hiperglikemiczny zespół hiperosmolarny
Hiperglikemiczny zespół hiperosmolarny (HHS – Hyperosmolar Hyperglycemic State) to ostre powikłanie cukrzycy, charakteryzujące się skrajnie wysokim stężeniem glukozy we krwi (powyżej 600 mg/dl), znaczną hiperosmolalnością osocza (>320 mOsm/kg) oraz ciężkim odwodnieniem organizmu przy braku lub minimalnej ketozie.
Zespół ten występuje głównie u osób starszych z cukrzycą typu 2, szczególnie w sytuacjach nasilonego stresu metabolicznego, takich jak infekcje, udar mózgu, zawał serca czy leczenie niektórymi lekami (kortykosteroidy, diuretyki tiazydowe). Czynnikiem wyzwalającym jest często niewystarczające przyjmowanie płynów przy narastającej hiperglikemii.
Objawy HHS rozwijają się powoli, w ciągu dni lub tygodni, i obejmują: skrajne odwodnienie, zaburzenia świadomości (od senności do śpiączki), objawy neurologiczne (drgawki, ogniskowe deficyty neurologiczne), hipotonię i tachykardię. Śmiertelność w tym zespole jest wysoka i sięga 10-20%, zwłaszcza u pacjentów w podeszłym wieku.
Leczenie HHS wymaga intensywnej terapii, obejmującej dożylne podawanie płynów (początkowo 0,9% NaCl), insulinoterapię dożylną w niższych dawkach niż w kwasicy ketonowej, wyrównanie zaburzeń elektrolitowych oraz identyfikację i leczenie choroby wyzwalającej. Kluczowe jest powolne obniżanie stężenia glukozy (o około 50-70 mg/dl/h) oraz ostrożne uzupełnianie niedoborów wody, aby uniknąć obrzęku mózgu.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Śpiączka cukrzycowa – Leczenie
Śpiączka cukrzycowa to stan zagrożenia życia, wynikający z ciężkich zaburzeń metabolicznych w przebiegu cukrzycy typu 1 i 2, manifestujący się utratą przytomności na tle hiperglikemii (np. kwasica ketonowa – DKA, hiperglikemiczny zespół hiperosmolarny – HHS) lub hipoglikemii. Leczenie DKA obejmuje intensywną terapię na oddziale intensywnej terapii, z dożylnym nawodnieniem (izotoniczny NaCl 0,9% lub roztwór Ringera z mleczanami), ciągłym wlewem insuliny w dawce około 0,1 j.m./kg/h (lub 7,2 j.m./godz. w standardowym protokole), uzupełnianiem elektrolitów (szczególnie potasu, którego niedobór może sięgać 500-700 mEq) oraz korekcją zaburzeń kwasowo-zasadowych. W HHS kluczowe jest szybkie nawodnienie przed podaniem insuliny, a w hipoglikemii natychmiastowe podanie glukagonu lub dożylnej dekstrozy. Monitorowanie glikemii, elektrolitów, gazometrii i stanu neurologicznego jest niezbędne dla oceny skuteczności terapii i zapobiegania powikłaniom, takim jak obrzęk mózgu, szczególnie u dzieci.
ciągły monitoring glikemii, ciśnienie krwi, dekstroza, diureza, elektrolit, gazometria krwi tętniczej, glukagon, hiperglikemia, hiperglikemiczny zespół hiperosmolarny, hiperosmolalność, hipoglikemia, inhibitor SGLT2, insulinoterapia, ketoza, kwasica ketonowa, monitoring glikemii, obrzęk mózgu, parametry życiowe, płyn dożylny, powikłanie zakrzepowo-zatorowe, równowaga elektrolitowa, równowaga kwasowo-zasadowa, śpiączka cukrzycowa, śpiączka hiperosmolarna, śpiączka hipoglikemiczna, śpiączka ketonowa, śpiączka nieketonowa, stan nawodnienia, stężenie glukozy, system zamkniętej pętli, utrata przytomności, wlew insuliny, wodorowęglan sodu, zaburzenie elektrolitowe