niedoczynność przysadki i nadnerczy

Niedoczynność przysadki i nadnerczy to poważne zaburzenia endokrynologiczne, które mają istotny wpływ na homeostazę organizmu. Niedoczynność przysadki (hipopituitaryzm) charakteryzuje się niedoborem jednego lub więcej hormonów wydzielanych przez przysadkę mózgową, co wtórnie wpływa na funkcjonowanie gruczołów docelowych, w tym nadnerczy.

Niedoczynność nadnerczy (choroba Addisona w przypadku pierwotnej niedoczynności) objawia się niewystarczającą produkcją hormonów kory nadnerczy, głównie kortyzolu i aldosteronu. Wtórna niedoczynność nadnerczy jest najczęściej konsekwencją długotrwałego przyjmowania glikokortykosteroidów lub niedoczynności przysadki z niedoborem ACTH.

Objawy niedoczynności przysadki i nadnerczy obejmują przewlekłe zmęczenie, osłabienie, utratę masy ciała, hipotensję, hipoglikemię, hiponatremię oraz hiperkaliemię. W przypadku niedoczynności nadnerczy charakterystyczna jest również hiperpigmentacja skóry (przy pierwotnej niedoczynności). Diagnostyka opiera się na oznaczeniach hormonalnych, testach stymulacyjnych oraz badaniach obrazowych.

Leczenie polega na substytucji hormonalnej. Przy niedoczynności nadnerczy stosuje się glikokortykosteroidy (najczęściej hydrokortyzon) oraz mineralokortykosteroidy (fludrokortyzon) w przypadku niedoboru aldosteronu. Niedoczynność przysadki wymaga uzupełnienia deficytowych hormonów, takich jak hormony tarczycy, hormony płciowe oraz hormon wzrostu. Pacjenci wymagają edukacji dotyczącej konieczności dostosowania dawek leków w sytuacjach stresowych oraz regularnych kontroli endokrynologicznych.

Powiązane wpisy

  1. 09.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl