zespół nieadekwatnego wydzielania ADH

Zespół nieadekwatnego wydzielania wazopresyny (SIADH – Syndrome of Inappropriate Antidiuretic Hormone Secretion) to zaburzenie polegające na nadmiernym wydzielaniu hormonu antydiuretycznego (wazopresyny/ADH) przez przysadkę mózgową, niezależnie od osmolalności osocza i stanu nawodnienia organizmu.

W warunkach prawidłowych ADH reguluje gospodarkę wodną organizmu, zwiększając reabsorpcję wody w kanalikach nerkowych w odpowiedzi na odwodnienie lub zwiększoną osmolalność osocza. W SIADH dochodzi do nadmiernego, autonomicznego wydzielania tego hormonu, co prowadzi do zatrzymania wody w organizmie i rozwoju hiponatremii rozcieńczeniowej.

Najczęstsze przyczyny SIADH to nowotwory (szczególnie drobnokomórkowy rak płuca), choroby ośrodkowego układu nerwowego (urazy, krwawienia, infekcje), choroby płuc, leki (m.in. niektóre leki przeciwdepresyjne, przeciwpadaczkowe, cytostatyki) oraz zabiegi chirurgiczne. Klinicznie SIADH manifestuje się objawami hiponatremii – od łagodnych (nudności, bóle głowy) po ciężkie (splątanie, drgawki, śpiączka) w zależności od nasilenia i szybkości rozwoju hiponatremii.

Rozpoznanie SIADH opiera się na stwierdzeniu hiponatremii hipoosmoalnej przy prawidłowym stanie nawodnienia, podwyższonej osmolalności moczu nieadekwatnej do osmolalności osocza, zwiększonym wydalaniu sodu z moczem, wykluczeniu niedoczynności tarczycy, niedoczynności kory nadnerczy oraz niewydolności nerek czy serca. Leczenie obejmuje identyfikację i leczenie przyczyny podstawowej, ograniczenie podaży płynów oraz w cięższych przypadkach podawanie hipertonicznego roztworu NaCl lub antagonistów receptora wazopresynowego (waptanów).

Powiązane wpisy

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl