inhibitor 5-α reduktazy testosteronu
Inhibitor 5-α reduktazy testosteronu to substancja, która blokuje działanie enzymu 5-alfa reduktazy, odpowiedzialnego za przekształcanie testosteronu w dihydrotestosteron (DHT) – aktywny metabolit odpowiedzialny za wiele androgenozależnych procesów w organizmie.
Leki z tej grupy, takie jak finasteryd i dutasteryd, stosowane są głównie w leczeniu łagodnego przerostu gruczołu krokowego (BPH) oraz androgenowego wypadania włosów (łysienia typu męskiego). Hamując produkcję DHT, zmniejszają objętość prostaty i łagodzą objawy związane z jej przerostem, takie jak trudności w oddawaniu moczu czy częstomocz.
W dermatologii inhibitory 5-α reduktazy są wykorzystywane w terapii łysienia androgenowego, gdzie DHT jest kluczowym czynnikiem prowadzącym do miniaturyzacji mieszków włosowych. Leki te mogą jednak wywoływać działania niepożądane, w tym zaburzenia erekcji, zmniejszenie libido czy zaburzenia ejakulacji, co wynika z ich wpływu na gospodarkę hormonalną.
Warto zaznaczyć, że inhibitory 5-α reduktazy nie wpływają znacząco na stężenie testosteronu we krwi, a jedynie na jego konwersję do DHT, co sprawia, że ich działanie jest stosunkowo selektywne. Długotrwałe stosowanie tych leków wymaga okresowej kontroli lekarskiej, szczególnie w aspekcie monitorowania funkcji wątroby oraz stężenia PSA u mężczyzn.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Hyplafin 5 mg
Finasteryd, aktywny składnik leku Hyplafin, jest selektywnym, kompetycyjnym inhibitorem enzymu 5-α-reduktazy typu II, odpowiedzialnym za konwersję testosteronu do silniejszego androgenu – dihydrotestosteronu (DHT). Jego mechanizm działania polega na znacznym obniżeniu stężenia DHT w surowicy o około 70%, co prowadzi do zmniejszenia objętości gruczołu krokowego o około 20% po 3 miesiącach terapii i do 27% po 3 latach. Redukcja ta dotyczy głównie strefy obwodowej gruczołu, co przekłada się na zmniejszenie przeszkody podpęcherzowej i obniżenie napięcia mięśnia wypieracza moczu, skutkując poprawą parametrów urodynamicznych i złagodzeniem objawów łagodnego rozrostu gruczołu krokowego (BPH).
5-α-reduktaza typu II, androgen, badanie urodynamiczne, dihydrotestosteron, efekt terapeutyczny, finasteryd, gruczoł krokowy, inhibitor 5-α reduktazy testosteronu, łagodny rozrost gruczołu krokowego, mięsień wypieracz moczu, nasilenie objawów, objętość gruczołu krokowego, ostre zatrzymanie moczu, prostatektomia, przepływ moczu, przeszkoda podpęcherzowa, przezcewkowa resekcja gruczołu krokowego, receptor androgenowy, skala QUASI-AUA, stężenie DHT, substancja czynna, testosteron, zaleganie moczu - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Finaster 5 mg
Finasteryd, będący syntetycznym inhibitorem 5-α reduktazy typu II, skutecznie obniża stężenie dihydrotestosteronu (DHT) w surowicy i tkance gruczołu krokowego, co przekłada się na zmniejszenie objętości stercza średnio o 17,9% po 4 latach terapii (z 55,9 cm³ do 45,8 cm³) oraz poprawę urodynamiki moczu (wzrost maksymalnego przepływu moczu o 1,9 ml/s). W badaniu PLESS, obejmującym 3040 pacjentów z umiarkowanymi do ciężkich objawami BPH, finasteryd w dawce 5 mg/dobę znacząco redukował ryzyko ostrego zatrzymania moczu o 57% (2,8% vs 6,6% placebo) oraz konieczności interwencji chirurgicznej o 55% (4,6% vs 10,1% placebo) w ciągu 4 lat. Objawy BPH uległy złagodzeniu o 3,3 punktu w skali IPSS (0-34) w porównaniu do 1,3 punktu w grupie placebo (p<0,001), a poprawa objawów i przepływu moczu była widoczna już po kilku miesiącach terapii i utrzymywała się przez cały okres leczenia.
5-α-reduktaza typu II, badanie per rectum, biopsja prostaty, cewnikowanie pęcherza moczowego, ciśnienie opróżniania pęcherza, dihydrotestosteron, finasteryd, inhibitor 5-α reduktazy testosteronu, interwencja chirurgiczna BPH, łagodny rozrost gruczołu krokowego, objętość prostaty, ostre zatrzymanie moczu, przepływ moczu, rak prostaty, receptor androgenowy, rezonans magnetyczny, skala objawów BPH, urodynamika moczu - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Zasterid 5 mg
Finasteryd, będący inhibitorem 5-α reduktazy typu II, skutecznie hamuje konwersję testosteronu do dihydrotestosteronu (DHT), co jest kluczowe w patogenezie łagodnego rozrostu gruczołu krokowego (BPH). W dawce 5 mg wykazuje on znaczną redukcję stężenia DHT w surowicy i tkance stercza, co przekłada się na kliniczne korzyści potwierdzone w badaniach fazy III oraz w wieloośrodkowym badaniu PLESS obejmującym 3040 pacjentów. Finasteryd zmniejsza ryzyko poważnych powikłań BPH, takich jak ostre zatrzymanie moczu i konieczność interwencji chirurgicznej, o 51% w ciągu 4 lat (6,6% vs 13,2% w grupie placebo). Ponadto, terapia powoduje istotną poprawę objawów (redukcja o 3,3 pkt w skali IPSS vs 1,3 pkt placebo, p<0,001) oraz zwiększenie maksymalnego przepływu moczu o 1,9 ml/s (vs 0,2 ml/s placebo) przy średniej wyjściowej około 11 ml/s.
badanie per rectum, biopsja gruczołu krokowego, ciśnienie opróżniania pęcherza, dihydrotestosteron, inhibitor 5-α reduktazy testosteronu, interwencja chirurgiczna, konwersja testosteronu, łagodny rozrost gruczołu krokowego, maksymalny przepływ moczu, objętość gruczołu krokowego, ostre zatrzymanie moczu, parametry uroflowmetryczne, rak gruczołu krokowego, receptor androgenowy, redukcja ryzyka, rezonans magnetyczny, wskaźnik nasilenia objawów