białko transportowe ABC

Białka transportowe ABC (ATP-binding cassette) stanowią dużą rodzinę białek błonowych, które wykorzystują energię z hydrolizy ATP do transportu różnych substancji przez błony komórkowe. Te wysoce konserwatywne ewolucyjnie białka występują we wszystkich organizmach żywych, od bakterii po człowieka.

W organizmie ludzkim zidentyfikowano 49 genów kodujących transportery ABC, podzielonych na siedem podrodzin (oznaczonych od ABCA do ABCG). Białka te pełnią kluczowe funkcje fizjologiczne, transportując lipidy, peptydy, jony, cukry, witaminy i wiele innych substancji endogennych oraz ksenobiotyków, w tym leków.

Dysfunkcje transporterów ABC są związane z licznymi chorobami genetycznymi, takimi jak mukowiscydoza (CFTR/ABCC7), choroba Tangiera (ABCA1), zespół Dubina-Johnsona (ABCC2) czy adrenoleukodystrofia (ABCD1). Ponadto, nadekspresja niektórych transporterów ABC, szczególnie ABCB1 (P-glikoproteiny), ABCC1 (MRP1) i ABCG2 (BCRP), przyczynia się do rozwoju oporności wielolekowej w komórkach nowotworowych.

Poznanie struktury i funkcji białek transportowych ABC ma istotne znaczenie kliniczne, gdyż umożliwia projektowanie inhibitorów tych białek, które mogą zwiększać skuteczność chemioterapii nowotworów, a także leków omijających barierę krew-mózg oraz poprawiających biodostępność substancji leczniczych.

Powiązane wpisy

  1. 15.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl