metabolizm substancji aktywnej
Metabolizm substancji aktywnej to zespół procesów biochemicznych zachodzących w organizmie, które prowadzą do przekształcenia leku w formy łatwiejsze do wydalenia. Głównym narządem odpowiedzialnym za metabolizm leków jest wątroba, ale procesy te mogą zachodzić również w nerkach, płucach, jelitach oraz innych tkankach.
Wyróżnia się dwie główne fazy metabolizmu leków. W fazie I dochodzi do reakcji oksydacji, redukcji lub hydrolizy, które zwiększają polarność cząsteczki leku. Główną rolę odgrywają tu enzymy cytochromu P450. W fazie II zachodzą reakcje sprzęgania (koniugacji) metabolitów z endogennymi substancjami, takimi jak kwas glukuronowy, siarkowy czy glutationowy, co dodatkowo zwiększa rozpuszczalność w wodzie i ułatwia wydalanie.
Metabolizm substancji aktywnych ma istotne znaczenie kliniczne, wpływając na biodostępność, czas działania i skuteczność terapii. Może prowadzić do bioaktywacji proleków, dezaktywacji substancji czynnych lub tworzenia metabolitów o odmiennym działaniu farmakologicznym. Indywidualne różnice w metabolizmie, uwarunkowane genetycznie lub wynikające z interakcji lekowych, mogą być przyczyną zmiennej odpowiedzi na leczenie i wystąpienia działań niepożądanych.