terapia substytucyjna uzależnienia od opiatów

Terapia substytucyjna uzależnienia od opiatów (OST – Opioid Substitution Therapy) to uznana, oparta na dowodach naukowych metoda leczenia osób uzależnionych od opioidów. Polega na zastąpieniu nielegalnego opioidu (np. heroiny) legalnym lekiem o podobnym działaniu, ale o dłuższym czasie półtrwania, podawanym doustnie pod nadzorem medycznym.

Najczęściej stosowanymi lekami w terapii substytucyjnej są metadon (agonista receptorów opioidowych) oraz buprenorfina (częściowy agonista). Leki te zapobiegają objawom odstawiennym, redukują głód narkotykowy i blokują euforyzujące działanie nielegalnych opioidów, nie wywołując przy tym efektu „haju”. Ich zaletą jest długi czas działania – metadon podaje się raz dziennie, a buprenorfinę można stosować nawet co drugi lub trzeci dzień.

Celem terapii substytucyjnej jest przede wszystkim stabilizacja stanu zdrowia pacjenta, redukcja szkód związanych z używaniem nielegalnych substancji (w tym ryzyka zakażeń HIV i HCV), ograniczenie przestępczości oraz umożliwienie pacjentowi powrotu do funkcjonowania społecznego i zawodowego. Leczenie substytucyjne powinno być połączone z odpowiednim wsparciem psychospołecznym i może trwać wiele lat, a nawet całe życie.

Badania naukowe potwierdzają wysoką skuteczność terapii substytucyjnej w redukcji umieralności osób uzależnionych, ograniczeniu używania nielegalnych opioidów oraz poprawie jakości życia pacjentów. WHO umieściło metadon i buprenorfinę na Liście Leków Podstawowych, uznając terapię substytucyjną za kluczową interwencję w leczeniu uzależnienia od opioidów.

Powiązane wpisy

  1. 09.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl