowo-mięśniowej
Obniżona temperatura powierzchni ciała	Uczucie zimna, szczególnie w obrębie kończyn	Zaburzenia termoregulacji i krążenia obwodowego

Warto zaznaczyć, że objawy przedawkowania donepezylu obserwowane u zwierząt doświadczalnych obejmowały również zmniejszenie ruchów samoistnych, pozycję leżącą twarzą w dół, chwiejny chód i łzawienie, co może stanowić dodatkowe wskazówki diagnostyczne przy podejrzeniu przedawkowania u ludzi.⁸

Kolejne rozdziały

Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.

Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.