odpowiedź wrodzona

Odpowiedź wrodzona (inaczej odporność nieswoista) to pierwsza linia obrony organizmu przed patogenami, aktywowana natychmiast po kontakcie z czynnikiem zakaźnym. W przeciwieństwie do odpowiedzi nabytej, nie wymaga wcześniejszej ekspozycji na patogen i nie wykazuje specyficzności antygenowej.

Kluczowe elementy odpowiedzi wrodzonej obejmują bariery fizyczne (skóra, błony śluzowe), chemiczne (enzymy, kwaśne pH), komórkowe (neutrofile, makrofagi, komórki NK) oraz białka rozpuszczalne (układ dopełniacza, białka ostrej fazy, interferony). Rozpoznanie patogenów odbywa się poprzez receptory rozpoznające wzorce (PRR), które identyfikują konserwatywne struktury mikroorganizmów (PAMP).

Mechanizmy efektorowe odpowiedzi wrodzonej to przede wszystkim fagocytoza, cytotoksyczność komórkowa zależna od przeciwciał (ADCC), wydzielanie cytokin prozapalnych i aktywacja układu dopełniacza. Nieprawidłowości w funkcjonowaniu odpowiedzi wrodzonej mogą prowadzić do zwiększonej podatności na infekcje lub rozwoju chorób autoimmunologicznych.

Odpowiedź wrodzona ściśle współdziała z odpowiedzią nabytą – nie tylko stanowi pierwszą linię obrony, ale również inicjuje i ukierunkowuje rozwój odporności swoistej poprzez aktywację komórek prezentujących antygen i wydzielanie cytokin regulatorowych.

Powiązane wpisy

  1. 16.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl