łupież różowy
Łupież różowy (Pityriasis rosea) to łagodna, samoograniczająca się choroba skóry o prawdopodobnie wirusowej etiologii. Charakteryzuje się pojawieniem początkowo pojedynczej, większej zmiany zwanej „blaszką macierzystą” (herald patch), a następnie wysiewem drobniejszych, owalnych wykwitów rumieniowych pokrytych delikatnym złuszczaniem, najczęściej na tułowiu i proksymalnych częściach kończyn.
Zmiany skórne w łupieżu różowym układają się typowo wzdłuż linii Langera, tworząc charakterystyczny obraz „choinki”. Choroba zwykle ustępuje samoistnie w ciągu 6-8 tygodni bez pozostawiania blizn. Dotyka najczęściej młodych dorosłych, choć może wystąpić w każdym wieku. Rzadko obserwuje się nawroty schorzenia.
Leczenie łupieżu różowego ma głównie charakter objawowy i obejmuje stosowanie emolientów, miejscowych glikokortykosteroidów oraz leki przeciwhistaminowe przy nasilonym świądzie. W niektórych przypadkach korzystne może być zastosowanie fototerapii UVB. Ze względu na podejrzenie etiologii wirusowej, w uporczywych przypadkach rozważa się także leki przeciwwirusowe, choć ich skuteczność nie została jednoznacznie potwierdzona.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Łupież różowy – Zapobieganie i profilaktyka
Łupież różowy (Pityriasis rosea) to samoograniczająca się dermatoza o nieustalonej etiologii, najczęściej dotykająca osoby w wieku 10-35 lat, z przewagą kobiet, zwłaszcza w ciąży. Przebieg choroby trwa zwykle 6-10 tygodni i nie wymaga specyficznego leczenia. Profilaktyka jest ograniczona ze względu na nieznaną przyczynę, jednak zaleca się utrzymanie higieny skóry, odpowiednie nawilżanie, unikanie potencjalnych czynników wyzwalających (np. ekspozycji na słońce, stresu) oraz wzmacnianie układu odpornościowego. Łupież różowy nie jest wysoce zakaźny, a izolacja pacjentów nie jest konieczna, choć ostrożność wskazana jest u osób z obniżoną odpornością i kobiet w ciąży.
choroba zakaźna, czynnik środowiskowy, czynnik wyzwalający, dermatoza, emolient, infekcja wirusowa, krem z filtrem przeciwsłonecznym, lek przeciwgrzybiczny, lek przeciwhistaminowy, łupież różowy, miejscowy kortykosteroid, nawilżanie skóry, obniżona odporność, pielęgnacja skóry, poronienie, powikłanie ciąży, przedwczesny poród, samoograniczający się przebieg, stan zapalny, układ odpornościowy, zmiana skórna - Leksykon leków
Działania niepożądane – DIH MAX COMFORT 1000 mg
Stosowanie zmikronizowanej diosminy w dawce 1000 mg (DIH MAX COMFORT) wiąże się z relatywnie rzadkim występowaniem działań niepożądanych, które jednak wymagają uwagi klinicystów. Najczęściej obserwowane reakcje dotyczą układu skórnego i podskórnego, w tym egzemy, wysypki, świądu, pokrzywki oraz łupieżu różowego, klasyfikowanych jako rzadkie. Zaburzenia żołądkowo-jelitowe, takie jak bóle żołądka, nudności, niestrawność, wymioty i biegunka, występują u mniej niż 2% pacjentów. Objawy te obejmują m.in. dolegliwości bólowe w nadbrzuszu oraz zwiększoną częstość wypróżnień ze stolcami o luźnej konsystencji.
bezsenność, biegunka, ból głowy, ból żołądka, DIH MAX COMFORT, diosmina zmikronizowana, działanie niepożądane, egzema, łupież różowy, nadwrażliwość, niepokój, niestrawność, nudności, pokrzywka, produkt leczniczy, świąd, trudności w zasypianiu, wymioty, wysypka, zaburzenia neurowegetatywne, zaburzenia psychiczne, zaburzenia skórne, zaburzenia układu nerwowego, zaburzenia żołądkowo-jelitowe, zawroty głowy - Leksykon chorób i schorzeń
Łupież różowy – Patofizjologia i mechanizm
Łupież różowy (Pityriasis rosea) jest ostrą, samoograniczającą się dermatozą o podłożu wirusowym, związaną z reaktywacją latentnego zakażenia HHV-6 i HHV-7. Choroba charakteryzuje się występowaniem blaszki macierzystej (herald patch) oraz wtórnej wysypki rumieniowo-złuszczającej. Diagnostyka molekularna potwierdza obecność DNA HHV-6/7 w osoczu i PBMC, a także ekspresję antygenów wirusowych w zmianach skórnych. Patogeneza opiera się na aktywacji odporności komórkowej, zwłaszcza limfocytów T CD4+, oraz wzroście cytokin prozapalnych, takich jak IL-17, IL-22, IL-36, IFN-γ i VEGF. Szczególnie IL-36 koreluje z nasileniem choroby i może stanowić biomarker aktywności. Istotną rolę odgrywają receptory Toll-podobne (TLR 3, 7, 8, 9), które rozpoznają wirusowe kwasy nukleinowe i inicjują odpowiedź immunologiczną, prowadząc do charakterystycznych objawów klinicznych.
akantoza, blaszka macierzysta, Chlamydia pneumoniae, cytokina prozapalna, czynnik wzrostu śródbłonka naczyniowego, eozynofil, immunosupresja, interferon gamma, interleukina 36, interleukina-17, interleukina-22, jednojądrzaste komórki krwi obwodowej, komórki Langerhansa, komórki NK, Legionella pneumophila, limfocyt B, limfocyt T CD4+, łupież różowy, mechanizm autoimmunologiczny, mycoplasma pneumoniae, naciek limfocytarny, parakeratoza, półpasiec, promieniowanie ultrafioletowe, receptor Toll-podobny, SARS-CoV-2, wirus herpes - Leksykon chorób i schorzeń
Grzybica skóry (tinea corporis) – Diagnostyka i diagnoza
Grzybica skóry (tinea corporis) to powierzchowna infekcja dermatofitowa wywoływana przez gatunki z rodzajów Trichophyton, Microsporum i Epidermophyton, charakteryzująca się pierścieniowatymi, łuszczącymi się zmianami z centralnym przejaśnieniem. Diagnostyka opiera się na dokładnym badaniu klinicznym, dermoskopii oraz badaniach laboratoryjnych, takich jak preparat bezpośredni KOH (10-20% roztwór), trichogram, badanie lampą Wooda (światło UV o długości fali umożliwiające wykrycie fluorescencji, np. Microsporum canis – jabłkowozielona fluorescencja) oraz hodowla grzybów na podłożach Sabourauda lub DTM. Hodowla, choć najbardziej wiarygodna, wymaga 3-4 tygodni na wynik, natomiast PCR pozwala na szybką identyfikację DNA grzybów w 2-3 dni, co jest szczególnie istotne w wykrywaniu opornych szczepów dermatofitów, takich jak T. indotineae. W diagnostyce różnicowej należy uwzględnić egzemy, łuszczycę, łojotokowe zapalenie skóry i inne dermatozy zapalne.
agar Sabourauda, badanie fizykalne, badanie histopatologiczne, badanie molekularne, bielactwo, biopsja skóry, centralne przejaśnienie, dermatofity, dermoskopia, diagnostyka różnicowa, fluorescencja, grzybica skóry, grzybica skóry głowy, hodowla grzybów, infekcja grzybicza, ketokonazol, kortykosteroid, lampa Wooda, lek przeciwgrzybiczny, łojotokowe zapalenie skóry, łupież różowy, łuszczyca, preparat KOH, reakcja łańcuchowa polimerazy, rumień, sekwencjonowanie genomowe, światło ultrafioletowe, szampon przeciwgrzybiczny, tinea corporis, wodorotlenek potasu, wyprysk, ziarniniak Majocchiego - Leksykon substancji czynnych
Diosmina – Działania niepożądane
Diosmina, stosowana jako lek flebotropowy, charakteryzuje się dobrym profilem bezpieczeństwa, jednak może wywoływać działania niepożądane o różnym nasileniu. Najczęściej obserwowane są zaburzenia żołądkowo-jelitowe, takie jak biegunka, niestrawność, nudności, wymioty, bóle brzucha, zaparcia i wzdęcia, które występują rzadko do niezbyt często (częstość od ≥1/10 000 do <1/100). Zaburzenia te mają zwykle łagodny i przemijający charakter, a ich częstość nie przekracza 2% przypadków. Rzadko notuje się zapalenie okrężnicy (częstość nieznana). Działania niepożądane ze strony układu nerwowego, takie jak zawroty głowy, ból głowy i złe samopoczucie, również występują rzadko i zazwyczaj nie wymagają przerwania leczenia. W sferze psychicznej obserwuje się bezsenność i wzmożony niepokój, jednak ich częstość nie jest określona. Reakcje skórne, w tym wysypka, świąd, pokrzywka, egzema i łupież różowy, występują rzadko, natomiast obrzęk twarzy, warg i powiek ma częstość nieznaną, a obrzęk naczynioruchowy jest bardzo rzadki (<1/10 000) i stanowi poważne zagrożenie wymagające natychmiastowej interwencji.
ból brzucha, diosmina, dyspepsja, działanie flebotropowe, działanie niepożądane, egzema, łupież różowy, nadwrażliwość na diosminę, niepokój, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk twarzy, pokrzywka, preparat farmaceutyczny, profil bezpieczeństwa, reakcja alergiczna, tkanka podskórna, zaburzenie elektrolitowe, zaburzenie neurowegetatywne, zaburzenie psychiczne, zaburzenie skóry, zaburzenie układu nerwowego, zaburzenie żołądkowo-jelitowe, zapalenie okrężnicy, zawrót głowy - Leksykon chorób i schorzeń
Grzybica różowata – Objawy
Grzybica różowata (Tinea versicolor) to łagodna infekcja skóry wywołana przez drożdżakopodobne grzyby z rodzaju Malassezia, manifestująca się charakterystycznymi plamami o zmienionej pigmentacji (hipopigmentacyjne, hiperpigmentacyjne, białe, różowe, łososiowe, brązowe) z delikatnym łuszczeniem i wyraźnymi granicami, najczęściej lokalizującymi się na górnej części tułowia, szyi, ramionach i brzuchu. Objawy mogą obejmować łagodny świąd nasilający się podczas pocenia, zwiększoną potliwość oraz suchość skóry. Przebieg choroby jest sezonowy, z nasileniem w ciepłych, wilgotnych miesiącach i złagodzeniem w chłodnym klimacie. Ekspozycja na słońce uwidacznia zmiany pigmentacyjne, co wynika z hamowania melanogenezy przez kwas azelainowy produkowany przez grzyby Malassezia. Czynniki zaostrzające to m.in. wysoka temperatura, wilgotność, terapia steroidowa oraz osłabienie odporności.
badanie mikroskopowe zeskrobin, bielactwo nabyte, fluorescencja, grzyb drożdżakopodobny, grzybica różowata, hiperpigmentacja, hipopigmentacja, kwas azelainowy, lampa Wooda, łojotokowe zapalenie skóry, łupież różowy, łuszczenie skóry, łuszczyca, Malassezia, melanina, melanocyt, osłabiony układ odpornościowy, posiew mikologiczny, rumień wielopostaciowy, świąd, terapia steroidowa, Tinea versicolor, wodorotlenek potasu - Leksykon chorób i schorzeń
Łupież różowy – Epidemiologia
Łupież różowy (pityriasis rosea) to powszechna, samoograniczająca się dermatoza, charakteryzująca się występowaniem blaszki macierzystej, po której pojawia się wtórna wysypka często układająca się w kształt choinki na tułowiu. Choroba dotyka 0,5-2% populacji ogólnej, z roczną zapadalnością około 170 przypadków na 100 000 osób, najczęściej w wieku 10-35 lat, ze szczytem zachorowań w grupie 20-29 lat. Występuje nieznaczna przewaga u kobiet (stosunek około 1,5:1), choć dane są niejednoznaczne i różnią się regionalnie. Sezonowość jest zmienna, zależna od klimatu – w klimacie umiarkowanym częściej jesienią i zimą, a w klimatach tropikalnych w porze suchej lub deszczowej. Etiologia jest prawdopodobnie infekcyjna, związaną z reaktywacją HHV-6 i HHV-7, co potwierdzają objawy prodromalne u około 69% pacjentów oraz wykrycie wirusów w badaniach PCR i mikroskopii elektronowej.
badanie histopatologiczne, badanie mikroskopowe, blaszka macierzysta, choroba samoograniczająca się, cząstka wirusopodobna, etiologia infekcyjna, inhibitor ACE, ludzki herpeswirus, łupież różowy, mikroskopia elektronowa, objawy prodromalne, odpowiedź immunologiczna, PCR w czasie rzeczywistym, pigmentacja skóry, poród przedwczesny, predylekcja rasowa, reakcja polekowa, reaktywacja wirusa, rozpoznanie różnicowe, skórna reakcja niepożądana, terapia przeciwwirusowa, wysypka wtórna, zapadalność roczna - Leksykon chorób i schorzeń
Łuszczyca – Diagnostyka i diagnoza
Łuszczyca jest przewlekłą, zapalną dermatozą diagnozowaną głównie na podstawie charakterystycznego obrazu klinicznego, obejmującego dobrze odgraniczone, rumieniowe i łuszczące się zmiany skórne, często lokalizujące się na łokciach, kolanach, owłosionej skórze głowy oraz okolicy lędźwiowej. Diagnostyka opiera się na badaniu fizykalnym skóry, paznokci (gdzie zmiany występują u 40-50% pacjentów) oraz owłosionej skóry głowy, z wykorzystaniem dermatoskopii i ewentualnie biopsji skóry w przypadkach nietypowych. Biopsja wykazuje typowe cechy histopatologiczne, takie jak akantoza, parakeratoza, mikroropnie Munro oraz naciek limfocytarny. Ocena nasilenia choroby odbywa się za pomocą skal PASI (0-72), BSA, PGA, DLQI oraz NAPSI, co pozwala na klasyfikację łuszczycy jako łagodnej (60% pacjentów), umiarkowanej (30%) lub ciężkiej (10%) i jest kluczowe dla wyboru terapii. Diagnostyka różnicowa obejmuje m.in. wyprysk, liszaj płaski, grzybicę i toczeń rumieniowaty, a u pacjentów o ciemniejszym fototypie skóry zmiany mogą mieć atypowe zabarwienie, co utrudnia rozpoznanie.
akantoza, badanie fizykalne, badanie ultrasonograficzne, biopsja skóry, biopsja sztancowa, chłoniak T-komórkowy, czynnik reumatoidalny, dactylitis, dermatoskop, DLQI, grzybica skóry, hiperkeratoza podpaznokciowa, kortykosteroid, kryteria CASPAR, liszaj płaski, łojotokowe zapalenie skóry, łupież różowy, łuszczyca, łuszczyca paznokci, łuszczycowe zapalenie stawów, objaw Köbnera, onycholiza, parakeratoza, rezonans magnetyczny, rumień, toczeń rumieniowaty, wyprysk, zapalna choroba skóry - Leksykon leków
Działania niepożądane – DIH 500 mg
Lek DIH zawierający 500 mg zmikronizowanej diosminy w formie tabletek powlekanych może wywoływać działania niepożądane, które choć rzadkie, wymagają uwagi klinicysty. Do najczęściej obserwowanych należą reakcje dermatologiczne takie jak egzema, wysypka, świąd, pokrzywka oraz łupież różowy, wszystkie związane z mechanizmem nadwrażliwości na diosminę. Ze strony układu pokarmowego działania niepożądane występują w mniej niż 2% przypadków i obejmują bóle żołądka, nudności, niestrawność, wymioty oraz biegunkę, które mogą wymagać monitorowania stanu nawodnienia pacjenta. Zaburzenia neurowegetatywne, takie jak bezsenność, zawroty głowy, bóle głowy i niepokój, mają charakter przejściowy i zwykle nie wymagają przerwania terapii.
alergia, bezsenność, biegunka, ból głowy, ból żołądka, dermatoza, diosmina zmikronizowana, działania niepożądane leków, egzema, leczenie objawowe, łupież różowy, nadwrażliwość, nadzór nad bezpieczeństwem farmakoterapii, napięcie psychiczne, nawodnienie, niepokój, niestrawność, nudności, odwodnienie, pokrzywka, reakcja nadwrażliwości, reakcja zapalna skóry, świąd, tkanka podskórna, wymioty, wysypka, zaburzenia neurowegetatywne, zaburzenia równowagi, zaburzenia układu pokarmowego, zawroty głowy - Leksykon chorób i schorzeń
Łupież różowy – Diagnostyka i diagnoza
Łupież różowy (pityriasis rosea) to samoograniczająca się dermatoza, charakteryzująca się początkowo pojawieniem się blaszki macierzystej o średnicy 2-5 cm, z rumieniowym, łuszczącym się obwodem i jaśniejszym środkiem, lokalizującej się głównie na tułowiu (w 90% przypadków). Po 1-2 tygodniach rozwija się uogólniona wysypka plamisto-grudkowa, z mniejszymi zmianami ułożonymi wzdłuż linii Langera, przypominającymi choinkę, obejmująca tułów i proksymalne części kończyn. Diagnostyka opiera się na obrazie klinicznym i badaniu fizykalnym, wspomagana dermatoskopią, która wykazuje żółtawe tło, obwodowe łuszczenie typu „collarette” oraz nieregularne rozmieszczenie punktowych naczyń. W diagnostyce różnicowej należy wykluczyć m.in. kiłę wtórną (testy RPR/VDRL), grzybicę (test KOH, posiew), łuszczycę kropelkową, liszaj płaski oraz inne dermatozy o podobnym obrazie klinicznym.
badanie dermatoskopowe, badanie histopatologiczne, biopsja skóry, blaszka macierzysta, chłoniak skórny z komórek T, dermatolog, diagnostyka różnicowa, grzybica skóry gładkiej, kiła wtórna, linie Langera, liszaj płaski, łojotokowe zapalenie skóry, łupież różowy, łuszczenie skóry, łuszczyca kropelkowa, morfologia krwi, odczyn Biernackiego, parakeratoza, posiew grzybniczy, spongioza, test HIV, test KOH, test RPR, toczeń rumieniowaty podostry skórny, wyprysk pieniążkowaty, wysypka plamisto-grudkowa