Leki w grupie
„leki stosowane w otępieniu”

Leki stosowane w otępieniu obejmują szeroką grupę substancji, które mają na celu poprawę funkcji poznawczych, spowolnienie progresji choroby oraz łagodzenie objawów towarzyszących schorzeniom neurodegeneracyjnym, takim jak choroba Alzheimera, otępienie naczyniopochodne czy otępienie z ciałami Lewy’ego. Leki te działają głównie poprzez wpływ na neuroprzekaźnictwo w ośrodkowym układzie nerwowym, przede wszystkim zwiększając stężenie acetylocholiny lub modulując przekaźnictwo glutaminergiczne.

W leczeniu otępienia stosuje się dwie główne grupy leków: inhibitory cholinoesterazy oraz antagoniści receptora NMDA. Inhibitory cholinoesterazy hamują rozkład acetylocholiny, zwiększając jej stężenie w mózgu. Do tej grupy należą donepezil (Aricept, Cogiton, Donepex), rywastygmina (Exelon, Nimvastid, Rivastigmin) oraz galantamina (Reminyl, Galsya). Antagonistą receptora NMDA jest memantyna (Memantine, Ebixa, Axura), która moduluje przekaźnictwo glutaminergiczne.

Największymi zaletami stosowania leków przeciw otępieniu są: możliwość stabilizacji funkcji poznawczych przez pewien okres, spowolnienie progresji choroby, poprawa codziennego funkcjonowania pacjentów oraz zmniejszenie obciążenia opiekunów. U części pacjentów obserwuje się również redukcję zaburzeń zachowania towarzyszących otępieniu, takich jak agresja czy pobudzenie.

Niebezpieczeństwa związane ze stosowaniem leków przeciw otępieniu obejmują działania niepożądane, szczególnie ze strony układu pokarmowego w przypadku inhibitorów cholinoesterazy (nudności, wymioty, biegunka, brak apetytu). Mogą one również powodować bradykardię i zaburzenia przewodzenia w sercu. Memantyna ma zwykle mniej działań niepożądanych, ale może wywoływać zawroty głowy, bóle głowy i zaburzenia świadomości. Ważnym ograniczeniem jest także umiarkowana skuteczność tych leków – nie zatrzymują one całkowicie postępu choroby, a jedynie spowalniają jej przebieg.

Oprócz wymienionych grup, w leczeniu objawów towarzyszących otępieniu stosuje się również: leki przeciwpsychotyczne (risperidon, kwetiapina) do leczenia objawów psychotycznych i agresji; leki przeciwdepresyjne (SSRI, SNRI) w przypadku współwystępującej depresji; oraz leki przeciwpadaczkowe (karbamazepina, walproiniany) w kontroli zaburzeń zachowania. Stosowane są także preparaty nootropowe i naczyniowe o nieudowodnionej w pełni skuteczności, takie jak piracetam, winpocetyna czy wyciąg z miłorzębu japońskiego.

Lista leków w tej grupie

  1. 09.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl