limfocyt śródnabłonkowy
Limfocyty śródnabłonkowe to wyspecjalizowane komórki układu immunologicznego, które znajdują się w nabłonku wyścielającym różne powierzchnie organizmu, głównie w przewodzie pokarmowym, drogach oddechowych i układzie moczowo-płciowym. Stanowią one pierwszą linię obrony przeciwko patogenom, które próbują przedostać się przez barierę nabłonkową.
Te limfocyty charakteryzują się unikatowymi cechami fenotypowymi i funkcjonalnymi, różniącymi je od limfocytów krążących we krwi. Większość z nich to limfocyty T CD8+, które posiadają właściwości cytotoksyczne i mogą bezpośrednio eliminować zainfekowane lub zmienione nowotworowo komórki nabłonka. Część limfocytów śródnabłonkowych wykazuje cechy komórek NK (natural killer) lub ma fenotyp TCRγδ.
W diagnostyce medycznej zwiększona liczba limfocytów śródnabłonkowych jest istotnym markerem w rozpoznawaniu niektórych chorób, szczególnie celiakii, gdzie ich liczba może przekraczać 25 na 100 komórek nabłonkowych (norma to poniżej 5 na 100 komórek). Ich ocena jest rutynowym elementem badania histopatologicznego biopsji jelita cienkiego i stanowi ważny element w algorytmie diagnostycznym chorób autoimmunologicznych przewodu pokarmowego.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Celiakia – Etiologia i przyczyny
Celiakia jest przewlekłą chorobą autoimmunologiczną wywołaną nieprawidłową reakcją immunologiczną na gluten, białko obecne w pszenicy, jęczmieniu i życie. Patogeneza choroby opiera się na predyspozycji genetycznej związanej z antygenami HLA-DQ2 (90-95% pacjentów) i HLA-DQ8 (5-10% pacjentów), które wiążą zmodyfikowane peptydy gliadyny po deamidacji przez transglutaminazę tkankową typu 2 (tTG2). Proces ten prowadzi do aktywacji limfocytów T CD4+ i przewlekłego stanu zapalnego w błonie śluzowej jelita cienkiego, skutkującego zanikiem kosmków jelitowych, hiperplazją krypt oraz zwiększoną infiltracją limfocytów śródnabłonkowych. W efekcie dochodzi do upośledzenia wchłaniania składników odżywczych, w tym witamin rozpuszczalnych w tłuszczach (A, D, E, K), żelaza, kwasu foliowego i witaminy B12, co manifestuje się objawami niedożywienia i szerokim spektrum powikłań ogólnoustrojowych. Czynniki środowiskowe, takie jak infekcje wirusowe, zaburzenia mikrobiomu jelitowego, sposób wprowadzania glutenu do diety niemowląt oraz stres, odgrywają istotną rolę w ujawnieniu choroby u osób genetycznie predysponowanych.
antygen zgodności tkankowej, blaszka właściwa, celiakia oporna, chłoniak jelita cienkiego, chłoniak związany z enteropatią, choroba Hashimoto, choroba trzewna, dermatitis herpetiformis, dieta bezglutenowa, gliadyna, gluten, gruczolakorak jelita cienkiego, hiperplazja krypt, HLA-DQ2, HLA-DQ8, limfocyt śródnabłonkowy, mikrobiom jelitowy, nadwrażliwość typu IV, niedokrwistość z niedoboru żelaza, osteopenia, transglutaminaza tkankowa, zanik kosmków jelitowych, zespół Downa, zespół Turnera, zonulina - Leksykon chorób i schorzeń
Giardioza – Etiologia i przyczyny
Giardioza jest pasożytniczą chorobą przewodu pokarmowego wywołaną przez pierwotniaka Giardia duodenalis, występującego w formie aktywnej (trofozoit) i przetrwalnikowej (cysta). Trofozoity przyczepiają się do nabłonka jelita cienkiego, uszkadzając komórki i hamując enzymy rąbka szczoteczkowego, co prowadzi do zaburzeń elektrolitowych i biegunek. Zakażenie następuje po spożyciu zaledwie 10-25 cyst, które są odporne na standardowe chlorowanie i mogą przetrwać w wodzie do 2-3 miesięcy. Giardioza jest przenoszona głównie drogą fekalno-oralną, najczęściej przez zanieczyszczoną wodę, rzadziej przez żywność lub bezpośredni kontakt, zwłaszcza w placówkach zbiorowego zamieszkania i u osób z obniżoną odpornością. Występuje globalnie, z częstością 2% u dorosłych i 8% u dzieci w krajach rozwiniętych oraz 15-20% u dzieci w krajach rozwijających się.
agammaglobulinemia sprzężona z chromosomem X, dawka infekcyjna, disacharydaza, droga fekalno-oralna, Giardia duodenalis, giardioza, lek przeciwpasożytniczy, limfocyt śródnabłonkowy, limfocyt T CD4+, mechanizm patofizjologiczny, metronidazol, mikrobiota jelitowa, nabłonek jelita cienkiego, nabłonek jelitowy, niedobór disacharydaz, niedobór IgA, nietolerancja laktozy, nitazoksanid, oporność na metronidazol, poinfekcyjny zespół jelita drażliwego, pospolity zmienny niedobór odporności, przepuszczalność jelitowa, reaktywne zapalenie stawów, transmisja pokarmowa, trofozoit, tynidazol, zaburzenie elektrolitowe, zespół genetyczny, zespół złego wchłaniania - Leksykon chorób i schorzeń
Choroba trzewna – Patofizjologia i mechanizm
Choroba trzewna jest autoimmunologicznym schorzeniem jelita cienkiego, wywołanym przez nieprawidłową odpowiedź immunologiczną na gluten u osób z predyspozycją genetyczną, głównie z haplotypami HLA-DQ2 (>90% przypadków) i HLA-DQ8 (5-10%). Patogeneza obejmuje interakcję czynników genetycznych, środowiskowych i immunologicznych, gdzie kluczową rolę odgrywa transglutaminaza tkankowa typu 2 (TG2), modyfikująca peptydy gliadyny przez deamidację, co zwiększa ich immunogenność i prowadzi do aktywacji limfocytów T CD4+ oraz produkcji autoprzeciwciał. Odpowiedź immunologiczna obejmuje zarówno adaptacyjną (Th1 z IFN-γ, IL-2, IL-21), jak i wrodzoną zależną od IL-15, która aktywuje cytotoksyczne limfocyty T CD8+ śródnabłonkowe, prowadząc do uszkodzenia enterocytów, zaniku kosmków jelitowych, hiperplazji krypt i zaburzeń wchłaniania składników odżywczych (m.in. żelazo, kwas foliowy, witamina B12).
blaszka właściwa, błona śluzowa jelita cienkiego, chłoniak T-komórkowy, choroba trzewna, deamidacja, dermatitis herpetiformis, dieta bezglutenowa, gruczolakorak jelita cienkiego, haplotyp HLA-DQ2, immunoterapia alergenowo-swoista, inhibitor transglutaminazy tkankowej, interferon gamma, interleukina-15, kosmek jelitowy, limfocyt śródnabłonkowy, limfocyt T CD4+, limfocyt T CD8, mikrobiom jelitowy, odpowiedź immunologiczna, peptyd gliadyny, przepuszczalność jelitowa, rąbek szczoteczkowy, ścisłe połączenie, transglutaminaza tkankowa, zaburzenia wchłaniania, zaburzenie autoimmunologiczne, zanik kosmków jelitowych