tiki głosowe
Tiki głosowe to specyficzny rodzaj ticów, który objawia się mimowolnymi dźwiękami wydawanymi przez pacjenta. Mogą one przybierać formę prostych dźwięków, takich jak chrząkanie, pokasływanie, piszczenie, albo bardziej złożonych wokalizacji, w tym słów czy nawet całych zdań.
Najczęściej tiki głosowe występują w zespole Tourette’a, gdzie towarzyszą im tiki ruchowe. Według klasyfikacji diagnostycznej, aby rozpoznać zespół Tourette’a, pacjent musi wykazywać obecność zarówno ticów ruchowych, jak i głosowych przez okres dłuższy niż rok, z początkiem objawów przed 18. rokiem życia.
Tiki głosowe mają charakter nawracający i często nasilają się w sytuacjach stresowych, natomiast mogą ustępować podczas snu lub w trakcie intensywnej koncentracji na wykonywanych czynnościach. Leczenie obejmuje terapię behawioralną, szczególnie odwracanie nawyku (HRT) oraz ekspozycję z powstrzymaniem reakcji (ERP), a w cięższych przypadkach stosuje się farmakoterapię, głównie neuroleptyki.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Elvanse
Przed rozpoczęciem terapii lisdeksamfetaminą dimezylanem (Elvanse) konieczna jest szczegółowa ocena ryzyka nadużywania, uzależnienia oraz przeciwwskazań kardiologicznych. U pacjentów dorosłych, zwłaszcza młodych, ryzyko niewłaściwego stosowania jest wyższe niż u dzieci i młodzieży. Przewlekłe nadużywanie może prowadzić do tolerancji, uzależnienia psychicznego oraz objawów takich jak bezsenność, drażliwość, psychoza czy zmiany dermatologiczne. Szczególną ostrożność należy zachować u osób z historią chorób sercowo-naczyniowych, gdyż lek powoduje umiarkowany wzrost ciśnienia tętniczego o około 2-4 mmHg oraz częstości tętna o 3-6 uderzeń/min, a także może wydłużać odstęp QTc. Elvanse jest przeciwwskazany u pacjentów z jawną chorobą układu sercowo-naczyniowego lub umiarkowanym i ciężkim nadciśnieniem tętniczym. Przed leczeniem wskazane jest wykonanie wywiadu rodzinnego, badania fizykalnego oraz badań kardiologicznych (EKG, echokardiografia) w przypadku nieprawidłowości.
ADHD, amfetamina, arytmia, choroba organiczna serca, choroba wieńcowa, działanie sympatykomimetyczne, epizod maniakalny, kardiomiopatia, komorowe zaburzenia rytmu, lek psychostymulujący, lisdeksamfetaminy dimezylan, mania, nadciśnienie tętnicze, nagły zgon, napad drgawkowy, niewydolność serca, niewyraźne widzenie, objawy psychotyczne, omam, przedawkowanie, tendencje urojeniowe, tiki głosowe, tiki ruchowe, udar mózgu, uzależnienie psychiczne, wydłużenie odstępu QTc, zaburzenia akomodacji, zaburzenia elektrolitowe, zaburzenie afektywne dwubiegunowe, zawał mięśnia sercowego, zawał serca, zespół odstawienny, zespół Tourette’a - Leksykon substancji czynnych
Lisdeksamfetamina – Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Lisdeksamfetamina dimezylan (Elvanse) wymaga szczegółowej oceny ryzyka nadużywania, uzależnienia oraz działań niepożądanych, zwłaszcza u pacjentów z historią uzależnień. Stosowanie leku wiąże się z ryzykiem rozwoju tolerancji, uzależnienia psychicznego oraz poważnych zaburzeń funkcjonowania społecznego. Przewlekłe zatrucie może manifestować się ciężkimi zmianami dermatologicznymi, bezsennością, drażliwością, nadpobudliwością, zmianami osobowości, a w najcięższych przypadkach psychozami o obrazie klinicznym podobnym do schizofrenii. U dzieci i młodzieży odnotowano przypadki nagłych zgonów, szczególnie u osób z chorobami serca, co stanowi przeciwwskazanie do stosowania u pacjentów z rozpoznaną chorobą organiczną serca, kardiomiopatią, arytmią lub ciężkimi zaburzeniami kardiologicznymi. U dorosłych z ADHD również opisano incydenty nagłych zgonów, udarów mózgu i zawałów serca, co wymaga szczególnej ostrożności i monitorowania układu sercowo-naczyniowego.
