trimetoprym z sulfametoksazolem
Trimetoprym z sulfametoksazolem (TMP-SMX), znany również jako kotrimoksazol, to lek złożony o szerokim spektrum działania przeciwbakteryjnego. Mechanizm jego działania polega na podwójnym blokowaniu szlaku syntezy kwasu foliowego w komórkach bakteryjnych – sulfametoksazol hamuje wbudowywanie kwasu p-aminobenzoesowego do kwasu dihydrofoliowego, natomiast trimetoprym blokuje reduktazę dihydrofolianową, hamując przekształcanie kwasu dihydrofoliowego do tetrahydrofoliowego.
Zastosowanie TMP-SMX obejmuje leczenie zakażeń układu moczowego, zakażeń dróg oddechowych, zakażeń przewodu pokarmowego, a także profilaktykę i leczenie zakażeń oportunistycznych u pacjentów z niedoborami odporności, w tym zakażeń wywołanych przez Pneumocystis jirovecii. Jest również skuteczny w terapii infekcji skórnych, w tym wywołanych przez MRSA pozaszpitalny.
Działania niepożądane związane ze stosowaniem TMP-SMX obejmują reakcje alergiczne (od łagodnych wysypek po ciężkie reakcje skórne jak zespół Stevensa-Johnsona), zaburzenia hematologiczne (neutropenia, małopłytkowość), hepatotoksyczność oraz nefrotoksyczność. Szczególną ostrożność należy zachować przy jednoczesnym stosowaniu z lekami mającymi wpływ na poziom potasu oraz u pacjentów z niedoborem G6PD.
Przeciwwskazania do stosowania obejmują nadwrażliwość na sulfonamidy, ciężką niewydolność wątroby lub nerek, porfiria oraz ciążę i okres karmienia piersią. Ze względu na szerokie spektrum działania i relatywnie niski koszt, TMP-SMX pozostaje ważnym antybiotykiem w praktyce klinicznej, choć wzrastająca oporność bakterii na ten lek ogranicza jego skuteczność w niektórych regionach.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Interakcje leku – AzitroLEK 250 250 mg
Azytromycyna, jako antybiotyk makrolidowy, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne z różnymi grupami leków, które mają istotne znaczenie kliniczne. Leki zobojętniające zawierające wodorotlenek glinu i magnezu mogą zmniejszać maksymalne stężenie azytromycyny w surowicy o około 24%, dlatego zaleca się zachowanie 2-godzinnego odstępu między podaniem tych leków. Jednoczesne stosowanie azytromycyny z nelfinawirem zwiększa stężenie antybiotyku, jednak bez konieczności modyfikacji dawki. W przypadku cyklosporyny obserwuje się istotne zwiększenie wartości Cmax i AUC0-5, co wymaga monitorowania stężenia i dostosowania dawki. Interakcje z lekami przeciwzakrzepowymi (np. warfaryna) mogą nasilać ich działanie, co uzasadnia regularne monitorowanie czasu protrombinowego. Szczególną ostrożność należy zachować przy jednoczesnym stosowaniu azytromycyny z pochodnymi alkaloidów sporyszu (ergotamina) oraz cyzaprydem ze względu na ryzyko ciężkich działań niepożądanych, takich jak zatrucie sporyszem czy zaburzenia rytmu serca (wydłużenie QT, torsade de pointes), co stanowi przeciwwskazanie do kojarzenia tych leków.
alfentanyl, alkaloid sporyszu, antybiotyk makrolidowy, astemizol, atorwastatyna, azytromycyna, cetyryzyna, cyklosporyna, cymetydyna, cytochrom P450, cyzapryd, czas protrombinowy, digoksyna, doustny lek przeciwzakrzepowy, dydanozyna, działanie immunosupresyjne, efawirenz, flukonazol, indynawir, karbamazepina, kolchicyna, komorowe zaburzenia rytmu, lek przeciwgrzybiczny, lek przeciwwirusowy, lek zobojętniający, metyloprednizolon, midazolam, morfologia krwi, nelfinawir, neutropenia, rabdomioliza, reduktaza HMG-CoA, ryfabutyna, substrat glikoproteiny P, syldenafil, teofilina, terfenadyna, torsade de pointes, trimetoprym z sulfametoksazolem, warfaryna, wydłużenie odstępu QT, zatrucie sporyszem, zydowudyna - Leksykon leków
Interakcje leku – AzitroLEK 100 mg/5 ml
Azytromycyna, makrolidowy antybiotyk, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne z różnymi grupami leków, co ma istotne znaczenie kliniczne. Stosowanie azytromycyny z lekami zobojętniającymi kwas żołądkowy zmniejsza maksymalne stężenie (Cmax) azytromycyny o około 25%, dlatego zaleca się zachowanie odstępu około 2 godzin między podaniem tych leków. Istotne jest monitorowanie stężeń substratów P-gp, takich jak digoksyna i kolchicyna, gdyż azytromycyna może zwiększać ich stężenia w surowicy, co wymaga ewentualnej modyfikacji dawki. Jednoczesne stosowanie azytromycyny z pochodnymi alkaloidów sporyszu jest przeciwwskazane ze względu na ryzyko zatrucia sporyszem. W terapii skojarzonej z lekami przeciwwirusowymi (np. zydowudyną, efawirenzem, nelfinawirem) nie obserwuje się istotnych klinicznie interakcji, choć azytromycyna może zwiększać stężenie aktywnego metabolitu zydowudyny, co może mieć potencjalne korzyści terapeutyczne.
alfentanyl, alkaloidy sporyszu, antybiotyk makrolidowy, astemizol, atorwastatyna, cetyryzyna, cyklosporyna, cymetydyna, CYP3A4, cyzapryd, czas protrombinowy, digoksyna, doustny lek przeciwzakrzepowy, dydanozyna, efawirenz, erytromycyna, flukonazol, fosforylowana zydowudyna, glikoproteina p, hydroksychlorochina, indynawir, inhibitor proteazy HIV, karbamazepina, kolchicyna, komorowe zaburzenia rytmu serca, lek przeciwgrzybiczy, lek przeciwzakrzepowy z grupy kumaryny, metyloprednizolon, midazolam, morfologia krwi, nelfinawir, neutropenia, odstęp QT, rabdomioliza, ryfabutyna, syldenafil, teofilina, terfenadyna, torsade de pointes, triazolam, trimetoprym z sulfametoksazolem, warfaryna, zakażenie HIV, zatrucie sporyszem, zydowudyna - Leksykon leków
Interakcje leku – AzitroLEK 200 mg/5 ml
AzitroLEK (azytromycyna) wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne z różnymi grupami leków, które mają istotne znaczenie kliniczne. Leki zobojętniające obniżają maksymalne stężenie azytromycyny w surowicy o około 25%, dlatego zaleca się zachowanie 2-godzinnego odstępu między ich podaniem. Szczególną ostrożność należy zachować przy jednoczesnym stosowaniu azytromycyny z cyzaprydem oraz lekami wydłużającymi odstęp QT (np. hydroksychlorochina), ze względu na ryzyko wydłużenia odstępu QT i zaburzeń rytmu serca typu torsade de pointes. Wysokie ryzyko interakcji dotyczy także warfaryny i innych doustnych leków przeciwzakrzepowych z grupy kumaryny, gdzie obserwowano nasilenie działania przeciwzakrzepowego, oraz cyklosporyny, której Cmax i AUC0-5 znacząco wzrastają pod wpływem azytromycyny, co wymaga monitorowania stężenia i dostosowania dawki. Zwiększenie stężenia substratów glikoproteiny P, takich jak digoksyna i kolchicyna, również wymaga uważnego monitorowania ze względu na potencjalną toksyczność.
alfentanyl, alkaloidy sporyszu, astemizol, atorwastatyna, azytromycyna, cefalosporyna, cetyryzyna, cyklosporyna, cymetydyna, czas protrombinowy, digoksyna, dydanozyna, efawirenz, efekt disulfiramopodobny, erytromycyna, flukonazol, fosforylowana zydowudyna, glikoproteina p, hydroksychlorochina, indynawir, izoenzym CYP3A4, karbamazepina, kolchicyna, komórki jednojądrzaste krwi obwodowej, lek przeciwzakrzepowy doustny, lek zobojętniający, linezolid, metronidazol, metyloprednizolon, midazolam, nelfinawir, rabdomioliza, ryfabutyna, syldenafil, terfenadyna, torsade de pointes, triazolam, trimetoprym z sulfametoksazolem, warfaryna, wydłużenie odstępu QT, zaburzenie rytmu komorowe, zydowudyna