przewlekłe zatrucie fluorem
Przewlekłe zatrucie fluorem (fluoroza) to stan kliniczny spowodowany długotrwałym, nadmiernym spożywaniem fluoru. Występuje głównie w regionach, gdzie woda pitna zawiera wysokie stężenia tego pierwiastka (powyżej 1,5-2 mg/l), bądź u osób narażonych zawodowo.
Klasycznym objawem fluorozy jest uszkodzenie szkliwa zębów, objawiające się białymi, matowymi przebarwieniami, które w cięższych przypadkach mogą przechodzić w brązowe plamy i erozje szkliwa. W długotrwałej ekspozycji dochodzi do fluorozy szkieletowej – zwiększenia gęstości kości, ograniczenia ruchomości stawów oraz zwapnień więzadeł i ścięgien.
Zaawansowana fluoroza prowadzi do szkód wielonarządowych: uszkodzenia nerek, wątroby, tarczycy oraz zaburzeń neurologicznych. Diagnostyka opiera się na wywiadzie środowiskowym, badaniu klinicznym oraz pomiarze stężenia fluoru w moczu i surowicy. Leczenie polega przede wszystkim na eliminacji źródła ekspozycji oraz postępowaniu objawowym.
W przypadkach ciężkiej fluorozy może być konieczne leczenie chelatorami, które wiążą nadmiar fluoru w organizmie. Istotna jest profilaktyka, szczególnie w regionach endemicznych, polegająca na kontroli stężenia fluoru w wodzie pitnej oraz edukacji zdrowotnej dotyczącej bezpiecznego stosowania produktów zawierających fluor.