arytmia, badanie kardiologiczne, choroba kardiologiczna, choroba organiczna serca, choroba wieńcowa, ciśnienie krwi, ciśnienie tętnicze, częstość tętna, działanie sympatykomimetyczne, EEG, epizod maniakalny, epizod mieszany, kardiomiopatia, komorowe zaburzenia rytmu, lek psychostymulujący, lisdeksamfetamina dimezylan, mania, nadciśnienie tętnicze, napad drgawkowy, niewydolność serca, niewyraźne widzenie, objawy maniakalne, objawy psychotyczne, omam, próba samobójcza, próg drgawkowy, przedawkowanie, psychoza, schizofrenia, tiki głosowe, tiki ruchowe, tolerancja na leki, udar mózgu, układ sercowo-naczyniowy, urojenia, uzależnienie od substancji psychoaktywnych, uzależnienie psychiczne, wydłużenie odstępu QTc, wywiad psychiatryczny, zaburzenia akomodacji, zaburzenia EEG, zaburzenia elektrolitowe, zaburzenie afektywne dwubiegunowe, zaburzenie psychotyczne, zawał mięśnia sercowego, zawał serca, zespół Tourette’a - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Elvanse
Lisdeksamfetamina dimezylanu (Elvanse) wymaga szczegółowej oceny ryzyka nadużywania i uzależnienia, zwłaszcza u dorosłych pacjentów, oraz ostrożności u osób z dodatnim wywiadem w kierunku substancji psychoaktywnych. Lek może powodować objawy nadużywania, takie jak zmiany dermatologiczne, bezsenność, drażliwość, nadpobudliwość, chwiejność emocjonalna i psychozę, a po odstawieniu – zmęczenie i depresję. U pacjentów pediatrycznych i dorosłych z chorobami serca lub ciężkimi zaburzeniami kardiologicznymi stosowanie leku jest przeciwwskazane ze względu na ryzyko nagłych zgonów, udaru mózgu i zawału serca. Leki psychostymulujące powodują umiarkowany wzrost ciśnienia tętniczego o 2-4 mmHg i częstości tętna o 3-6/min, co wymaga regularnego monitorowania, zwłaszcza u pacjentów z nadciśnieniem, niewydolnością serca, niedawnym zawałem mięśnia sercowego lub zaburzeniami rytmu komorowego. Lisdeksamfetamina może wydłużać odstęp QTc, co wymaga ostrożności u pacjentów z zaburzeniami elektrolitowymi lub chorobą serca.
ADHD, arytmia, badanie kardiologiczne, choroba organiczna serca, choroba wieńcowa, działanie sympatykomimetyczne, epizod maniakalny, kardiomiopatia, komorowe zaburzenia rytmu, lek psychostymulujący, lisdeksamfetamina dimezylan, mania, nadciśnienie tętnicze, nagły zgon, napad drgawkowy, niewydolność serca, niewyraźne widzenie, objawy maniakalne, objawy psychotyczne, odstęp QTc, omamy, pochodne amfetaminy, przedawkowanie, psychoza, tendencje urojeniowe, tiki głosowe, tiki nerwowe, tiki ruchowe, udar mózgu, układ sercowo-naczyniowy, uzależnienie od leków, uzależnienie psychiczne, zaburzenia akomodacji, zaburzenia EEG, zaburzenia elektrolitowe, zaburzenia zachowania, zaburzenie afektywne dwubiegunowe, zaburzenie psychotyczne, zawał mięśnia sercowego, zawał serca, zespół Tourette’a